Long March 10B taşıyıcı roketini başarıyla indiren Çin, başarıya ulaşan 2. ülke.
Çin, ilk kez fırlatılan Long March 10B taşıyıcı roketini başarıyla fırlatarak roketin ilk kademesini (booster) kontrollü şekilde indirdi. başarının ardından yeniden kullanılabilir roket teknolojileri alanında önemli kilometre taşına ulaşan Çin, ABD’nin ardından (SpaceX Blue Origin) kabiliyete ulaşan 2. ülke.
Çin Havacılık Uzay Bilimi Teknolojisi Kurumu (China Aerospace Science and Technology Corporation/CASC) öncülüğünde gerçekleştirilen testte; ilk kademe, fırlatmadan yaklaşık 11 dk sonra geleneksel açılır iniş ayakları yerine 4 adet yakalama kancası kullanarak deniz üzerinde konuşlandırılmış Linghang Zhe (Navigator) kurtarma platformundaki ağ yakalama sistemine (catch-by-net) kontrollü şekilde tutuldu başarıyla geri kazanıldı. Space News tarafından yapılan habere göre, adı açıklanmayan uydu yörüngeye yerleştirildi.
Dikey iniş yerine tercih edilen ağ yakalama sisteminin 2 temel avantajı bulunmaktadır:
- Önemli ölçüde kütle tasarrufu: Açılır iniş ayakları, roketin ilk kademesine ciddi miktarda yapısal ağırlık eklemektedir. İniş altyapısının tamamen deniz üzerindeki kurtarma platformuna taşınması sayesinde roketin kuru kütlesi önemli ölçüde azaltılabilmektedir. İniş sisteminden tasarruf edilen her kg, alçak Dünya yörüngesine (LEO) taşınabilecek faydalı yük kapasitesinin artırılmasına katkı sağlamaktadır.
- Daha geniş yakalama toleransı: Geleneksel motorlu inişlerde roketin sabit platform üzerine son derece yüksek hassasiyetle inmesi gerekmektedir. Buna karşılık dinamik ağ yakalama sistemi, kabul edilebilir iniş sapma sınırlarını genişleterek geri kazanım operasyonlarını daha güvenli hale getirmekte değişken deniz koşullarına karşı daha yüksek operasyonel esneklik sağlamaktadır.
Yapılan ımda, ilk kademenin kontrollü motorlu inişin ardından üst bölümünden yoğun siyah duman çıkararak Linghang Zhe (Navigator) kurtarma gemisindeki gerilimli ağ sistemi tarafından başarıyla yakalandığı görüldü. CASC tarafından ılan bilgilere göre Long March 10B; LEO IoT takım uydularının konuşlandırılması büyük ticari uydu fırlatmaları gibi çeşitli görevleri daha düşük maliyetle gerçekleştirebilecek şekilde tasarlandı. 2 kademeli Long March 10B; 5 m çapında, 63 m uzunluğunda, yaklaşık 760 ton fırlatma kütlesine sahip olup yeniden kullanılabilir konfigürasyonda LEO’ya 16 ton faydalı yük taşıyabilmektedir.
Long March 10B taşıyıcı roketin ilk uçuşu (Görsel: Fan Wei/GT)Çin’in İnsanlı Ay Programı’na katkısı
Long March 10B’nin başarılı ilk uçuşu, Çin’in insanlı uzay uçuşu Ay araştırma programı kapsamında kritik teknoloji gösterimi niteliği taşımaktadır. Görev, yeni nesil Long March 10A roketinde kullanılacak ortak ilk kademe sisteminin tam görev profili altında doğrulanmasını sağlamıştır.
Long March 10A taşıyıcı roketinin mevcut Shenzhou’nun yerini alacak Mengzhou insanlı uzay aracını LEO’ya taşıması planlanırken 3 kademeli Long March 10 roketi ise astronotları Ay iniş aracını Ay yörüngesine ulaştırarak Çin’in 2030 yılı öncesinde İnsanlı Ay inişi hedefini destekleyecektir.
Aynı zamanda Long March 10B, ortak ilk kademe mimarisi yeni geliştirilen YF-219 ikinci kademe motorunun ilk uçuşta başarıyla doğrulanmasıyla birlikte Long March 10 roket ailesinin geliştirme sürecinde katkı sağlamıştır. başarı, önümüzdeki Long March 10A–Mengzhou yörünge görevlerinin önünü açarken Çin’in yeni nesil insanlı fırlatma sistemleri Ay programına yönelik teknik hazırlıklarını önemli ölçüde ilerletmiştir.
İlgili Olarak
Çin’in İnsanlı Ay Görevi’nde yeni gelişme
Havacılık Uzay Mühendisliği öğrencisi. Savunma sanayii araştırmacısı.
