Görevden ayrılmaya hazırlanan Birleşik Krallık Başbakanı Starmer, ordusunun gelecek 10 yıllık finansman çerçevesini belirleyen “Savunma Yatırım Planı”nı açıkladı.
Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer, uzun süredir beklenen ülkenin Savunma Yatırım Planı’nı 30 Haziran Salı günü açıkladı. Starmer, “geleceğin savaşlarına daha iyi hazırlanabilmek amacıyla savunmaya 15 milyar sterlinlik ek ayrılacağını” duyurdu planı siyasi mirası olarak nitelendirdi.
22 Haziran’ istifasını açıklayan Starmer, büyük ihtimalle son büyük siyasi hamlesi olan duyuruda, planın daha netleştirildiğini belirtti. Ayrıca yeni planın, Savunma Bakanı John Healey’nin ‘ülkeyi güvende tutmak için yeterli bütçe sağlanmadığı’ gerekçesiyle ay başlarında istifa etmesine yol açan önceki tasarıdan çok daha kapsamlı olduğunun altını çizdi.
Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer, Mürted Hava Meydan Komutanlığındaki karşılama töreni sonrası üste bulunan Eurofighter uçaklarının yanına giderek uçakları incelemiş personelle sohbet etmişti.Reuters tarafından yapılan habere göre Starmer, 2029 yılına kadar yılda yaklaşık 80 milyar sterlinlik harcama öngören planını 7-8 Temmuz tarihlerindeki NATO Zirvesi için Ankara’ya getirecek burada ülkenin savunma harcamalarını 2035 yılına kadar GSYİH’nın %3,5’ine çıkarma taahhüdünü yerine getirme yolunda ilerlediğinin sinyalini vermek isteyecek. bağlamda NATO Genel Sekreteri Mark Rutte resmi X hesabından açıklamalarda bulundu:
“Birleşik Krallık’ın Savunma Yatırım Planı’nı memnuniyetle karşılıyorum. Daha güçlü Birleşik Krallık savunması hepimizi daha güvende kılar. geçen yıl Lahey’ üzerinde anlaşılan savunmaya GSYİH’nın %3,5’i oranında harcama yapma hedefine ulaşma yolunda atılmış iyi adımdır. Savunma harcamaları üretimi, önümüzdeki hafta düzenlenecek NATO Zirvesi’nin önemli odak noktası olacaktır.”
Ancak 20 Temmuz gibi erken tarihte görevi devralması beklenen Andy Burnham’a atıfta bulunan Starmer, yeni hükümetlerin planı daha geliştirebileceğini kabul. Bazı eleştirmenler ise dokuz aydan uzun süredir ertelenen planın “çok az çok geç” olduğunu ileri sürdü.
GCAP (Global Combat Air Programme)“Dünya silahlanırken saldırganlık artarken, savaştan kaçınmanın en iyi yolu ona hazırlanmaktır; savunmanın en iyi yolu caydırmaktır, yani düşmanlarınızın harekete geçmeden önce kez daha düşünmelerini sağlayacak güce sahip olmaktır.” diyen Starmer, İngiltere’nin güneyindeki savunma şirketinde açıklamalarda bulundu.
Maliye Bakanlığı ülkenin yeni Savunma Bakanı Dan Jarvis arasındaki son dakika görüşmelerinin ardından Starmer; tasarısının insansız hava araçları otonom silahlara yatırım yapmak, hibrit donanma oluşturmak orduyu daha “ölümcül” hale getirmek için 5 milyar sterlinlik fon sunacağını belirtti.
Planın ayrıca ülkenin nükleer caydırıcılığını güçlendireceğini Kraliyet Hava Kuvvetleri için yeni nesil düşük görünürlüklü savaş uçağı inşa etme programını destekleyeceğini belirten Starmer, bunun istihdam yaratacağını büyümeyi teşvik edeceğini sözlerine ekledi.
Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski (Görsel: Reuters)Independent’e göre Keir Starmer’in 15 milyar sterlinlik Savunma Yatırım Planı’nda duyurduğu kritik 5 madde şekilde sıralanıyor:
- Keir Starmer yeni planı açıklayarak; küresel çatışmaların, Birleşik Krallık’ın hedef alınması Rus gemilerinin su altı kablolarını tehdit etmesi gibi yabancı devlet eylemlerinin, tehditlerin ‘uzak’ olmadığını gösterdiğini vurguladı.
- Plan, geçen yılki stratejik savunma incelemesini temel alarak önemli hükümet yetkilileriyle yapılan iş birliğiyle netleştirilerek, silahlı kuvvetlerdeki “yıpratıcı güç kaybını” tersine çevirmeyi geçmişte yetersiz finanse edilen savunma programını dönüştürmeyi amaçlıyor.
- Yıllık savunma harcamalarının 2029 yılına kadar 54 milyar sterlinden neredeyse 80 milyar sterline çıkarılması planlanıyor; Birleşik Krallık’ın savunma bütçesinde oldukça büyük artışı ifade ediyor.
- Artan savunma yatırımlarının finansmanı ise savunma tahvilleri çıkarılması veya kamu hizmetlerinin günlük harcamalarında kesintiye gidilmesi yerine, hükümetin farklı bakanlıklardaki sermaye bütçelerinin yeniden düzenlenmesiyle sağlanacak. kapsamda, acil öncelik taşımayan bazı kara yolu enerji projeleri iptal edilerek savunmaya aktarılacak.
- Plan, Ukrayna’daki çatışmalardan alınan dersler ışığında “düşük maliyetli, kamikaze İHA’lar” dahil olmak üzere İHA’lara otonom silahlara 5 milyar sterlinin üzerinde yatırım yapma taahhüdünü bunun yanı sıra Savunma Bakanlığı bünyesinde verimliliği artırmak askeri olmayan personel sayısını azaltmak amacıyla yapılacak reformları içeriyor.
İlgili Olarak
Birleşik Krallık’ın askeri kapasitesi sorgulanıyor
Marmara Üniversitesi Siyaset Bilimi Kamu Yönetimi bölümü öğrencisi. Uluslararası İlişkiler Savunma Sanayii araştırmacısı.
