Ermenistan Azerbaycan Dışişleri Bakanları Ararat Mirzoyan Ceyhun Bayramov, iki ülke arasında bugünlerde tırmanan gerilimin ortasında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu sırasında araya geldi. İki ülkeden yapılan resmi açıklamalara göre bakanlar, "çeşitli platformlarda olumlu gündemi teşvik etme konusunda görüş alışverişinde" bulundu.
Bakanların hangi "platformlara" atıfta bulunduğu veya "olumlu gündemin" tam olarak ne olduğu ise belirsizliğini koruyor.
Ermenistan tarafının görüşmeye ilişkin açıklamasında, “Her iki bakan 2025 Washington Barış Zirvesi Anlaşmaları’ndan yana kaydedilen ilerlemeyi gözden geçirerek Ermenistan Azerbaycan arasında barışın önemini vurguladı. Ermenistan Azerbaycan arasındaki ekonomik ulaşım altyapısının üzerindeki engellerin kaldırılmasına özel önem verildi” ifadeleri yer.
Tarihi ilk: Azerbaycan’a alüminyum folyo
bağlamda taraflar, aralarındaki "ticaret transit etkileşimleri" "barışın sağladığı faydaların somut örnekleri" olarak nitelendirerek altını çizdi ‘doğrudan diyaloğu sürdürme’ konusunda mutabık kaldı.
Aynı gün Ermenistan, iki ülkenin 2025'te barış görüşmelerini yoğunlaştırmasından yana Azerbaycan’a ilk defa alüminyum folyo sevkiyatını gerçekleştirdiğini açıkladı. Azerbaycan ise Aralık 2025’ten yana Ermenistan’a düzenli olarak petrol ürünleri tedarik ediyor.
Gerilimin nedeni
Mirzoyan-Bayramov görüşmesi; Dağlık Karabağ’daki manastırların kökenine ilişkin çıkan tartışmayla tırmanan yeni gerilimlerin gölgesinde gerçekleşti. Eylül ortasında Azerbaycan Cumhurbaşkanı Danışmanı Hikmet Hacıyev’in grup yabancı diplomata Dağlık Karabağ çevresindeki bölgeleri gezdirerek, buradaki manastırların Ermeni değil Kafkas Albanyası’na ait olduğunu iddia etmesi, Ermenistan’ tepkiyle karşılanmıştı. iddia, resmi makamlarca "sahte tarihçilik" olarak değerlendirilerek reddediliyor.
Azerbaycan ayrıca Ermenistan’ı Dağlık Karabağ’daki manastırı ‘yağmalamakla’ suçladı Ermenistan Azerbaycan sivil toplum temsilcilerini Ermenistan’ araya getirmesi planlanan Barış Köprüsü Girişimi (Peace Bridge Initiative) toplantısını ‘gerilim yatışana kadar’ erteleme kararı aldığı bildirildi.
Salı günü, girişim bünyesinde yer alan Ermenistan Basın Kulübü’nden Boris Navasardyan, RFE/RL’ye yaptığı açıklamada, Ermenistan tarafının ‘planlanan tür toplantıların ertelenmesi yerine gerçekleştirilmesinden yana’ olduğunu belirtti.
Ermenistan Azerbaycan sivil toplum temsilcilerinin karşılıklı ziyaretleri, henüz imzalanmamış olan barış antlaşmasının paraf edildiği Ağustos 2025 Washington Zirvesi’nin ardından başlatılmıştı.
Simonyan Paşinyan ne dedi?
Ziyaretin ertelendiği haberinden günler sonra, Perşembe günü Güvenlik Konseyi Sekreteri Alen Simonyan, Erivan’ın Azerbaycanlı sivil toplum kuruluşları temsilcilerinin ziyaretini ‘beklediğini’ söyledi.
Simonyan, “ ziyaretin gerçekleşmesinden çok memnun oluruz; süreci takip ediyor gelmelerini bekliyoruz” diyerek, Azerbaycan’ın 2026 yılı başlarında Ermenilere gösterdiği ev sahipliğine atıfta bulundu Ermenistan tarafının ‘onları çok iyi ağırlamaya hazır olduğunu’ ekledi.
Simonyan ‘genel gerilimin’ varlığını kabul etmekle birlikte, görüşmelerin ziyaretlerin yeniden başlayacağına olan inancını dile getirdi.
İkili gerilim, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan’ın Perşembe günü BM Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada ele alındı. Paşinyan konuşmasında, Azerbaycan yürütülen barış sürecini değerlendirirken mayın temizleme, kayıp şahısların akıbetinin netleştirilmesi Azerbaycan’ tutuklu bulunan Ermenilerin serbest bırakılması gibi henüz çözülmemiş meselelere dikkat çekti.
anda Azerbaycan’ aralarında eski Dağlık Karabağ yetkililerinin bulunduğu 19 Ermenistan vatandaşı tutuklu bulunuyor.
Paşinyan ayrıca, çözülmemiş sorunların yanı sıra, ‘karamsarları besleyen nedenin Ermenistan Azerbaycan’daki belirli çevrelerde, zaman zaman resmi düzeyde çatışma söylemlerine başvurulması’ olduğunu belirtti.
Paşinyan sözlerini şöyle tamamladı: “Ermenistan Azerbaycan olarak, gerek tarih gerekse tarihi-kültürel anıtlar veya başka herhangi konuda çatışma diline sarılmaktan çok daha değerli, yeterli somut sonuçlar elde ettiğimize inanıyorum.”
(: OC-Media)
