CM Mimarlık Nevzat Oğuz Özer Mimarlık tarafından tasarlanan Bursa Hisariçi Arkeoparkı, Bursa' yer alıyor.
Bursa Hisariçi’nde 5009 numaralı kadastral adada arkeolojik kazılar yapılmış kent dokusu ortaya çıkarılmıştır. Alandaki arkeolojik değerler, 2000 yılında Zodyak Mozaiği olarak anılan mozaiğin bulunması fark edilmiştir. 2015 yılında arkeolojik kazılara başlanmıştır. Arkeolojik kazılar 2021 yılına kadar sürmüştür. Alandaki kalıntılar, Bursa’nın tarihsel kentsel kurgusu geçmişteki günlük hayat ilgili önemli belge bilgiler içermektedir. Bursa Osmangazi Belediyesi alanın, bütün bilgi belgeleri ziyaretçilere aktaracak “Arkeopark” olarak tasarlanmasını istemiştir.
nedenlerle Bursa Hisariçi Arkeoparkı’nın programı şöyle belirlenmiştir:
1. Arkeolojik Park Ziyaretçi Merkezi: Parkta ziyaretçi güzergahı, koruyucu çatılar in-situ kalıntılar üzerinden kısmi anlatımlar, içinde info masası, iki boyutlu üç boyutlu anlatımların olduğu ziyaretçi merkezi.
2. Sadece Arkeolojik Park Değil, Aynı Zamanda ‘Sosyal Merkez’: Mevcut Güranlı Cami, çocuk parkı, içinde kütüphane konferans salonunun olduğu dolayısı mahalleli tarafından kullanılabilecek Arkeopark Araştırma Merkezi (Çevredeki sosyal yapı dikkate alınarak mekânın aynı zamanda genel kütüphane olarak kullanılabileceği düşünülmelidir.)
3. Yeme-İçme Mekanları: Yapı adasının içinde kamulaştırılmış tescilli yapılar, parsel 1 parsel 20’deki yapılar, amaçla kullanılabilir.
Tasarımın ana çıkış noktaları şöyle özetlenebilir:
1. Hisariçi Arkeoparkı’ndaki kalıntılar günümüz kentinin ana çizgilerini açıklamaktadır. alanın bize öğrettiği en önemli bilgidir. Arkeopark’ın tasarımında bilginin ziyaretçiler tarafından fark edilmesi, algılanması anlaşılması ana çıkış noktamız olmuştur. amaçla, katmanlar birbiri ilişkilendirilmeye çalışılmış; parkın ana çizgileri, girişi, çıkışı, kent bağlantıları sirkülasyonu buna göre kurgulanmıştır. Örneğin alanın ana sirkülasyonu; ortaya çıkarılan birbirine paralel, kuzey-güney doğrultusunda uzanan Doğu Caddesi Batı Caddesi olarak adlandırılan iki cadde doğrultusunda tasarlanmıştır. Böylece, ziyaretçinin alanı gezerken bugünkü kent dokusu geçmiş kent dokusu arasında var olan ilişkiyi fark etmesi amaçlanmıştır.
2. Bugün yapı adasının ortasında kalan, dolayısı sokaklarla ilişkisi olmayan alanın kamulaştırılarak yıkılan parseller aracılığı sokaklarla ilişkisi, dolayısı kentle ilişkisi tekrar kurulmaya çalışılmıştır. Burada amaç, alanı, günlük kent yaşamından koparmamak ilişkiyi tekrar kurmaktır. Alanın ana girişi olarak Molla Gürani Sokak tercih edilmiştir. Bunun nedeni, sokağın gerek surlarla kurduğu ilişki gerekse üzerindeki tarihi Güranlı Cami’dir. sokak, adeta giriş avlusu gibi değerlendirilecektir.
3. Sokağın arkeolojik alan tarafında, alan ilişki kurabilen Ziyaretçi Merkezi Arkeopark Araştırma Merkezi teklif edilmektedir. yapıların alanın korunması için çok önemli olduğunu düşünüyoruz. fonksiyonlar sayesinde alan, mahalle sakinleri tarafından günlük olarak kullanılacak, dolayısı çekim merkezi haline gelecektir.
Koruma Sergileme
Alan arkeolojik alan olduğu için koruma önlemleri¹ sergileme stratejisi önemlidir. Dolayısı arkeolojik alanın sınır duvarı, Arkeopark’ın en önemli unsurudur. duvar istinat duvarıdır arkeolojik alanla parkı birbirinden ayırmaktadır. Belirlenen sınırlar, sadece arkeolojik değerlerle ilgili değil, aynı zamanda üst kottaki Park’ın kullanılma senaryosu doğrultusunda oluşturulmuştur.
sınırların dışında kalan, kazısı yapılmış arkeolojik alanlar² kapatılacaktır. Doldurulacak kısımlarda kalıntıların üstüne tyvek serilecek, üzerine 15cm kadar kum dökülecek üstü yine 15 cm kadar ponza taşı doldurulacaktır.
İhtiyaç duyulan yapılar (Arkeopark Araştırma Merkezi Ziyaretçi Merkezi) park kotuna, kalıntılara zarar vermeyecek şekilde, münferit temeller çelik karkas sistemi inşa edilmiştir. alan önceden yapıların olduğu alandır. Kamulaştırma yapılarak binalar yıkılmıştır. Dolayısı alandaki kültür katmanlarının büyük ölçüde tahrip edildiğini söyleyebiliriz.
Açığa çıkarılan arkeolojik varlığın kısmı hiç kuşku yok ki müzede koruma altına alınmalıdır. Ancak doğrudan mimari ilişkili değerler, alanda, orijinal yerinde, hikayesi birlikte korunmalıdır. nedenle çıkarılan müzeye kaldırılan mozaiklerin alana getirilip orijinal yerlerinde koruma önlemleri birlikte yerleştirilmesinin, alanın sahip olduğu kentsel mimari değerlerin ifadesi açısından önemli olduğunu düşünüyoruz. taraftan, alanın bütününün devasa koruma çatısı koruma altına alınmasının, alanın geleneksel kent dokusu içinde bulunması nedeni çevre değerlerini bozacağını, dahası tarihsel geleneksel peyzaja uygun olmadığını düşünüyoruz. nedenlerle sadece bazı kritik noktalarda (örneğin mozaiklerin olduğu noktalarda) adeta tarihe açılan birer pencere gibi küçük boyutlu, korunaklı, insan sirkülasyonunu engelleyen, hava şartlarından mozaikleri koruyan değerli eserleri ziyaretçiye sunan yapılar önerilmektedir.
