Deniz Çıray, Türkay Korkusuz Göktuğ Yiğitol'un "ALT+TAB Ideathon Tasarım Yarışması" için tasarladığı proje, 2. ödülü kazandı.
Proje Raporu: YER-SU | Sessizliğe Akan HafızaYER-SU, 2008 yılında Güngören’ yaşanan terör saldırısında yaşamını yitirenlerin anısını yaşatmak amacıyla tasarlanan, hafızayı mimari deneyim üzerinden yeniden kurmayı hedefleyen anıt önerisidir. Proje, anmayı yalnızca geçmişe dönük eylem olarak değil; bireysel kolektif belleğin sürekli yeniden üretildiği kamusal mekân olarak ele.
Tasarımın çıkış noktası, Türk mitolojisindeki Yer-Su anlayışıdır. Toprağı suyu koruyan ruhları ifade eden kavram, projede hafızanın iki temel taşıyıcısı olarak yeniden yorumlanır. Toprak geçmişi saklayan katmanı temsil ederken, su hafızayı taşıyan zaman içinde dönüştüren öğeye dönüşür.
Anıtın mekânsal kurgusu, zemine gömülü ince su hattıyla başlar. Ziyaretçiyi yönlendiren hat, parçalanarak yükselen taş kütlelere ulaşır. Ana mermer kütleden ayrışan monolitler, kaybedilen yaşamların mekândaki fiziksel izlerini oluştururken; merkezde yer alan boşluklar yokluğun görünür hâline gelir. Doğal ışık rüzgâr boşluklardan iç mekâna ulaşarak gün boyunca değişen atmosferler oluşturur. Böylece anıt, yalnızca görülen değil; hissedilen, dinlenen deneyimlenen hafıza mekânına dönüşür.
Projede malzeme seçimi kavramsal yaklaşımın parçasıdır. Mermer, Anadolu’nun taş kültürüne kalıcılığına referans verirken; zaman içerisinde iz tutan yüzeyiyle belleğin sürekliliğini temsil. Su ise durağan peyzaj öğesi değil, ziyaretçinin rotasına eşlik eden, ışığı yansıtan sessizliği derinleştiren yaşayan unsur olarak ele alınmıştır.
YER-SU, anıtsallığı yükseklik ya gösteriş üzerinden değil; mekânın kurduğu duyusal deneyim üzerinden tanımlar. Sessizlik, ışık, su taşın birlikte oluşturduğu atmosfer, ziyaretçiyi yalnızca anma ritüeline değil; durmaya, düşünmeye ortak hafızayla ilişki kurmaya davet.
Proje, kaybı temsil eden nesne üretmekten çok, zaman içerisinde anlamı çoğalacak kamusal hafıza mekânı oluşturmayı amaçlamaktadır.
