AYDIN ÇUBUKÇU / EVRENSEL – Kurmay subaylar, savaşı “sanat” olarak tanımlamaktan hoşlanırlar. Çünkü onlara göre savaş yönetimi bilgi, incelik yaratıcılık gerektiren hünerdir. “sanat”ın başlıca araçları kalem ya fırça değil, ateş, demir, zamanımızda özel programlar yüklenmiş bilgisayarlar insan canıdır. Elbette “sanat”ın ana teması, ölümdür. Başlıca kahramanları, öldüren ölen insanlar, yıkan, yok eden makinelerdir.
XX. yüzyılın ilk yarısına kadar, bütün savaşların başlıca kahramanları arasında insanların yanı sıra, süvarileri “yıldırım hızıyla” düşman üstüne götüren atlar, top arabalarını çeken katırlar, canlı bomba olarak kullanılan köpekler bazen eşekler vardı. Şimdi yoklar… Savaş sanatının klasik dönemine ait bazı imgeler renkler modern çağda sahneyi terk ettiler!
Sadece onlar silinmedi; strateji taktiklerini topçu ateşi, süvari birlikleri süngülü piyadeler üzerinden kuran “sanatçı paşaların” yerine yazılımcılar teknisyenler geldi. Hedef analizi yapan politika toplum bilim uzmanları, füzelerin uçuş dinamiğini bilen fizikçiler vurucu doğruluk çalışmalarını yapan aerodinamikçiler, balistik analistleri, füze güdüm-kontrol mühendisleri, savunma sistemlerini çözümleyen farklı uzmanlar iş başında bunların çoğu asker değil! Elbette işin en eğlenceli bölümünü teşkil eden kum masaları müzeye kaldırıldı; yerlerini dev dijital ekranlara bıraktılar. “Sanatçı kurmay subaylar” şimdi madalyalarına püsküllü apoletlerine göz diken yapay zeka programlarını endişeyle izliyorlar.
Gelelim, savaşı sanatının konusu yapan ressamlara… Sanatçıların savaşa bakışı üç biçimde görülebilir.
Tarihsel olarak öncelik, olayı tasvir edenlerdedir. Genellikle sipariş üzerine resim yaptıkları için kendi düşüncelerini anlamak mümkün değildir. Resmi duvarına asacak olan asillerin, saray mensuplarının, kendi kahramanlıklarının ölümsüzleştirilmesini bekleyen komutanların beklentileri resme biçim içerik verir.
İkinci sırada savaş şakşakçıları gelir. Kendi ordularını, komutanlarını, krallarını göklere çıkarmak, düşmanı korkak aciz göstermek için fırça sallayanlardır bunlar.
Üçüncü grupta savaş karşıtı sanatçılar yer alıyor. Genel olarak savaşın acımasız vahşetini, sivillerin, kadın çocukların ayrımsız hatta kasıtlı öldürülmesini, kentlerin, köylerin yakılıp yağmalanmasını anlatan teşhir uyarı tablolarıdır. Kafataslarından kurulmuş piramitler, çürümüş cesetler, parçalanmış kollar, bacaklar, siperlerde korku endişeyle bekleşen askerler, bize savaşın ne kadar kötü insanlık dışı olduğunu çırılçıplak anlatan tablolardır…
Bugün herkes biliyor ki savaşların özü kaynağı tekelci kapitalizmdir, emperyalizmdir. Son NATO toplantısında, “NATO’nun ortaklıklarından yararlanarak savunma sanayi derinliğini iş birliğini en üst düzeye çıkarmak için çalışmalarımıza devam edeceğiz” kararı çıktı. Bunun yanında 50 milyar dolarlık bütçe kullanılacağı açıklandı. Savaş araç gereçleri mühimmat üreten her şirket için müjdedir gerçek savaş ortamı olsun olmasın para kapitalistlerin kasasına akacaktır. Öyleyse savaş bütün dehşet acımasızlığının yanı sıra, olağanüstü kâr kapısıdır. Tarihsel serüvenine kabataslak baktığımız resim sanatı içinde bunu açıkça söyleyen kişi vardır.
500 yıl önce Bruegel’in savaşın kaynağı özü nedir sorusuna verdiği cevap hâlâ yerli yerinde duruyor. “Para Kasalarıyla, Şişko Kumbaraların Savaşı” adını verdiği gravürünün altına, el yazısıyla, Latince şunları yazmıştır:
“Haydi bakalım, sandıklar, çömlekler şişko kumbaralar! Hepsi altın için saflarında savaştığınız mallar. Aksini söyleyen doğru söylemiyor. yüzden direniyoruz… Şimdi hepimizi altına çekmek istiyorlar; ama yağmalanacak hiçbir şey olmasaydı savaşlar olmazdı!”
habere emoji tepki ver
😡0Kızgın🤣0Hahaha👍0dim.❤️0Muhteşem😢0Üzgün😮0İnanılmazÖnceki haberYarı final eşleşmesi belli oldu
