Hamedan Hava Üssü’ndeki altyapı yetersizliklerinin, Rusya’nın ürettiği Su-35 savaş uçaklarının İran’a teslimatını geciktirdiği iddia edildi.
Rusya İran arasında yürütülen milyar dolarlık Su-35E tedarik programında, üretim takvimi planlandığı şekilde ilerlemesine rağmen teslimat sürecinde lojistik altyapı kaynaklı gecikmeler yaşandığı bildirildi. Defence Security Asia’nın haberine göre Rusya’ üretimi tamamlanan savaş uçakları, İran’ konuşlandırılacakları hava üslerinde yürütülen modernizasyon çalışmalarının gerekli teknik altyapı hazırlıklarının henüz tamamlanmamış olması nedeniyle geçici olarak Rusya’ bekletiliyor.
IRIAF (İran İslam Cumhuriyeti Hava Kuvvetleri) kaynaklarına dayandırılan bilgilere göre, Moskova’nın 2027 yılının başına kadar toplam yaklaşık 30 adet Su-35E savaş uçağının üretimini tamamlaması planlanıyor. Söz konusu teslimatın, Tahran’ın hava muharebe kabiliyetlerini modernize etme bölgesel uzun menzilli caydırıcılık kapasitesini artırma stratejisinde kritik dönüm noktası oluşturması bekleniyor.
Su-35S savaş uçağı (Görsel: Rostec)Toplam bedelinin 6 ila 6,5 milyar dolar arasında olduğu tahmin edilen sözleşme; 48 adet Su-35 savaş uçağı, Yak-130 gelişmiş jet eğitim uçakları, hava-hava füze sistemleri, simülatörler, bakım altyapı desteği pilot intibak eğitimlerini kapsamaktadır. kapsamlı mutabakat, İran’ın son on yıllarda gerçekleştirdiği en büyük savaş uçağı tedarik projesi olma niteliğini taşımaktadır.
Sızdırılan belgelere göre, Ukrayna’ devam eden savaşa rağmen Rusya’nın en önemli savaş uçağı üretim tesislerinden biri olan Komsomolsk-on-Amur Havacılık Fabrikası (KnAAZ), üretim faaliyetlerini kesintisiz şekilde sürdürüyor. Belgeler, Mart 2026 itibarıyla üretim hattında en az 16 adet Su-35 savaş uçağının bulunduğunu, Temmuz 2026 itibarıyla ise üretimi tamamlanan uçak sayısının 19 ila 20’ye yükseldiğini gösteriyor.
Hamedan Hava Üssü: Modernizasyonun önündeki stratejik engel iddiası
Nitekim Rus havacılık sanayisinin istikrarlı üretimine rağmen, resmi adı 3. Taktik Hava Üssü olan Hamedan (Şehid Nojeh) Hava Üssü, İran’ın yeni Su-35 savaş uçaklarını operasyonel olarak konuşlandırma kabiliyetini sınırlayan temel darboğaz haline geldi. Coğrafi konumu, güçlendirilmiş altyapı genişleme potansiyeli batı stratejik sektörlerine olan lojistik yakınlığı nedeniyle üssün, Su-35 filosunun ana operasyonel merkezi olması hedefleniyordu.
Ancak geçmiş dönemlerde üssü hedef alan saldırıların; pist sistemleri bakım lojistik tesislerinde yarattığı tahribatın, Tahran’ın operasyonel aktivasyon takvimini önemli ölçüde aksattığı belirtilmektedir. Uçakların zamanında teslim alınamaması, ağır yaptırımlara maruz kalan İran için Rusya’daki tesislerde ek depolama muhafaza maliyetlerini beraberinde getirmektedir.
Uydu görüntüleri, Rus Su-35 için özel olarak tasarlanmış Hamedan Hava Üssü’nde inşa edilen kemerli sığınakların inşasını ortaya koyuyor. (Görsel: Defense Express)Öte yandan geciken transfer süreci, pilot eğitim programlarını uzun vadeli entegrasyon planlamasını doğrudan etkiliyor. Rusya’ eğitim gören İranlı personelin, yerel olarak konuşlandırılmış hava araçlarına bunları destekleyecek altyapıya erişim sağlamadan tam operasyonel hazırlık seviyesine ulaşamayacağı değerlendiriliyor. Teknik ekipler pist onarımları korugan sığınakların tamamlanması için aralıksız yeniden yapılandırma çalışmaları yürütse altyapı tamamen restore edilmeden Su-35 filosunun sürdürülebilir sorti temposuna ulaşmasının güç olduğu belirtiliyor.
Buna karşın bazı raporlar, erken üretim uçaklarının Orta Doğu operasyonel ortamına uygun kamuflaj şemalarıyla boyandığını altyapı kaynaklı gecikmelere rağmen nihai konuşlandırma hazırlıklarının sürdüğünü öne sürüyor. Altyapı kısıtlamalarının aşılması teslimatların tamamlanması halinde Su-35 filosunun, İran hava gücüne önemli kabiliyetler kazandırması bekleniyor.
Artırılmış yakıt verimliliği yüksek itki gücüyle desteklenen Su-35, sahip olduğu görüş ötesi (BVR) füze angajman kapasitesi sayesinde İran’ın yaşlanan F-14 Tomcat, MiG-29, F-4 Phantom II F-5 Tiger filolarına kıyasla niteliksel sıçrama anlamına geliyor. Mevcut filolardaki birçok uçağın ise yıllardır devam eden ağır bakım yükü modernizasyon kısıtlamaları altında görev yapmaya çalıştığı biliniyor.
Su-35S Savaş Uçağı (Görsel: UAC)İlgili Olarak
İran’dan Rusya’ya savaş uçağı siparişi
Kocaeli Üniversitesi Gazetecilik bölümü mezunu. Savunma sanayii güvenlik çalışmaları araştırmacısı.
