İzmir Ekonomi Üniversitesi mekatronik yazılım mühendisliği öğrencileri, geri dönüşüm süreçlerini daha hızlı verimli hale getirmek amacıyla yapay zeka destekli atık ayrıştırma robotu geliştirdi. Yaklaşık yıl süren çalışmanın ardından ortaya çıkan robot plastik, metal, cam kağıt gibi farklı atık türlerini insan müdahalesine ihtiyaç duymadan tanıyıp otomatik olarak ayrıştırabiliyor. Projede yazılım mühendisliği öğrencileri yapay zeka algoritmalarını geliştirirken, mekatronik mühendisliği öğrencileri robot kolu, kamera sistemleri kavrama mekanizmaları üzerinde çalıştı.
Robotun çalışma mantığı, insanların nesneyi görüp tanıdıktan sonra onu eline almasına benziyor. Sistemin üzerinde bulunan renkli kamera, atığın görüntüsünü alırken aynı zamanda derinlik algılama özelliği sayesinde nesnenin uzaklığını, yüksekliğini üç boyutlu şeklini belirliyor. bilgiler sayesinde robot, atığın tam olarak nerede bulunduğunu nasıl tutulması gerektiğini belirleyebiliyor.
Atıkların tepsiti yapay zeka sayesinde yapılıyor. Yapay zeka, daha önce binlerce farklı plastik, metal, cam kağıt atık örneğiyle eğitildiği için gördüğü nesnenin hangi malzemeden üretildiğini tespit ediyor. Yapay zekanın doğru sonuç verebilmesi için öğrenciler kampüs içerisinden topladıkları gerçek atıkları tek tek etiketleyerek sisteme öğretti. Her yeni örnek, algoritmanın farklı şekil, renk boyutlardaki atıkları daha doğru tanımasını sağladı.
Robot, atığı hesaplayarak kavrıyor
Atığın türü belirlendikten sonra kez robotun kavrama sistemi çalışmaya başlıyor. Yazılım, nesnenin hangi noktasından tutulursa düşmeyeceğini hangi açıyla yaklaşılması gerektiğini hesaplıyor. Robot kolu hesaplamalara göre hareket ederek atığı güvenli şekilde kavrıyor ait olduğu geri dönüşüm kutusuna bırakıyor. süreçte görüntü işleme, derinlik verisi yapay zeka algoritmaları aynı anda çalışarak tamamen otomatik ayrıştırma işlemi gerçekleştiriyor.
Geliştirilen sistem yaklaşık her 1-2 saniyede atığı ayırabiliyor. sayede geri dönüşüm tesislerinde ayrıştırma hızının artırılması, iş gücü ihtiyacının azaltılması insan kaynaklı hataların en aza indirilmesi hedefleniyor.
TÜBİTAK desteğiyle geliştirilen tüm testleri başarıyla geçen robotun, ilerleyen dönemde belediyelerin atık ayrıştırma tesisleri entegre geri dönüşüm merkezlerinde kullanılarak sürdürülebilir atık yönetimine önemli katkı sunması amaçlanıyor.
: Anadolu Ajansı
