Diyar Çevirel, Ali Merdan Turhan Hatice Berhiv Kaya tarafından "Kuşadası Belediyesi Hizmet Binası Mimari Proje Yarışması" için tasarlanan proje, satın alma ödülü kazandı.
Proje Raporu:Ağaç rölöveleri tesadüfi noktalar değildir; arazinin koordinat matrisidir. Otogarın aksları kentsel matrisin parçasıdır. Belediye binası matrisin boşluklarını dolduran “akıllı grid” (ızgara) olarak kurgulanır: “Ağaç İzlerinin Kentsel Aksların Biçimlendirdiği Yönetim Binası”
KAMUSAL MATRİS
kenti yalnızca yapıları tanımlamaz.
Bazen ağacın gölgesi, bazen yolun yönü, bazen yıllardır aynı yerde duran boşluk kentin hafızasını taşır.
Kuşadası Belediyesi Hizmet Binası, kendisini bulunduğu yere ait kılmayı; var olanı silerek yeni başlangıç yapmak yerine, arazinin sahip olduğu izleri okuyarak mümkün kılmayı önerir.
Projenin temel fikri, alandaki tescilli anıt ağaçlar kentsel hareketin oluşturduğu izlerin üst üste okunmasıyla ortaya çıkan “Kamusal Matris” üzerinden gelişir. Ağaçlar, yalnızca korunması gereken peyzaj elemanları olarak değil, yapının yerleşimini belirleyen canlı referanslar olarak ele alınır. Kütle, ağaçların yaşam alanlarına çekilir; gölgeleri, köklenme alanları mevcut yönlenmeler yapının biçimlenişine dahil.
Böylece yapı, arazinin üzerine yerleşen bağımsız nesne olmaktan çıkar; arazinin zaten var olan düzeninin parçasına dönüşür.
KAMUSAL ZEMİN
Belediye yapıları çoğunlukla işlevleri nedeniyle kapalı, kontrollü yalnızca belirli kullanıcıların erişebildiği yapılar olarak düşünülür. Oysa belediye, kentlinin gündelik hayatının doğrudan temas ettiği kamusal kurumdur.
nedenle proje, belediye hizmetlerini yalnızca içeride çözülen idari işlevler olarak değil, kentsel yaşamın parçası olarak ele.
Yapının zemini düşüncenin başlangıç noktasıdır.
Zemin kat; çalışanların resmi işlemler için gelen vatandaşların yanı sıra, yalnızca kentsel aks üzerinde hareket eden yapının içinden geçmek isteyen kullanıcıya açıktır. Yapı kent arasında kesin sınır çizmek yerine, kamusal hayatın yapı içerisine sızmasına izin veren zemin tariflenir.
Atölyeler, sergi alanları, hafıza duvarları açık alanlar zeminin parçalarıdır. Anıt ağaçların çevresinde konumlanan brüt beton hafıza duvarları, yalnızca bilgi veren yüzeyler değil, mevcut peyzaj yeni yapı arasında eşik oluşturur. Böylece ağaçlar korunurken aynı zamanda görünür, okunabilir deneyimlenebilir hale gelir.
KAMUSAL DÖNGÜ
Yapının içerisinde hareket, yalnızca katlar arasında gerçekleşen dolaşım değildir.
Zemin kattan başlayarak üst katlara uzanan rampalar, açık merdivenler galeri boşluğu “kamusal döngü” oluşturur. Kullanıcı yapının içine girdiğinde yalnızca hizmet birimine ulaşmaz; yapının farklı kotlarını, boşluklarını kamusal alanlarını deneyimleyerek ilerler.
döngünün merkezindeki galeri boşluğu, gün ışığını yapının alt kotlarına taşırken iç dış arasındaki görsel ilişkiyi güçlendirir.
Cephede kullanılan perfore metal kabuk ise yapının iklimle kurduğu ilişkinin parçasıdır. Güneş ışığını süzer, gölge üretir içerideki yaşamı tamamen saklamadan kontrollü görünürlük sağlar.
Cephe böylece yalnızca sınır olmaktan çıkar; ışık, gölge görünürlük arasında değişen ‘geçiş yüzeyine’ dönüşür.
KENT TERASI
Yapının üst kotunda yer alan Kent Terası, binanın kentle kurduğu ilişkinin devamıdır.
Mevcut anıt ağaçlarla iç içe geçen kamusal platform, yapının yalnızca iç mekânlarından değil, çevresinden deneyimlenmesini sağlar. Teras, gündelik belediye işlevlerinden uzaklaşılan çatı değil; kentin yeniden görüldüğü, soluklanılan karşılaşılan yeni zemin olarak düşünülür.
zeminden uzanan Seyir Geçidi ise yapının sınırlarını.
Garaj Caddesi üzerinden devam eden üst geçit, yapının kendi parseline kapanmak yerine çevresindeki kentsel hareketle ilişki kurmasını sağlar. Böylece yapı, varış noktası olmanın ötesinde, kent içerisinde ‘geçiş karşılaşma mekânına’ dönüşür.
ALTTA DEVAM EDEN KENT
Kamusal süreklilik yalnızca yapının üst kotlarında değil, topografyanın altında devam.
Kent Terası’ndan basamaklı kent amfisi aracılığıyla ulaşılan Alt Meydan, yapının zemin altındaki ikinci kamusal yüzünü oluşturur.
Kafeterya, kitapçı, mağazalar organik pazar gibi işlevler burada araya gelerek belediye yapısının çevresinde gündelik hayatın devam etmesini sağlar. Meydan, belirli programa bağlı kalmadan farklı kullanıcıların karşılaşabileceği esnek kentsel zemin olarak ele alınır.
anlamda proje, tek meydan ya tek giriş üretmek yerine, farklı kotlarda birbirine bağlanan kamusal zeminler dizisi önerir.
YAPININ DİLİ
Yapının strüktürel malzeme karakteri, kamusal yaklaşımın yalın ifadesidir.
Esnek kolon-kiriş sistemi, yapının zaman içerisinde değişebilecek kullanım ihtiyaçlarına uyum sağlayabilecek taşıyıcı düzen oluşturur. Brüt betonarme elemanlar yapının ağır kalıcı karakterini ortaya koyarken, perfore metal cephe kütleyi hafifleten ikinci katman olarak çalışır.
tarafta taşıyıcının ağırlığı, tarafta ışığı süzen geçirgen kabuk vardır.
Yapının karakteri karşılaşmadan doğar:
Ağır hafif.
Kapalı geçirgen.
İdari kamusal.
Kalıcı değişken.
Kuşadası Belediyesi Hizmet Binası, karşıtlıkların arasında kendisine mimari dil kurar.
Sonuçta önerilen yapı, yalnızca belediye hizmetlerinin toplandığı bina değildir. Ağaçların izleriyle biçimlenen, kentsel hareketlerle çoğalan, farklı kotlarda yeniden kurulan kamusal zemin tarifidir.
Yapı, kente eklenen yeni nesne olmaktan çok, kentin zaten var olan izlerini görünür kılan arayüz olarak düşünülür.
