Avrupa Birliği, Google’ın Android işletim sisteminde Gemini’ye tanıdığı ayrıcalıkları rakip yapay zekâ asistanlarına sunmasını zorunlu kılan bağlayıcı kararını açıkladı. Yeni düzenleme kapsamında üçüncü taraf yapay zekâ hizmetleri, sistem düzeyinde daha geniş erişim elde edecek anonimleştirilmiş Google Arama verilerinden belirli ölçüde yararlanabilecek. Karar, hızla büyüyen yapay zekâ pazarında rekabeti artırmayı hedefleyen Dijital Pazarlar Yasası (DMA) kapsamında alındı.
Rakip Yapay Zekâ Asistanları Android’ Daha Fazla Yetkiye Sahip OlacakAvrupa Birliği düzenleyicileri, Android ekosisteminde faaliyet gösteren yapay zekâ asistanlarının Gemini eşit koşullarda çalışabilmesi gerektiğini belirtiyor. kapsamda üçüncü taraf hizmetler sesli komutları kullanabilecek, sistem aramasına erişebilecek kullanıcı adına farklı uygulamalarda işlem gerçekleştirebilecek. Örneğin ulaşım hizmeti çağırma, kısa mesaj yanıtlama veya daha önce ziyaret edilen konum hakkında bilgi görüntüleme gibi işlemler yalnızca Gemini’ye özgü özellikler olmaktan çıkacak.
Düzenlemenin en geç gelecek yılın temmuz ayına kadar uygulanması istenirken Avrupa Birliği, Android’in bölgedeki akıllı telefonların yaklaşık yüzde 60’ında kullanılması nedeniyle kararın yapay zekâ ekosistemi üzerinde önemli etki oluşturacağını değerlendiriyor.
Kararın ikinci aşamasında Google’ın anonimleştirilmiş arama verilerini rakip hizmet sağlayıcılarla ması gerekecek. Ocak ayından itibaren başlaması planlanan süreçte yapay zekâ sohbet botu geliştiricileri rekabetçi hizmetler, kullanıcı kimliklerini ortaya çıkarmayan davranışsal verilerden yararlanabilecek. Avrupa Birliği, adımın küçük geliştiricilerin arama yapay zekâ sistemlerini geliştirmesine katkı sağlayacağını düşünüyor. Yetkililer, veri ımının kişisel bilgileri açığa çıkarmayacak şekilde yürütüleceğini vurgularken amaçlarının büyük teknoloji şirketlerinin veri avantajını rekabeti engelleyecek ölçüde kullanmasının önüne geçmek olduğunu ifade ediyor.
Google ise düzenlemenin kullanıcı güvenliği açısından yeni sorunlar oluşturabileceğini savunuyor. Şirketin Hukuk İşlerinden Sorumlu Başkanı Kent Walker, üçüncü taraf geliştiricilere daha geniş sistem erişimi verilmesinin milyonlarca Avrupalı kullanıcının gizlilik güvenlik korumalarını zayıflatabileceğini söyledi. Google henüz kararı mahkemeye taşıyıp taşımayacağını açıklamadı. Ancak şirket, akıllı telefonlarda depolanan hassas verilere daha fazla uygulamanın erişebilmesinin mevcut güvenlik mimarisini olumsuz etkileyebileceğini belirtiyor.
Avrupa Birliği’nin kararı, büyük teknoloji şirketlerini kapsayan Dijital Pazarlar Yasası’nın yapay zekâ alanındaki en önemli uygulamalarından biri olarak değerlendiriliyor. Düzenleme, Google Apple gibi “geçit bekçisi” (gatekeeper) şirketlerin platformlarını rakip hizmetlerle birlikte çalışabilir hâle getirmesini zorunlu kılıyor. Böylece kullanıcılar yalnızca Gemini veya Siri gibi yerleşik çözümlerle sınırlı kalmadan farklı yapay zekâ asistanlarını aynı düzeyde kullanabilecek.
Benzer tartışmalar Apple cephesinde yaşanıyor. Şirket daha önce Avrupa Birliği yürütülen görüşmeler nedeniyle Siri’nin bazı yeni yapay zekâ özelliklerini bölgede erteleyeceğini açıklamıştı. Öte yandan OpenAI’nin eski Apple tasarım şefi Jony Ive geliştirdiği yapay zekâ odaklı donanım projeleri mobil işletim sistemlerine bağımlılığı azaltabilecek alternatif yaklaşımlar arasında gösteriliyor.
Avrupa Birliği’nin aldığı karar, yapay zekâ rekabetinin yalnızca modeller arasında değil, modellerin çalıştığı mobil platformlar üzerinde şekilleneceğini ortaya koyuyor. Önümüzdeki dönemde benzer düzenlemelerin dijital platformları kapsaması bekleniyor.
