İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Mimarlık Bölümü öğrencileri Karla Melek Uygar Ateş tarafından, AR301 Mimari Proje dersi kapsamında;. İpek Akpınar,. Zeynep Durmuş Arsan Hatice Günseli Demirkol yürütücülüğünde geliştirilen proje, Mimarhane Öğrenci Projeleri Ödüllü Seçkisi 2025 kapsamında "Seçki Ödülü" kazandı.
Proje Raporu:Proje Amacı Bağlam
Kemeraltı’nın yaşayan mirasını geleceğe taşımayı amaçlayan proje, zamanlar canlı olan zanaat gastronomi kültürünü genç kuşaklarla yeniden buluşturmayı hedeflemektedir. İzmir’in tarihi çarşı dokusu içinde yer alan Kemeraltı’nda konumlanan öneri, alanı boş parsel olarak değil; üretim, alışveriş gündelik ritüellerle şekillenmiş katmanlı zemin olarak ele. Çarşının giderek ticarileşmesi yerel kimliğinden kopmasıyla birlikte, geleneksel bilgi üretim pratiklerinin aktarımını destekleyen kamusal mekâna duyulan ihtiyaç artmaktadır. Proje aynı zamanda tasarım gastronomi öğrencilerinin Kemeraltı üzerine araştırma yapabilecekleri iş birliği geliştirebilecekleri erişilebilir mekân eksikliğine yanıt vererek, gençler çarşının tarihsel dokusu arasında yaratıcı ilişkiler kurmayı amaçlar.
Yerle İlişkilenmek Mekânsal Okuma
“Yerle ilişkilenerek eyleme geçmek” stüdyo teması doğrultusunda tasarım, otonom nesne dayatmak yerine mevcut izleri; sokak akslarını, yemek rotalarını, malzeme örüntülerini kolektif hafızayı takip. Çarşının dinamik karakteri; dar geçitleri, yarı açık eşikleri, gölgeli avluları zamana yayılan eklemlenerek büyüme biçimi üzerinden okunur. mekânsal kodlar çağdaş mimari stratejiler olarak yeniden yorumlanır yeni müdahalenin bölgenin evrilen morfolojisine eklemlenmesi sağlanır.
Kamusal Pasaj Kentsel Bağlantı
Tasarım, yoğun İkiçeşmelik Caddesi’nden başlayarak Kemeraltı’nın nadir yeşil alanlarından biri olan Havra Parkı’na uzanan kamusal pasaj önerir. geçiş, çarşıyı gizli peyzajıyla yeniden buluşturur daha önce kapalı olan kent adasını geçirgen sosyal koridora dönüştürür.
Yerel yemek tezgâhlarının bulunduğu Havra Sokak boyunca restoran gastronomi atölyeleri servis girişlerini sokağa açarak bölgenin mutfak kültürüyle doğrudan ilişki kurar üretken ritmini sürdürür.
Merkezde, Akın Pasajı’nın yanında konumlanan zanaat gastronomi atölyeleriyle çevrelenen iç avlu yer. avlu, geleneksel çarşı boşluğunun çağdaş yorumu olarak hem ara iklimsel tampon hem sosyal yoğunlaşma alanı işlevi görür.
Tuğla Cephe İklimsel Strateji
Proje, özellikle Kemeraltı’nın yapım kültüründe yaygın olan tuğla kullanımını, yerel malzeme bilgisini koruyan ekolojik yaklaşımla önceliklendirir. yaklaşım yalnızca çevresel etkiyi taşıma enerjisini azaltmakla kalmaz; aynı zamanda yerel zanaatkârlığı malzeme sürekliliğini destekler. Böylece devralınan yapım bilgisi, performatif iklimsel kabuğa dönüşerek gelenek çevresel duyarlılığı buluşturur. Proje kendisini yerin süregelen hikâyesine eklemlenen yeni sorumlu katman olarak konumlandırır.
Tuğla cephe, Kemeraltı’nın yerel malzeme dilini çağdaş çevresel stratejiyle yeniden yorumlar. Güney cephede, açılabilir cam cephenin üzerine giydirilen delikli tuğla kabuk, kontrollü güneş alımı sağlarken tuğla motiflerinin stratejik olarak yerleştirilmesiyle pasif havalandırmaya olanak tanıyan geçirgen yüzey oluşturur. Buna karşılık, daha masif karakterdeki konser salonu kütlesinde Trombe duvarı kullanılır. Katmanlı tuğla duvar, güneş ısısını depolayarak gün içerisinde ısıl kütle görevi görür depolanan ısıyı zamanla iç mekâna aktararak pasif ısıl dengeye katkı sağlar. Böylece proje, aynı yerel malzemeyi farklı cephe koşullarına mekânsal gereksinimlere göre iki farklı pasif iklimlendirme stratejisiyle kullanır.
