Akillas Millas Araştırma Ödülleri kapsamında Zeynep Sare Pektaş, Mert Sarı, Berke Kayalar tarafından geliştirilen çalışma, Heybeliada'nın mekansal karakterini kullanıcı algısı, mekansal miras kamusal yaşam üzerinden okuyarak elde edilen bulguları kentsel tasarım modeli önerisine dönüştürüyor.
Algının İzinde Mekan: Heybeliada’ Kentsel Okuma TasarımHeybeliada’nın mekansal karakterini kullanıcı algısı üzerinden okumayı amaçlayan çalışma, mekanın yalnızca fiziksel özellikleriyle değil, deneyimlenen hatırlanan bütün olarak değerlendirilebileceği yaklaşımına dayanmaktadır. Akillas Millas Araştırma Ödülleri kapsamında geliştirilen çalışma, araştırma sürecinde elde edilen bulgular doğrultusunda kullanıcı deneyimini merkeze alan kentsel tasarım modeli önermektedir.
Araştırma sürecinde Kevin Lynch’in kentsel algı kuramı temel alınmış, kullanıcı odaklı anket çalışmaları mekansal analizlerle desteklenen çok katmanlı değerlendirme gerçekleştirilmiştir. Topoğrafya, sokak dokusu, cephe sürekliliği kamusal alan ilişkileri birlikte ele alınarak Heybeliada’nın mekansal karakterini oluşturan bileşenlerin kullanıcı algısı üzerindeki etkileri incelenmiştir.
Analizler sonucunda geliştirilen tasarım yaklaşımı, kıyı aksı kilise meydanını bütünleştiren kamusal mekan sistemi önermektedir. Yönlendirici, yeşil dinamik akslardan oluşan kurgu, kıyı iç kesimler arasında mekansal süreklilik kurarken adanın kimliğini kullanıcı deneyimini güçlendirmeyi amaçlamaktadır.
Tasarım kapsamında pazar festival alanı, kilise meydanı kıyı meydanı olmak üzere üç temel odak noktası tanımlanmıştır. odaklar, sosyal etkileşimi destekleyen, farklı kullanıcı gruplarını araya getiren Heybeliada’nın kamusal yaşamını güçlendiren esnek kamusal mekanlar olarak ele alınmıştır. Pazar alanı geçirgen çok amaçlı kamusal kullanım sunarken, kilise meydanı mekansal deneyimi yoğunlaştıran durak noktası olarak kurgulanmıştır. Kıyı meydanı ise rekreatif ticari kullanımların arada bulunduğu, denizle kurulan ilişkiyi güçlendiren geçiş mekanı olarak tasarlanmıştır.
Sonuç olarak çalışma, algı temelli kentsel okuma yöntemlerinin mekansal mirası görünür kılan tasarım sürecini yönlendiren güçlü araç olduğunu ortaya koymaktadır. Heybeliada örneğinde geliştirilen yaklaşım, kullanıcı deneyimini merkeze alan, mekansal sürekliliği güçlendiren adanın kimliğini destekleyen bütüncül kentsel tasarım modeli önerisi sunmaktadır.
