Deniz Kılıç Sevim Ece Yıldırım'ın Sibel Macit İlal yürütücülüğünde tasarladığı proje, "İzmirSMD Öğrenci Bitirme Projesi Ödülleri 2026" kapsamında sergileme ödülü kazandı.
Proje Raporu:KARŞILAŞMA
“Birlikteliği Üretkenliğe Dönüştüren Mekân Kurgusu”
Üniversite kampüsleri yalnızca eğitim yapılarının araya geldiği fiziksel çevreler değil; farklı bireylerin, disiplinlerin düşüncelerin kesiştiği, bilgi ımının ortak üretimin geliştiği dinamik yaşam alanlarıdır. Öğrenme süreci, yalnızca sınıf içerisinde gerçekleşen bireysel eylem olmanın ötesinde; karşılaşmalar, etkileşimler deneyimler aracılığıyla sürekli gelişen kolektif süreçtir.
proje, “karşılaşma” kavramını tasarımın temel çıkış noktası olarak ele alarak; insanların, fikirlerin mekânların araya gelmesiyle oluşan ilişkileri güçlendiren kampüs kurgusu önermektedir. Tasarım yaklaşımı, birlikteliklerin etkileşime, etkileşimlerin ıma, ımın ise öğrenme üretime dönüşmesi üzerine kuruludur.
Tasarım sürecinde “Bizi öğrenmeye üretmeye yönlendiren koşullar nelerdir?” “İnsanlar hangi mekânsal deneyimler içerisinde daha üretken hâle gelir?” sorularından hareket edilmiştir. doğrultuda mekân, yalnızca işlevleri barındıran araç olarak değil; kullanıcıları araya getiren, iletişimi destekleyen yeni üretim biçimlerinin ortaya çıkmasını sağlayan aktif öğe olarak ele alınmıştır.
Kampüs ölçeğinde; farklı kullanıcı gruplarını araya getiren ortak alanlar, sosyal odaklar süreklilik sağlayan mekânsal bağlantılar aracılığıyla etkileşim odaklı yaşam çevresi oluşturulmuştur. Yapı ölçeğinde ise Mimarlık Fakültesi; öğrencilerin farklı disiplinlerin karşılaşmasını, fikir alışverişinde bulunmasını birlikte üretmesini destekleyen esnek ımcı öğrenme ortamı olarak tasarlanmıştır.
Proje, kampüs yapı ölçekleri arasında kurduğu bütüncül ilişkiyle; karşılaşmaların yalnızca araya gelme eylemi değil, bilgiye, deneyime üretime dönüşen yaratıcı süreç olduğu eğitim yaşam ortamı oluşturmayı amaçlamaktadır.
BAĞLAM
İzmir’in Karabağlar ilçesi, Uzundere bölgesinde yer alan proje alanı, mevcut üniversite kampüsü içerisinde konumlanmaktadır. Kent çeperinde, kuzeyinde İzmir Çevreyolu bulunan alan; yüksek kotta yer alan konumu güçlü topoğrafik eğimi nedeniyle çevresinden ayrışmaktadır.
Toplam 384 dönümlük kampüs arazisi, yaklaşık 180 metrelik kot farkına sahip dik topoğrafya üzerinde yer almaktadır. Arazide her izohips çizgisi 5 metrelik kot farkını ifade etmekte farklı seviyeler arasında belirgin topoğrafik ilişki oluşturmaktadır.
Henüz yapılaşmamış olan kampüs alanının kentten kopuk konumu zorlu topoğrafik koşulları; erişilebilirlik, kullanıcıların alanla bağ kurması aidiyet geliştirmesi açısından temel tasarım problemlerini oluşturmaktadır. doğrultuda proje; farklı kotlar arasında süreklilik sağlayan, kullanıcı deneyimini güçlendiren topoğrafyayı tasarım girdisi olarak ele alarak karşılaşma geçiş alanları üreten yaklaşım geliştirmektedir.
KAMPÜS TASARIM STRATEJİLERİ
Alleler Araç Yollarının Ayrıştırılması
Yaya hareketini önceliklendirmek amacıyla araç yolları alleler birbirinden ayrıştırılmış; kesintisiz güvenli kampüs dolaşım ağı oluşturulmuştur.
İlişkili Fakülte Bloklarının Kurgulanması
Fakülte birimleri, ilişkili bölümler arasındaki etkileşimi güçlendirecek şekilde bloklara ayrılarak ana alleler üzerine yerleştirilmiştir.
Bloklar Arası Etkileşim Alanları
Bloklar arasında oluşturulan boşluklar, yalnızca alleler arasındaki geçişleri sağlayan alanlar olarak değil; kullanıcıların karşılaştığı, araya geldiği farklı disiplinlerle etkileşim kurduğu ortak mekânlar olarak değerlendirilmiştir.
Sosyal Düğümler
Alleler arasındaki boşlukların sosyal düğümlerle kesişmesiyle, kampüs içerisinde kullanıcıların araya geldiği, etkileşim kurduğu ortak deneyimler geliştirdiği odak alanlar oluşturulmuştur. alanlar, kampüs içerisindeki farklı işlevleri birbirine bağlarken aynı zamanda geçişi etkileşim ım deneyimine dönüştüren mekânsal eşikler olarak ele alınmıştır.
Alle Kesiti Kampüs Asansörleri
Alle, kampüsün ana yaya omurgasını oluşturan lineer kurgu olarak ele alınmıştır. Topografyanın doğal eğimine uyum sağlayan omurga, kot farklılıklarını mümkün olduğunca azaltarak kampüs içerisindeki erişilebilirliği yaya sürekliliğini desteklemektedir.
Alle boyunca konumlanan fakülte grupları, sosyal düğümler açık alanlar; farklı işlevler arasında etkileşim dolaşım olanakları oluşturmaktadır. Özellikle fakülte blokları açık alanlar arasında kurulan ilişkiler, kampüsün parçalı yapısını bütünleştiren önemli mekânsal öğeler olarak değerlendirilmiştir.
Alle üzerinde konumlanan dış mekân asansörleri ise farklı kotlar arasındaki erişim sorununa çözüm getirerek kampüsün düşey bağlantısını desteklemektedir. Böylece topoğrafyanın oluşturduğu farklı seviyeler arasında kesintisiz ilişki kurulurken, kullanıcıların kampüs içerisinde farklı kotlar açık alanlar arasında rahatlıkla hareket edebilmesi sağlanmıştır.
Kot Organizasyonu Erişilebilirlik
Proje, arazinin topoğrafik yapısına uyum sağlayan katmanlı sistem üzerinden kurgulanmıştır. Farklı kotlarda konumlanan fakülteler ortak kullanım alanları, dış mekân asansörleri yaya bağlantıları aracılığıyla birbirine bağlanarak kampüs genelinde kesintisiz engelsiz dolaşım ağı oluşturulmuştur.
yaklaşım doğrultusunda topoğrafyadan kaynaklanan kot farklılıkları birer engel olarak değil, farklı seviyelerde mekânsal çeşitlilik yeni kullanım olanakları oluşturan tasarım girdileri olarak değerlendirilmiştir. Böylece kampüsün farklı seviyeleri arasında erişilebilirlik sağlanırken, açık kapalı alanlar arasında süreklilik bütünlük oluşturulması hedeflenmiştir.
MİMARLIK FAKÜLTESİ KÜTLE OLUŞUM KARARLARI
Mimarlık fakültesi kütle oluşumunda, arazinin eğimine uyum sağlayan kampüsün mevcut açık alanlarıyla ilişki kuran yerleşim kararı benimsenmiştir. Kütle, eğime paralel olarak konumlandırılmış; festival alanı alle arasında mekânsal ara yüz oluşturacak şekilde yerleştirilmiştir. Kütlenin parçalanmasıyla birlikte, alle festival alanı arasında sürekliliği sağlayan geçirgen kamusal zemin oluşturulmuştur. Böylece yapı, iki farklı kamusal alan arasında sınır oluşturmak yerine, alanları birbirine bağlayan ara mekân ortak kullanım zemini olarak ele alınmıştır.
Kütlenin üst kotu olan +10.20 kotu ilişki kurması seviyeden yapıya giriş verilmesi, yapının kampüs içerisindeki farklı kotlarla bütünleşmesini sağlamıştır. bağlantı, yapının yalnızca kendi iç dolaşımını değil, alle, yapı festival alanı arasındaki mekânsal devamlılığı güçlendiren önemli giriş olarak değerlendirilmiştir.
Yapının farklı katları, üretim öğrenme süreçlerinin farklı ihtiyaçlarına göre ayrıştırılmıştır. Zemin kat tamamen atölye kullanımına ayrılarak, üretim faaliyetlerinin yoğunlaştığı, öğrencilerin araya gelerek birlikte çalıştığı kampüsle doğrudan ilişki kurduğu zemin olarak tasarlanmıştır. Atölyelerin alle geçiş alanı kurduğu güçlü ilişki sayesinde üretim faaliyetlerinin yapı sınırları içerisinde kalmaması, kampüs yaşamıyla bütünleşmesi hedeflenmiştir.
Üst kotta yer alan +15.20 seviyesinde stüdyo mekânları konumlandırılmıştır. kotta oluşturulan teras, stüdyo mekânlarıyla bütünleşen topoğrafyanın yapıda devam ettiği açık alan katmanı olarak ele alınmıştır. Festival alanından terasa doğrudan erişim sağlanarak, açık alanın yapının üst kotuna kadar devam etmesi topoğrafik hareketin yapının kurgusunda sürdürülmesi hedeflenmiştir. Böylece +15.20 kotu, yapının kendi sınırları içerisinde tanımlanan seviye olmaktan çıkarak arazinin doğal eğimiyle bütünleşen zemin hâline gelmektedir. Teras üzerinden kampüs açık alanlarıyla kurulan ilişki sayesinde, farklı kotlar arasında bütünleşik kesintisiz mekânsal kurgu oluşturulmuştur.
Kampüs genel kurgusunda yer alan dış mekân asansörü yapıya entegre edilerek farklı kotlar arasındaki erişilebilirlik desteklenmiştir. sayede yapı, kendi içerisindeki katlar arasında olduğu kadar, kampüsün farklı seviyeleri festival alanı arasında düşey odak erişim noktası hâline gelmiştir.
YAPISAL ORGANİZASYON MEKÂNSAL İLİŞKİLER
Yapı içerisindeki mekânsal organizasyon, farklı üretim öğrenme biçimlerinin arada bulunmasını sağlayacak şekilde kurgulanmıştır. Dolaşım, tek başına hareket hattı olarak değil; farklı işlevler arasında geçişleri sağlayan geçişler sırasında karşılaşmaları mümkün kılan mekânsal sistem olarak ele alınmıştır.
Yapının alt katında tamamen atölye kullanımına ayrılan üretim alanları, öğrencilerin birlikte çalışma, üretme deneyimleme süreçlerini desteklemektedir. alanların zemin kotunda açık alanlarla ilişkili biçimde kurgulanması, atölye üretiminin kampüs yaşamına dahil olmasını sağlamaktadır. Böylece yapı içerisindeki üretim kampüsün kamusal yaşamı arasında güçlü ilişki kurulmuştur.
Üst katlarda ise stüdyo mekânları konumlandırılarak mimari eğitimin temel üretim alanları daha kontrollü yoğun çalışma gerektiren düzende ele alınmıştır. Modüler esnek stüdyo ortamları, öğrencilerin bireysel çalışmalarının yanı sıra ortak kritik, jüri fikir alışverişlerine olanak sağlayacak şekilde düzenlenmiştir.
Plan şeması, dolaşım boyunca oluşturulan boşluklar mekânsal düğümler etrafında şekillenmektedir. Atrium galeri boşlukları, yalnızca dolaşımı yönlendiren elemanlar olmakla kalmayıp katlar arasında görsel süreklilik sağlayan, doğal ışığı yapının içlerine taşıyan kullanıcı etkileşimini artıran ortak mekânlar olarak çalışmaktadır. boşluklar sayesinde farklı katlar arasında görsel mekânsal ilişkiler kurulurken, yapının genelinde bütüncül süreklilik hissi oluşturulmaktadır.
Atriumlar ışık görsel bağlantı boşlukları; amfiler jüri, sunum atölye süreçlerini destekleyen etkileşim noktaları; esnek stüdyolar ise ortak kritik fikir alışverişine olanak sağlayan üretim alanları olarak değerlendirilmiştir.
Kampüs ölçeğinde oluşturulan alle, sosyal düğümler geçiş alanlarından oluşan tasarım yaklaşımı, yapı ölçeğinde devam ettirilmiştir. Dış mekânda kullanıcıları festival alanı, alle sosyal alanlar arasında araya getiren bağlantılar, yapı içerisinde geçiş mekânları, ortak alanlar, atriumlar teraslar aracılığıyla yeniden yorumlanmıştır. Böylece yapı, kampüs içerisindeki farklı açık alanlar arasında eşik bağlantı noktası hâline gelmiştir.
doğrultuda Mimarlık Fakültesi, yalnızca eğitim işlevlerini barındıran bina olarak değil; üretim, öğrenme, ım karşılaşmanın birbirini beslediği yaşayan öğrenme ortamı olarak tasarlanmıştır. Alt kattaki atölyelerden üst kattaki stüdyolara, +10.20 kotundaki girişten +15.20 kotundaki terasa festival alanına uzanan bağlantılar sayesinde yapı, farklı kullanım biçimlerini kampüs yaşamını araya getiren bütüncül mekânsal sistem oluşturmaktadır.
