TMMOB Mimarlar Odası İzmir Şubesi tarafından düzenlenen İzmir Mimarlık Haftası'nın yılki teması "KUR-mak". Mimarlık haftası, 5-9 Ekim tarihleri arasında İzmir Mimarlık Merkezi’nde düzenlenecek.

Tema Metni KUR-mak düşünce nasıl kurulur?

Her şey kurulmadan önce ihtimal vardır.
çizgi. malzeme. boşluk. düşünce.
Henüz ne olacağı belli değildir.
Sonra ilk karar gelir. parça diğerinin yanına yerleşir. yüzey katlanır, açıklık belirir. Malzeme kesilir, eklenir, çıkarılır, birleştirilir. Işık yön değiştirir. Ses mekâna karışır. Beden hareket.
KUR-mak, mimarlığın en temel eylemlerinden birini yeniden düşünmeye çağırıyor. Çünkü kurmak yalnızca inşa etmek değildir.
yapı kurulur.
düzenek kurulur.
sahne kurulur.
oyun kurulur.
sergi kurulur.
kadraj kurulur.
cümle kurulur.
sofra kurulur.
Kurmak; çizmek, kesmek, eklemek, çıkarmak, birleştirmek, katlamak, germek, asmak, örmek, dökmek, monte etmek, kurgulamak, bozmak yeniden denemektir. Bazen elle, bazen araçla; bazen malzemeyle, bazen görüntüyle, sesle, ışıkla ya kodla gerçekleşir.
Kuruluş, kurgu, kural, kurum kurucu sözcükleri kurma düşüncesinin çevresinde genişleyen anlam alanı oluşturur.¹ araya getirmeyi, düzenlemeyi, örgütlemeyi, ilişkilendirmeyi şeyin var olacağı koşulları oluşturmayı farklı biçimlerde çağrıştırırlar. Kurmak, anlamıyla parçaları yalnızca yan yana getirmekten çok, aralarındaki ilişkiyi üretmektir.
Araç değişir. Kurma eylemi kalır.
Kurmak yalnızca sonuç üretmez. Düşünce madde arasındaki mesafeyi aşmanın yollarından biridir. Fikir çizgiye, çizgi malzemeye, malzeme hacme dönüşürken tasarım değişir.
Donald Schön’ün tasarım sürecini “durumla yansıtıcı konuşma” (reflective conversation with the situation) olarak ele alan yaklaşımı, tasarımın müdahale ettikçe düşündüğünü hatırlatır. Tasarımcı hamle yapar; ortaya çıkan durumu görür, yeniden değerlendirir ona yeni hamleyle karşılık verir. Böylece düşünme yapma birbirinden ayrılan iki aşama olmaktan çıkar; tasarım, eylem yeniden değerlendirme arasında gelişen sürece dönüşür.²
Yapmak, düşünmenin devamı hâline gelir.
Fakat kurulan yalnızca nesne değildir.
mekânı ne kurar?
Duvarları ? Boşlukları ? Ölçeği, açıklıkları, yüzeyleri ? Çizgi ? Peki ya ışık? Ses? Koku? Sıcaklık? Doku? Hareket?
mekâna girdiğimizde çoğu zaman onu tarif etmeden önce hissederiz. Gözümüz ışığa alışır, bedenimiz mesafeyi ölçer, ses boşluğun sınırlarını sezdirir. yüzey bizi yaklaştırır, açıklık yönlendirir, gölge hareketimizi değiştirir.
Kurmak, anlamıyla yalnızca fiziksel nesneyi değil, deneyimin koşullarını üretir.
KUR-mak, mimarlığı merkezine alarak tasarım sanatın farklı düşünme, üretme yapma biçimlerini kurma eylemi üzerinden ortak araştırma alanında buluşturuyor.
bunu yalnızca konuşarak değil, yaparak araştırıyor.
İzmir Mimarlık Merkezi hafta boyunca kurulan, sökülen, sunulan, sergilenen, denenen, değiştirilen yeniden kurulan üretim alanına dönüşüyor.
Çünkü KUR-mak sonuçtan önce sürece, nesneden önce karara, biçimden önce onu mümkün kılan eyleme bakıyor.

KUR-mak tam aralıkla ilgileniyor:
Düşünce madde arasında.
Nesne deneyim arasında.
Tasarlanan hissedilen arasında.
İzmir Mimarlık Haftası’nı açık soruyla başlatıyor:
KUR-mak / düşünce nasıl kurulur?

Notlar

  • Bkz. Nişanyan,. (t.y.). Kur-. Nişanyan Sözlük: Çağdaş Türkçenin Etimolojisi.
  • Schön,. (1983). The reflective practitioner: How professionals think in action (s. 79). Basic Books.