Ana SayfaİNGİLTERE10. yılında Brexit: Türkiye-İngiltere ilişkileri nasıl değişti?İNGİLTERE10. yılında Brexit: Türkiye-İngiltere ilişkileri nasıl değişti?BBC Türkçe – İngiltere’nin 1973’te katıldığı Avrupa Birliği’nden ( zamanki adıyla Avrupa Ekonomik Topluluğu’ndan) ayrılma kararı aldığı referandumun üzerinden tam 10 yıl geçti.

Brexit olarak anılan referandum 23 Haziran 2016’ yapıldı.

AB’den 31 Ocak 2020’ resmen ayrılan İngiltere, 11 aylık geçiş sürecinin ardından 1 Ocak 2021 itibarıyla birlik kalıcı siyasi ortaklık dönemine geçti.

İngiltere’nin Brexit sonrası ikili ilişkilerini en fazla artırdığı ülkelerden biri Türkiye.

Türkiye’nin AB’ye üyelik sürecinin resmen askıya alındığı müzakerelerde yeni faslın açılmadığı dönemde iki ülke ilişkilerini geliştirme yolunda önemli adımlar.

adımların sonuncusu Dışişleri Bakanı Hakan Fidan‘ın Nisan ayında yaptığı Londra gezisi sırasında, Bakan Fidan İngiliz mevkidaşı Yvette Cooper’ın Stratejik Ortaklık Çerçeve Belgesi’ni imzalaması.

  • Türkiye İngiltere arasında Stratejik Ortaklık Çerçeve Belgesi imzalandı

Belge, Türkiye İngiltere arasındaki mevcut stratejik ortaklığın daha pekiştirilmesini, yakın diyalog güçlenen işbirliğinin kapsamının genişletilmesini amaçlıyor.

İki ülkenin Brexit sonrası gelişen ilişkilerinde en önemli başlıklar ise savunma sanayiindeki yakın işbirliği müzakereleri devam eden Genişletilmiş Serbest Ticaret Anlaşması müzakereleri.

2020’ Serbest Ticaret Anlaşması imzalandı

Brexit kararı sonrası Türkiye İngiltere yetkilileri, ikili ilişkilerin olumsuz etkilenmemesi için stratejik ortaklığın ticaretin kesintisiz süreceğini vurguladı.

İki ülke 29 Aralık 2020’ Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzaladı.

1 Ocak 2021 itibarıyla yürürlüğe giren anlaşmanın temel hedefi, İngiltere’nin AB’den ayrılması sonucu Türkiye olan Gümrük Birliği ilişkisinin sona ermesinin yaratacağı olumsuz ekonomik etkileri ortadan kaldırmaktı.

Anlaşmayla tüm sanayi ürünlerinde gümrük vergileri sıfırlandı Gümrük Birliği dönemindeki vergisiz ticaret hakkı korundu.

Türkiye İngiltere, özellikle iki ülke ticareti için hayati öneme sahip olan otomotiv, beyaz eşya, imalat, demir-çelik tekstil sektörlerindeki yerleşik tedarik zincirlerinin kesintiye uğramamasını garanti altına.

Gümrük Birliği döneminde kullanılan “A.TR Dolaşım Belgesi” geçerliliğini yitirdi bunun yerine, ürünlerin tercihli (sıfır) vergiden yararlanabilmesi için anlaşmada belirlenen menşe kriterlerini sağlaması menşe beyanı yapılması şartı getirildi.

Tarım işlenmiş tarım ürünlerinde, mevcut ticaret hacmi dikkate alındı karşılıklı tarife kontenjanları (kotalar) vergi muafiyetleri ölçeklendirilerek anlaşmaya dahil edildi.

Türkiye İngiltere Ticaret Bakanlıkları Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin (TİM) verilerine göre, iki ülke arasında 2021’ 17,5 milyar dolar olan yıllık ticaret hacmi, 2025’te 37 milyar doları.

Geçen yıl Türkiye’nin İngiltere’ye ihracatı 23 milyar doları, ithalatı ise 14 milyar doları geçti.

İngiltere, Almanya ABD’den sonra Türkiye’nin en çok ihracat yaptığı üçüncü.

Türkiye İngiltere’nin en büyük 18’inci ticaret ortağı konumunda.

Genişletilmiş Serbest Ticaret Anlaşması neden önemli?

Türkiye İngiltere arasında Genişletilmiş (Güncellenmiş) Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzalanması için müzakereler sürüyor.

Bunun en önemli nedeni, mevcut STA’nın sadece mal ticaretini yani sanayi ürünlerini kapsaması.

İki ülke yetkilileri mevcut anlaşmanın dijitalleşen modern dünya ekonomisinin ihtiyaçlarına cevap veremediğinin farkında.

Hizmet sektörünün kapsam dışı olması, dijital ticaretin önündeki bürokratik engellerin kaldırılması gereği, tarım ürünlerindeki tüm kotalar sınırlamaların kaldırılması ihtiyacı iş insanlarına vize kolaylığı sağlanmasının önemi; iki ülkenin mevcut STA’yı mümkün olan en kısa sürede güncelleyip genişletmek istemesinin en önemli nedenleri.

Türkiye İngiltere anlaşma sonrası mevcut 30 milyar dolarlık hacmini kısa sürede 70 milyar dolara çıkarmayı hedefliyor.

Müzakerelerde dördüncü tur görüşmeler Şubat ayında Londra’ yapıldı. Görüşmelerin oldukça verimli geçtiği açıklandı.

Beşinci tur görüşmelerin yaz yapılması, yıl içinde müzakerelerin tamamlanması güncellenmiş STA’nın yürürlüğe girmesi umuluyor.

Savunma sanayinde artan işbirliği stratejik ortaklık

Brexit sonrası Türkiye İngiltere özellikle savunma sanayii bölgesel güvenlik alanlarında bağlarını hızla geliştirdi derinleştirdi.

Nisan ayında Londra’ iki ülkenin dışişleri bakanları arasında imzalanan Stratejik Ortaklık Çerçeve Belgesi, NATO müttefiki olan Türkiye İngiltere’nin küresel güvenlik konularında koordinasyonu artırmasını, savunma sanayii işbirliğini geliştirmeyi “terörle mücadele” gibi ortaklıklara odaklanmayı öngörüyor.

Türkiye, yerli muharip uçağı KAAN’ın geliştirilme sürecinde İngiltere önemli teknik destek motor teknolojisi transferi odaklı ortaklıklar yürüttü.

süreç önemliydi çünkü Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın alması sonrası F-35 savaş uçağı programından çıkarılan Türkiye, milli muharip uçağı KAAN tamamen operasyonel hale gelene kadar hava kuvvetlerindeki teknolojik boşluğu, Eurofighter Typhoon jetleriyle kapatmayı hedefliyordu.

Türkiye’ye Eurofighter Typhoon savaş uçağı tedarik edilmesi sürecinde, Almanya’nın uzun süren vetosunun kaldırılmasında İngiltere’nin yürüttüğü yoğun diplomatik destek kritik rol oynadı.

Türkiye, Ekim 2025’te İngiltere 20 adet yeni nesil Eurofighter Typhoon savaş uçağının tedarikine yönelik resmi sözleşmeyi imzaladı.

25 Mart’ta Londra’ Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler dönemin İngiltere Savunma Bakanı John Healey; uçakların idame, işletme bakımını garanti altına alan teknik lojistik destek sözleşmesine imza.

Anlaşma uyarınca İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetleri (RAF), 10 Türk öğretmen pilota yaklaşık 100 bakım teknisyenine İngiltere’ kapsamlı eğitim verecek.

Eurofighter Typhoon savaş uçağının ana üretici ortaklardan BAE Systems şirketi, jetlerin Türk Hava Kuvvetleri envanterine girmesinden itibaren üç yıl boyunca kesintisiz teknik destek, yedek parça yüksek gerçeklikli eğitim simülatörleri sağlayacak.

Türkiye için üretilecek yeni Typhoon jetlerinin fabrikasyon süreci İngiltere ortak ülkelerde başladı, ilk uçakların 2030’ envantere girmesi planlanıyor.

Türk Hava Kuvvetleri için üretilecek Eurofighter jetlerinin son montaj işlemleri, İngiltere’nin Lancashire bölgesindeki Warton tesislerinde gerçekleştirilecek.

Türkiye İngiltere arasında özellikle TF-2000 hava savunma firkateyni gibi Türk Deniz Kuvvetleri’nin modernizasyon projeleri alanında İngiliz savunma teknolojilerinin entegrasyonu ortak üretim alanlarında görüşmeleri hız kazandı.

İki ülke Karadeniz’in güvenliği, bölgesel istikrar NATO’nun Avrupa kanadının güçlendirilmesi amacıyla askeri koordinasyonu ortak tatbikat kapasitelerini artırdı.

Türkiye İngiltere’nin mevcut STA’nın genişletilmesine yönelik müzakereleri anlaşmayla noktalaması sonuçlanması, iki ülke arasında savunma sanayiini olumlu etkileyebilir.

Stratejik Ortaklık Çerçeve Belgesi, iki ülkenin ilişkilerini geleneksel savunma sanayii sınırlarının ötesine taşıyarak yapay zeka, siber güvenlik kritik dijital altyapıların korunması gibi geleceğe yön veren alanlarda yapısal ortaklığa dönüştürmelerini öngörüyor.

İngiltere Ulusal Siber Güvenlik Merkezi (NCSC) Türkiye’ Ocak 2025’te kurulan Siber Güvenlik Başkanlığı arasında doğrudan tehdit istihbaratı ımı yapılıyor.

habere emoji tepki ver

😡0Kızgın🤣0Hahaha👍0dim.❤️0Muhteşem😢0Üzgün😮0İnanılmazÖnceki haberHatimoğulları: NATO zirvesi öncesi gözaltılar hak özgürlüklere saldırıdır

En Son Haberler

Hatimoğulları: NATO zirvesi öncesi gözaltılar hak özgürlüklere saldırıdırİçerideki Karşı-Kanıt:  siyasi krizi Freud, Nietzsche Marx’la okumakÖzgür Özel yeni dönemin yol haritasını belirledi: Hangi adımlar atılacak?Kolombiya: Trump’ın desteklediği aday Cumhurbaşkanı seçildiİngiltere’ Keir Starmer’ın istifası sonrası başbakanlığa Andy Burnham aday