Osman Kongul, Mustafa Tatar Gülderen Meryem Aydemir'in Balıkesir Cumhuriyet Meydanı Sosyal Merkezi Mimari Proje Yarışması için tasarladığı proje.
Kentsel Bağlam Yerleşim KararlarıTasarım süreci, alanın jeoteknik verilerini kentsel mekan üretme potansiyeline dönüştürme stratejisi üzerine kurulmuştur. Zemin etüdü tutanağında tespit edilen yaklaşık 3.50 metre kalınlığındaki niteliksiz dolgu tabakasının alandan uzaklaştırılması kente dingin kamusal düzlem kazandırma (topoğrafik onarım) hamlesidir. sayede elde edilen boşluk, Batık Meydan (sunken plaza), çevresindeki transit yolların tren hattının yarattığı gürültü hız kirliliğinden doğal kesit kopuşuyla ayrışır.
Yeraltı otoparkı, topoğrafik onarımla elde edilen yeni kentsel zeminin hemen altında çözümlenerek üst kottaki yaya yaşantısını özgürleştirir. Alanın kuzeyindeki yoğun ticari dokuya dönük cephelerde ticari birimler konumlandırılırken, güneybatıdaki konut bölgesiyle yüzleşen cephelerde sosyal alanlar kurgulanarak mahalle ölçeğiyle uyumlu kentsel arayüz oluşturulmuştur.
Mimari KurguKütle organizasyonu, mekansal kurguda karakterleri birbirinden farklı iki ana boşluk (avlu) tanımlar. Ticari birimlerin beslediği alan, gündelik sirkülasyon ağının parçası olan “Ticaret Avlusu” olarak çalışır. Sosyal donatıların çevrelediği geniş hacim ise projenin kalbini oluşturan “Batık Meydan”dır. ana meydan, esnek yapısıyla kamusal törenlere, farklı ölçeklerdeki kent etkinliklerine rastlantısal karşılaşmalara ev sahipliği yapan, dinamik kapsayıcı odak noktası olarak tasarlanmıştır.
Esneklik Mekansal UyarlanabilirlikTasarımın omurgası için, 8×8 metrelik modüler üç boyutlu mekansal matris öneriyoruz. Yapıyı katı değişmez kütle olarak kurgulamak yerine, fiziksel görsel geçirgenliği yüksek, açık uçlu kentsel iskelet olarak düşünüldü. sistem, zamanla değişebilecek kentsel ihtiyaçlara kolayca uyum sağlar. Matrisin sunduğu esneklik sayesinde, ana taşıyıcı sistemi sirkülasyon ağını bozmadan, kapalı veya yarı açık alanlarda serbestçe yeni mekansal düzenlemeler yapmak mümkün hale gelir.
Malzeme DokuYapılara yaslanan yarı açık ahşap strüktür, geçiş alanlarında arkad, açık alanlarda ise geçirgen kentsel örtü (pergola) olarak işlev görür. Strüktürü saran bitki örtüsü (sarmaşıklar), sisteme yaşayan katman ekler. yeşil doku, alanı direkt güneş ışığından koruyan pasif gölgelik görevi üstlenerek mekanın mikroklimasını dengeler. Ahşabın sıcak tektoniğiyle bütünleşen canlı örtü, sınırları yumuşatarak kentliye kentin hızından kopup nefes alabileceği, doğayla iç içe mekansal deneyim sunar.
Kapalı mekanların kurgusunda 8×8 matrisin taşıyıcı kolonları açıkta bırakılarak strüktürel dürüstlük vurgulanmış, düzenli ritmin arasına yerleşen yüksek geçirgenlikli, ısı kontrol özellikli cam cepheler, iç dış mekan arasındaki sınırları eriterek kentsel dinamizmi gün ışığını içeri taşır.
şeffaf dokuya karşılık, yapının sağır cephelerinde Balıkesir’in yerel malzemesi olan sarımsak taşı tercih edilmiştir. Cam ahşabın hafifliğine karşı masif, ağırbaşlı tektonik zıtlık kuran gözenekli volkanik tüf, modern matrisin içinde nefes alan, zamanla yaşlanarak kentin hafızasına entegre olan bağlamsal güçlü kabuk işlevi görmektedir.
SonuçProje, kentsel altyapı gereksinimleri nitelikli kamusal alan ihtiyacını tek düzen içinde birlikte çözer. Farklı malzemeleri esnek ızgara sistemiyle araya getiren tasarım, kente sadece sabit binalar değil, zamanla değişen ihtiyaçlara ayak uydurabilen canlı meydan kazandırır. Zeminin doğal yapısına uyum sağlayarak şekillenen çalışma; abartıdan uzak, sade kullanışlı yapısıyla kentin günlük yaşantısına kendiliğinden katılan, kapsayıcı buluşma noktası oluşturmaktadır.
