ABD Başkanı Donald Trump’a mektup yazan Amerikan Helen Enstitüsü (AHI), ABD’nin Türkiye’ye F110 savaş uçağı motoru F-35 savaş uçağı satışından geri adım atmasını istedi.
Amerikan Helen Enstitüsü (AHI), Başkan Donald Trump’a Türkiye’ye yapılması planlanan ABD yapımı F-110 savaş uçağı motoru satışından geri adım atması Ankara’nın olası F-35 savaş uçağı alımına zemin hazırlayabilecek her türlü çabadan vazgeçmesi çağrısında bulundu.
Kathimerini tarafından yapılan habere göre AHI Başkanı Nick Larigakis başkana hitaben yazdığı mektupta, yönetimin Türkiye’nin beşinci nesil savaş uçağı programı KAAN için değeri 700 milyon doları aşan GE Aerospace üretimi F110 motorlarının satış tasarısını Kongre’ye resmen bildirmesinden ötürü duydukları “derin endişeyi” dile getirdi.
1974 yılında kurulan Amerikan Helen Enstitüsü (AHI), ABD’nin Yunanistan, Kıbrıs Cumhuriyeti, Doğu Akdeniz Güney Avrupa ilgili dış politikadaki çıkarlarını destekleyen savunuculuk örgütü politika merkezidir.
Mektupta ayrıca, ABD yönetiminin Türkiye’nin nihai olarak F-35 uçaklarını edinmesine olanak tanıyabilecek olası yasal yolu gözden geçirdiğine dair haberlerden duyulan endişe ifade edildi.
Larigakis, Trump’a, Ankara’nın Rus S-400 hava savunma sistemini satın almasının ardından Türkiye Savunma Sanayii Başkanlığı’na (SSB) CAATSA (ABD’nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası) kapsamında yaptırım uygulayanın bizzat kendi yönetimi olduğunu hatırlattı. 2020 yılında alınan kararın doğru adım olduğunu savunan Larigakis, Başkana politikayla tutarlı kalması yönünde çağrı yaptı.
Mektuba göre, yaptırımları haklı çıkaran koşulların hiçbiri değişmedi. Türkiye S-400 sistemine sahip olmaya devam ederken, yaptırımlara yol açan yasal ulusal güvenlik endişeleri halen çözülmüş değil. nedenle AHI, yönetimin yaptırımları veya yaptırımların dayandırıldığı yasal çerçeveyi zayıflatabilecek politikalardan kaçınması gerektiğini savunuyor.
Örgüt ayrıca Kongre’nin süreçteki rolüyle ilgili endişelerini dile getirdi. Larigakis; yönetimin söz konusu savunma satışını Kongre’ye resmen bildirmiş olmasına rağmen, Kongre liderlerinin itirazlarına aldırmadan ABD’nin büyük silah satışlarını geleneksel olarak yöneten uzun süreli kongre danışma sürecine tam olarak uymadan ilerliyor gibi göründüğünü ileri sürdü. Mektupta, Kongre’nin anayasal denetim sorumluluklarının ABD dış politikası ulusal güvenliğinde temel güvence oluşturduğu buna tam saygı gösterilmesi gerektiği vurgulandı.
AHI, Türkiye’nin uzun yıllara dayanan davranışlarının, güvenilir NATO müttefiki olarak görülemeyeceğini kanıtladığını iddia ediyor. Mektupta Ankara’nın Kuzey Kıbrıs’taki varlığı, Ege’ Yunanistan’ın egemenliğini ihlal ettiği iddiaları, Rusya savunma ilişkileri, Hamas olan bağları Ekümenik Patrikhane’ye yönelik devam eden tutumu; uluslararası hukukun ABD yasalarının sürekli ihlali olarak nitelendirilerek örnek gösterildi.
Böylesi davranışın savunma iş birliğinin genişletilmesiyle ödüllendirilmesinin, ABD’nin hem müttefiklerine hem düşmanlarına yanlış mesaj vereceğini söyleyen Larigakis, Washington’un bunun yerine Yunanistan, Kıbrıs Cumhuriyeti Doğu Akdeniz’ barış istikrara bağlı demokratik müttefikleriyle stratejik ortaklıklarını güçlendirmeye devam etmesi gerektiğini savundu.
Mektup; Başkan Trump’ı yönetimin mevcut Türkiye politikasını tersine çevirmeye, hukukun üstünlüğünü korumaya, Kongre’nin anayasal denetim rolüne saygı göstermeye önerilen F-110 motoru satışını durdurmaya davet ederek son buldu. Mektupta son olarak, Türkiye’nin ABD yasaları kapsamında belirlenen yasal ulusal güvenlik gerekliliklerini tam olarak yerine getirene kadar F-35 savaş uçaklarını edinmesine izin verilmemesi gerektiği vurgulandı.
İlgili Olarak
ABD’den F-35 F-110 açıklaması
Gaziantep Üniversitesi Makine Mühendisliği Mezunu. Savunma Sanayii Uluslararası İlişkiler Meraklısı
