Ba Tasarım Mimarlık tarafından "Kuşadası Belediyesi Hizmet Binası Mimari Proje Yarışması" için tasarlanan proje önerisi.
Proje Raporu:1. YER KENTSEL KURGU
Kuşadası, kıyı iç bölgenin, sürekli kent yaşamı mevsimsel turizm hareketinin aynı yerde üst üste geldiği Ege kentidir. liman, ticaret, konut dokusu geride yükselen topoğrafya gündelik hareketin yönünü belirler. Belediye yapısının kendi parseline kapanan kurum binası yerine kent yaşamına doğrudan katılması projenin başlangıç kararlarından biridir.
Yarışma alanı Türkmen Mahallesi 2699 ada 5 parselde, 12.336,78 m² büyüklüğündedir. Söke–Kuşadası–Selçuk Devlet Karayolu Otogar Kavşağı yakınındaki alan; Hükümet Konağı için ayrılmış
parsel, Kuşadası Belediyesi hizmet alanı resmi kurum alanlarıyla birlikte gelişecek kamu yapıları bölgesinin parçasıdır. Yerleşim nedenle bugünkü parsel sınırının ötesinde, ileride
ortaklaşabilecek peyzaj, meydan yaya bağlantılarını gözetir.
Kütle; denizden beri gelen Liman–Taşocağı kentsel ulaşım ana aksının Devlet Karayolu’nu geçerek tepenin zirvesine yöneldiği aksı kucaklayacak şekilde yönelmiştir.
Kütle, denizden başlayıp Liman–Taşocağı aksında gelerek terminal gerideki tepe yönüne uzanan kentsel hareketin Devlet Karayolu’nu geçtiği doğrultuyu karşılayacak biçimde yönlenir. Parselin geometrisi, kot farkları, korunacak ağaçlar, viyadük, Garaj Caddesi taşıt sistemi yerleşimi doğrudan biçimlendirmiştir. Yapı önündeki Belediye Meydanı’nı tanımlarken kuzeydeki ağaç dokusunu kamusal açık alanı mümkün olduğunca serbest bırakır; üst katlarda geri çekilerek geride yükselen topoğrafyla uyumlanır.
Garaj Caddesi boyunca uzanan Damlacık Deresi’nin ıslahı, dere kıyısı peyzajı kamu yapılarının ortak açık alanları birlikte düşünülmüştür. Belediye binası sistem içinde tek başına duran nesne yerine, kentsel sosyal yaşam kamusal hizmetleri buluşturan odak olarak yerini.
2. YERLEŞİM KAMUSAL ZEMİN
Yapı iki yönden çalışır. Belediye Meydanı’na açılan ana giriş kentin yoğun sosyal yaklaşımını korunan ağaçların bulunduğu düzenlenmiş peyzajla karşılar. Kuzeyde Garaj Caddesi’ne açılan ikinci ana giriş gelecekte gelişecek kamu yapıları yönündeki hareketi binaya bağlar. Başkanlık, personel servis erişimleri kamusal akıştan ayrıştırılmıştır.
İki giriş arasında; ana holdeki yatay atriumdaki katlar arasında düşey mekansal süreklilik projenin belirleyici mekânsal kararlarından biridir. Kent meydanında başlayan kamusal zemin giriş holü atrium boyunca yapının içine girer, kuzeyde yeniden açık alana çıkar. Belediye binası meydanın sonunda duran sınır oluşturmaz; ön arka kamusal alanlar arasında eklem gibi çalışır.
Kuşadası’nın denizcilik kültüründeki kerteriz kavramı yerleşimi okumaya yardımcı olan kavramsal referanslardan biridir. Sabit noktaya göre yön bulma düşüncesi; yapının kent içindeki konumunda, iki yönlü girişinde, meydanla kurduğu ilişkide atrium çevresindeki dolaşımda karşılık bulur. Biçimi belirleyen bağımsız tema olarak değil, yönlenme ortak referans oluşturma fikrinin yerel karşılığı olarak ele alınmıştır.
Belediye Meydanı yapının ana kamusal yüzüdür. Tören Alanı, Atatürk Heykeli, bayrak direkleri, kuru havuz yansıma havuzları aynı geniş zemin içinde günlük kullanım kurumsal tören düzenini karşılar. Batıda; Ana Giriş Allesi, Çok Amaçlı Toplanma Alanı, Kuzeyde; Topluluk Bahçesi / Fidanlık, Süs Bitkileri Serası, Bitki Tohum Satış Birimi, Açık Oturma Bitki Teşhir Alanı, Kış Bahçesi Kafe-Kiosk daha gündelik açık alan dizisi kurar. Başkanlık Avlusu, Kütüphane Avlusu Etkinlik Amfisi farklı kotlarda bina açık alan arasında ara mekânlar oluşturur.
3. KÜTLE MEKÂNSAL KURGU
İhtiyaç programı tek parça blokta toplanmamış; iki çalışma kanadı aralarında yükselen saydam atrium çevresinde kademelenen kütle düzeni kurulmuştur. Kanatlar meydana doğru açılarak ana giriş önünde belirgin karşılama alanı tarif. Üst katlardaki geri çekilmeler, teraslar konsollar yapının algılanan ölçeğini azaltır; geniş üst örtü ise parçaları tek çatı çizgisinde yeniden toplar.
Atrium zemin kattan çatıya kadar devam eden çok katlı iç boşluktur. Kat döşemeleri boşluğu kesmez; iki kanat üst kotlarda Atrium Köprüleri birbirine bağlanır. Atrium Koridorları, köprüler düşey dolaşım birlikte çalışarak büyük program içinde yön bulmayı kolaylaştırır. İç dolaşımın katlar arasında dışarıdan okunabilmesi, kamusal temsilin gündelik hareketini görünür kılan bilinçli karardır.
Topografyanın açıldığı -1 kotu yapının ikinci kamusal-sosyal düzlemini oluşturur. Etkinlik Amfisi Kütüphane Avlusu kot farkını istinat sınırına dönüştürmeden alt kota bağlar. Kütüphane, çok amaçlı salon, fuaye ticari birimler açık alanlarla doğrudan ilişkilidir; belediye mesaisi dışında kontrollü bağımsız kullanılabilecek sosyal-kültürel zon oluşturur. Çok amaçlı salonun serbest kullanımını korumak üzere tavan döşemesinde kolonsuz geniş açıklık esas alınmıştır.
4. PROGRAM DOLAŞIM
Kesin ihtiyaç programı vatandaşla temas düzeyi, kullanıcı yoğunluğu, birimler arası iş akışı kontrollü erişim gereksinimine göre katlara dağıtılmıştır. Sık kullanılan hizmet birimleri zemin alt katlarda, çalışma birimleri orta katlarda, yönetim temsil işlevleri üst katta yer. Rezerv müdürlük alanları gelecekteki organizasyon değişiklikleri için kapasite bırakır.
Zemin katta Zabıta, Fen İşleri, Mali Hizmetler Veteriner İşleri müdürlükleri Güvercin Masa, bekleme tahsilat birimleri ana kamusal dolaşıma bağlanır. 1. katta İmar Şehircilik, Yapı Kontrol, Afet İşleri, Sosyal Yardım İşleri rezerv müdürlükler; 2. katta Emlak İstimlak, Destek Hizmetleri ilişkili birimler; 3. katta Kültür Sosyal İşler, Temizlik İşleri, İklim Değişikliği Sıfır Atık, Basın Yayın Halkla İlişkiler, Muhtarlık İşleri, Yazı İşleri rezerv müdürlükler bulunur. 4. kat Başkanlık, Özel Kalem, başkan yardımcıları, danışmanlık Hukuk İşleri için daha kontrollü yönetim katı olarak düzenlenmiştir.
Ofis katları yaklaşık 8 x 8 m taşıyıcı modül çevresinde kurulmuştur. Açık kapalı çalışma alanları, toplantı odaları, arşiv ortak servisler aynı düzen içinde farklı müdürlük büyüklüklerine uyarlanabilir. Ana ziyaretçi hareketi iki kamusal girişten atriumda birleşir; Güvercin Masa, bekleme alanları düşey çekirdekler girişten kolay algılanır. Başkanlık, personel servis dolaşımı ziyaretçi akışından ayrıdır.
5. OTOPARK SERVİS
-1. bodrum katta sosyal-kültürel programla birlikte 17 araçlık Başkanlık Otoparkı yer. -2. -3. bodrum katların her biri 107 standart araç + 5 erişilebilir araç 8 motosiklet kapasitelidir. Buna göre kapalı otopark toplamı 241 otomobil/erişilebilir araç 16 motosiklettir. İki otopark rampası taşıt hareketini Belediye Meydanı ana yaya akışından ayırır; bodrum katlardan düşey çekirdeklere doğrudan erişim sağlanır.
Teknik hacimler servis alanları bodrum katlarda ana kullanıcı dolaşımını kesmeden çözülmüştür. Alt kattaki kültürel sosyal programın idari katlardan kontrollü biçimde ayrılabilmesi, yapının tamamını açık tutmadan akşam hafta sonu kullanımına imkân verir. Ana girişler, açık alan bağlantıları, otopark düşey dolaşım boyunca erişilebilir güzergâh süreklidir.
6. CEPHE, İKLİM MALZEME
Cephe, kütleden bağımsız kaplama düzeni olarak ele alınmamıştır. Çalışma modülü, yönlenme, güneş kontrolü iç kullanım cephe ritmini birlikte belirler. Atrium girişlerde şeffaflık artar; çalışma alanlarında cam yüzeyler, honlu doğal traverten cephe kaplaması eloksallı alüminyum düşey güneş kırıcı profiller birlikte çalışır.
Kuşadası’nın güçlü güneşi sıcak yaz koşulları nedeniyle derin saçak, konsollar, geri çekilen cam yüzeyler güneş kırıcılar mimari kurgunun parçasıdır. Düşey güneş kırıcıların yoğunluğu yönlere göre değişir. Zemin katta daha geçirgen gölgeli kamusal yüz, çalışma katlarında ise ofis düzenini ifade eden daha kontrollü cephe karakteri kurulmuştur.
Malzeme paleti sınırlı tutulmuştur. Masif cephe yüzeylerinde açık bej renkli honlu doğal traverten cephe kaplaması; güneş kontrol elemanlarında bronz renkli eloksallı alüminyum düşey güneş kırıcı profil; yoğun kullanılan dış mekân zeminlerinde krem renkli, kumlanmış yüzeyli granit doğal taş döşeme öngörülmüştür. Cam yüzeylerde yüksek performanslı doğrama cephe sistemleri kullanılır. Malzeme seçiminde Kuşadası’nın iklimi, yoğun kamusal kullanım, bakım parça bazında yenilenebilme dikkate alınmıştır.
7. YAPIM, EKONOMİ ESNEKLİK
Mimari planlama düzenli taşıyıcı aksla birlikte geliştirilmiştir. Yaklaşık 8 x 8 m modül, ofis katları bodrum otoparkının ortak geometrisini kurar. Betonarme ana sistem içinde atrium köprüleri, büyük açıklıklar belirgin konsollar gereken yerlerde çelik veya kompozit elemanlarla tamamlanabilecek şekilde ele alınmıştır. Taşıyıcı sisteme ilişkin esaslar statik raporda açıklanmıştır.
Düzenli aks, tekrarlanabilir cephe modülleri, çekirdeklerin ıslak hacimlerin belirli zonlarda toplanması yapım tesisat koordinasyonunu sadeleştirir. Müdürlük sınırlarının hafif bölücülerle değişebilmesi, yükseltilmiş döşeme sisteminin imkan verdiği tesisat esnekliği, rezerv alanların bulunması çalışma katlarının aynı temel modül üzerinden kurulması belediye organizasyonunun zaman içinde değişmesine imkân verir.
Yapı ekonomisi ilk yatırım bedeli kadar işletme bakım üzerinden ele alınmıştır. Pasif güneş kontrolü, gün ışığından yararlanma, dayanıklı dış yüzeyler sınırlı malzeme paleti uzun dönem bakım yükünü azaltmaya yöneliktir. -1 kattaki sosyal-kültürel programın bağımsız işletilebilmesi mesai dışı kullanımda bütün yapının açık tutulmasını gerektirmez.
8. SONUÇ
Proje, belediye hizmetlerini okunaklı çalışma düzeninde toplarken kentin kamusal hareketini yapının dışında bırakmayan yerleşim önerir. Belediye Meydanı’ndan başlayan zemin atriumdan geçerek kuzeydeki açık alana gelecekteki kamu yapıları bölgesine bağlanır; -1 kotunda Etkinlik Amfisi, Kütüphane Avlusu, kütüphane çok amaçlı salonla ikinci kamusal-sosyal katman kazanır.
İki kanadın meydana açılması, çok katlı şeffaf atrium, kademelenen teraslar geniş üst örtü kentsel programatik düzenin kütlesel karşılığıdır. Kerteriz konsepti yerel yönetim binasına göre yönlenme ortak referans oluşturma düşüncesini tarif eden yerel bağ oluşturur.
