Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Cuma akşamı yapılan törenle Hessen Barış Ödülü'nü. Paşinyan, ödüle Azerbaycan barışa yönelik yaklaşımı Güney Kafkasya' istikrarı teşvik etme çabaları nedeniyle layık görülmüştü.

Ödül, Almanya'nın Wiesbaden kentindeki Hessen Eyalet Parlamentosu'nda düzenlenen törenle takdim edildi. Ödül komitesi, Paşinyan'ın askeri tırmanış yerine diplomasiye, uluslararası arabuluculuğa siyasi müzakerelere dayanmasını gerekçe gösterdi.

Hessen Eyalet Parlamentosu, Ağustos ayında Paşinyan'ı ödüle layık gördüğünü açıkladı kararda hem Ermenistan'ın Azerbaycan yürüttüğü barış süreci hem ülke içindeki siyasi değişikliklere işaret. Organizatörler, Paşinyan'ın Ermenistan'ın 2018 Kadife Devrimi'nin ardından iktidara gelmesinden yana demokratik reformlar Avrupa Birliği daha yakın ilişkiler peşinde çabaladığını belirtti.

Hessen Barış Ödülü

Eski Hessen Başbakanı Albert Osswald ailesi tarafından 1994 yılından beri veriliyor. 25.000 euro değerindeki ödül, barışa, çatışma önlemeye uluslararası anlayışa yapılan katkıları desteklemek için veriliyor.

Önceki ödül sahipleri arasında Kuzey İrlandalı siyasetçi Nobel Barış Ödülü sahibi John Hume, eski BM Mülteciler Yüksek Komiseri Sadako Ogata, eski AB dış politika şefi Federica Mogherini Dalai Lama yer alıyor. Kolombiyalı çevre insan hakları aktivisti Jani Silva son ödül sahipleri arasındaydı.

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Wiesbaden’daki Hessen Eyalet Parlamentosu’nda Hessen Barış Ödülü’nü alırken yaptığı konuşmada, Ermenistan Azerbaycan halklarının geçmişi değiştiremeyeceklerini, ancak bugünü geleceği değiştirebileceklerini anlayarak barışı benimsediklerini desteklediklerini söyledi.

Başbakan’ın konuşmasının 8 Ağustos 2025’te, Washington Barış Zirvesi'nde Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev kendisi arasında kabul edilen ABD Başkanı Donald Trump’ın huzurunda imzalanan ortak bildiri sonucunda Ermenistan Azerbaycan arasında barış tesis edildiğini vurgulayarak "En önemlisi, barış sadece kâğıt üzerinde medyada değil, sahada tesis edildi Ermenistan Azerbaycan halklarının farklı düşünmelerine olanak tanıdı".

Barışa giden yol

Paşinyan, konuşmasına şöyle devam etti:

"Barışa giden gerçek yol, SSCB sonrası tarihimizde ilk kez Ermenistan Azerbaycan arasında sınır belirleme sürecinin gerçekleştiği 2024 ilkbaharında başladı. zamandan yana, sınır olayları sonucunda her iki tarafta hiçbir can kaybı yaşanmadı. 1990’ların başından beri eşi benzeri görülmemiş durumdur.

2024'te Ermenistan Azerbaycan, ilk devletlerarası belgeyi —iki ülke arasındaki sınırın tespiti çizilmesine ilişkin komisyonların ortak faaliyetlerini düzenleyen yönetmeliği— imzalamayı onaylamayı başardı.

belge, 1991 Alma-Ata Deklarasyonu’nu iki ülkemiz arasındaki sınırın belirlenmesi çizilmesi için temel ilke olarak belirlemektedir.

Ermenistan Azerbaycan’ın, iki Sovyet cumhuriyetinin sınırlarına uygun olarak birbirlerinin toprak bütünlüğünü egemenliğini tanıdığı anlamına gelmektedir.

ilke, Dışişleri Bakanlarımızın Washington Barış Zirvesi sırasında paraf ettiği Ermenistan Azerbaycan Arasında Barış Devletlerarası İlişkilerin Tesis Edilmesine İlişkin Anlaşma’ yer alıyor.

anlaşmanın paraf edilmesi Washington Barış Deklarasyonu’nun kabul edilmesi, Ermenistan-Azerbaycan ilişkilerinde tarihi kırılma noktası.

Eşit derecede ödülü hak eden Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’e takdirlerimi ifade etmek isterim.

Ayrıca Ermenistan Azerbaycan halklarına şükranlarımı sunmak istiyorum. Çatışmanın yol açtuğu zorluklara, insani kayıplara acılara rağmen, geçmişi değiştiremeyeceklerini ancak bugünü geleceği değiştirebileceklerini anlayarak, sonu gelmez gibi görünen çatışma yerine barış, refah iş birliği imkânını seçip barışı benimsemiş desteklemişlerdir.

TRIPP projesi —Uluslararası Barış Refah İçin Trump Rotası— Washington Barış Zirvesi’nin önemli sonucudur. Projenin uygulanmasına yönelik çalışmalar anda günlük olarak yürütülmektedir.

Yeniden birlikte yaşama

Kasım 2025’ten yana Azerbaycan demiryolu Gürcistan üzerinden Ermenistan’a açık olmasına Ermenistan Azerbaycan arasında ikili ticaret başlamış olmasına rağmen; proje Ermenistan’ın ulaşım güzergahlarını Azerbaycan’a Azerbaycan’ınkileri Ermenistan’a açacaktır.

TRIPP projesi, Ermenistan’daki demiryolunun restore edilmesinin yanı sıra sadece yerel veya bölgesel amaçlara değil, aynı zamanda uluslararası transit amaçlara hizmet edecek; Doğu-Batı Kuzey-Güney bağlantılarında yeni fırsatlar açacak karayollarının, boru hatlarının elektrik iletim hatlarının inşasını öngörmektedir.

projenin hayata geçirilmesi, Ermenistan Azerbaycan halkları arasında barışçıl temaslara ımlara katkı sağlayacaktır.

Ermenistan Azerbaycan halkları, 30 yılı aşkın çatışma süresince neredeyse unutulan yüzyıllık barış içinde birlikte yaşama tecrübesine sahiptir.

Görevimiz aslında geçmişi canlandırmak değil, gelenekleri birbirimizin egemenliğine, toprak bütünlüğüne siyasi bağımsızlığına saygı duyarak yeni devletlerarası iyi komşuluk ilişkileri çağına dönüştürmektir.

Ermenistan Azerbaycan arasında barış tesis edilmiştir. Kuşkusuz mükemmel değildir. Toplumlarımızı ilgilendiren, insani konular dahil olmak üzere pek çok mesele vardır. Kayıp şahıslar, tutuklular, mayın temizleme — bunlar çözümü hem Ermenistan hem Azerbaycan tarafından daha fazla çaba gösterilmesini gerektirecek konulardır."

(: ArmenPress)