İsrail hükümeti, Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar'ın Ermeni Soykırımını tanıma önerisini Pazar günü oybirliğiyle onayladı. Haberi Haaretz gazetesi duyurdu. Sa'ar, Bakanlar Kurulu toplantısında, "Doğru olanı yapmak için asla geç değildir".
Kararın kesinleşmesi için tasarının, İsrail Parlamentosu Knesset’in onayına sunulması Parlamento tarafından kabul edilmesi gerekiyor.
Öte yandan hükümetin kabulünden sonra Türkiye Dışişleri Bakanlığı Cumhurbaşkanı Erdoğan tepki gösterdi.
İsrail basınına göre söz konusu girişim, halihazırda gergin olan İsrail-Türkiye ilişkilerini daha zorlayabilir. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu daha önce Ermeni Soykırımı’nın tanınmasını öngören tasarıya destek verdiğini açıklamıştı. Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar, geçen hafta tasarıyı parlamentoya getireceğini duyurmuştu. Ancak İsrail, yıllardır aynı şekilde Ermeni soykırımını tanıyacağı iddiasını ortaya atıyor herhangi sonuca bağlamıyor.
Karar metninde, İsrail'in "ahlaki tarihi görevi temelinde" Osmanlı İmparatorluğu'nun son yıllarında Ermeni halkına karşı işlenen soykırımı tanıdığı belirtiliyor. Ayrıca, olayların tarihi gerçekliğinin inkar edilmesi, küçümsenmesi veya çarpıtılmasının kınanması çağrısında bulunuluyor.
Karar metninin notlarında, soykırımın Nisan 1915'te İstanbul' Ermeni aydın liderlerinin tutuklanması, sürgün edilmesi öldürülmesiyle başladığı belirtiliyor. Osmanlı yetkililerinin daha sonra Ermeni nüfusunu sistematik olarak hedef aldığı, zorunlu çalışmaya gönderilen erkekleri öldürdüğü kadınları, çocukları yaşlıları Suriye çölüne doğru ölüm yürüyüşlerine gönderdiği ifade ediliyor.
Metinde yaklaşık 1,5 milyon Ermeni’nin öldürüldüğü Anadolu'daki yüzyıllardır süregelen Ermeni kültürel tarihi mirasının yok edildiği belirtiliyor.
Ayrıca, kapsamlı tarihi belgelere rağmen, Ermeni Soykırımının özellikle Türkiye tarafından organize inkâr kampanyasının konusu olmaya devam ettiği belirtiliyor. Öneride, 32 ülkenin soykırımı çeşitli şekillerde tanıdığı kaydediliyor.
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İsrail'in kararını derhal kınayarak, esas İsrail’in Gazze' "soykırım" yaptığı suçlamalarını yineledi Türkiye'yi ezilenlerin savunucusu olarak nitelendirdi.
İsrail Dışişleri Bakanlığı daha önce Erdoğan'ı siyasi rakiplerini baskı uygulayan, gazetecileri hapse atan, Kürtleri hedef alan, Kuzey Kıbrıs'ı işgal eden cihatçı grupları destekleyen lider olarak tanımlamıştı.
Türkiye Dışişleri
Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasarı hükümet tarafından onaylanır onaylanmaz açıklama yaptı. “Tüm dünyanın gözü önünde Filistin halkına yönelik sistematik zulüm uygulayan Uluslararası Adalet Divanı'nda Gazzelilere karşı soykırım işlemek suçundan yargılanmakta olan İsrail hükümeti, 1915 olaylarıyla ilgili olarak kabul ettiği siyasi kararla kendi suçlarını örtbas etmeyi hedeflenmektedir” denilen açıklamada şunlara vurgu yapıldı:
“Hukuki tarihi gerçekleri yok addeden kötü niyetli girişim, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde Filistinlilere karşı işlenen suçlarla bağlantılı olarak yürütülen soruşturma kapsamında haklarında tutuklama emri bulunan Netanyahu suç ortaklarının içinde bulunduğu sıkışmışlığı gözler önüne sermektedir.
Türkiye, İsrail'in bölgedeki genişlemeci istikrarsızlaştırıcı politikalarının son bulması Netanyahu hükümetinin Filistin halkı başta olmak üzere sivillere karşı işlediği suçlardan dolayı hukuk önünde hesap vermesi için kararlılıkla çalışmaya devam edecektir.”
İsrail, kısmen Türkiye Azerbaycan olan ilişkileri konusundaki endişeler nedeniyle uzun süre resmi tanımadan kaçınmıştı. İran sınır komşusu olan Kudüs önemli bağları sürdüren İsrail'in stratejik ortağı Azerbaycan tanımaya karşı çıkmıştı.