Kültür sanat sezonu açıldı, şehir hareketlendi. Yazın güneşli günleri geride kalırken kendimizi sonbaharın, batteniyelerin en çok kitapların kollarınıza bırakmaya hazırız. Biz külliyehaberajansı olarak Aras Yayıncılık'ın kapısını çaldık, Eylül ayından başlayarak yıl sonuna kadar yayımlanacak kitaplarını sorduk.
Aras Yayıncılık, yıl eylülden başlayarak yıl sonuna kadar Türkçe Ermenice farklı dönemlere, türlere alanlara uzanan kitapları okurla buluşturacak. Buyurun Aras Yayıncılık'ın iştah açan yayın programına.
Eylül: 1861’den bugüne yemek kitabı
Eylül ayında yayımlanacak ilk kitap "Yemek Hamur İşleri Tertibi." 1861 yılında İstanbul’ Ermeni harfli Türkçe olarak yayımlanan eser, bilinen en eski Ermeni harfli Türkçe yemek kitaplarından biri olmasının yanı sıra, 19. yüzyıl İstanbul’undaki yemek kültürü gündelik hayat açısından önemli niteliğinde.
Kitabın çevriyazısını Osmanlı tarihi, yemek kültürü yemek tarihi üzerine çalışmalarıyla tanınan Yavuz Köse yaptı. Et yemeklerinden pilavlara, böreklerden helvalara, şerbetlerden turşulara uzanan tarifler, dönemin yemeklerinin yanı sıra mutfakta kullanılan teknikleri, malzemelerin hazırlanmasını saklanmasını, dolayısıyla dönemin mutfak pratiğini kayda geçiriyor.
Aras, eseri yeniden basım olarak değil, kapsamlı yayın projesi olarak hazırladı. Osmanlı yemek kültürü, Ermeni Harfli Türkçe matbuat geleneği Osmanlı Ermeni sofra kültürü üzerine farklı makaleler kitaba eşlik ediyor.
İnci Batuk'tan Galata hafızası
Ekim ayının öne çıkan çalışması İnci Batuk’un "Galata’nın Görsel Kent Hafızası" adlı çalışması. Kitap, Batuk’un 25 Mayıs–24 Haziran 2017 tarihleri arasında Depo’ gerçekleşen aynı adlı sergisinde yer alan fotoğraflardan oluşuyor.
Batuk, Galata’yı yalnızca fotoğraflamıyor; semti dinleyerek, seslerini hafızasını takip ederek kayda geçiriyor. Çekiç seslerinden makine uğultularına, dalgaların martıların seslerinden sokakların, duvarların, eski yapıların insanların taşıdığı izlere kadar Galata’nın farklı katmanlarını görünür kılıyor.
"Galata’nın Görsel Kent Hafızası", semtin değişen yüzünü fotoğraflarla belgelemekle kalmıyor; geçmişle bugün arasındaki bağı, kentsel dönüşümün zamanın Galata üzerinde bıraktığı izleri sorguluyor. Fotoğraf, burada yalnızca görsel kayıt değil, aynı zamanda kent hafızası aracına dönüşüyor.
Kasım: Meclis tutanaklarından sualtına
Kasım ayında tarih alanına uzanan Taner Akçam Sait Çetinoğlu’nun "TBMM Tutanaklarında Pontus" adlı kitabı yayımlanacak. Pontus meselesine ilişkin akademik inceleme sunan kitap, Türkiye Büyük Millet Meclisi tutanakları üzerinden dönemin siyasi tartışmalarını karar alma süreçlerini ele alıyor. Böylece tarihsel mesele, dönemin Meclis kayıtları birincil belgeleri üzerinden takip edilebiliyor.
Kasım programındaki çalışma ise Türkiye’nin ilk sualtı fotoğrafçılarındanZareh Magar’ın "Sualtı: Nefesle Dalışın Fizyolojisi Fizyopatolojisi" adlı kitabı.
Diş hekimi dalgıç olan Zareh Magar’ın uzun yıllara dayanan araştırmalarının ürünü olan çalışma 1972’ tamamlandı. Yeni edisyon, eserin yeniden yayımlanmasının yanı sıra Magar’ın hayat hikâyesini gözler önüne seriyor.
Rober Koptaş tarafından yayıma hazırlanan kitap, Koptaş’ın sunuş yazısının yanı sıra arşiv basın taramalarına yapılan mülakatlara dayanıyor. Fotoğraflar, belgeler çeşitli eklerle zenginleştirilen kitap, hem sualtı dalışının fizyolojisi fizyopatolojisine ilişkin tarihsel çalışma hem Türkiye’ dalış sualtı fotoğrafçılığının öncü isimlerinden birinin hikâyesini belgeleyen kapsamlı edisyon niteliğinde.
Aralık: Zohrab’dan Sarkis Efendi Suciyan’a
Aralık ayında Ermenice edebiyat tarihinin önemli isimlerinden Krikor Zohrab’ın "Sessiz Acılar" adlı öykü kitabı yayımlanacak. Kitabı Ermeniceden Tomas Terziyan çevirdi.
Zohrab’ın Türkçe yayımlanacak ikinci öykü kitabı olan "Sessiz Acılar", gerçekçi üslupla kaleme alınmış pek çok öyküyü araya getiriyor. Zohrab, gündelik hayatın içindeki insan ilişkilerini, toplumsal eşitsizlikleri, bireyin çevresiyle çatışmasını dönemin İstanbul toplumunun farklı kesimlerini keskin gözlem gücüyle ele alıyor.
Aralık ayında yayımlanacak kitap ise "Kemani Sarkis Efendi Suciyan". Kitabın tekrar baskısı Talin Suciyan’ın önsözüyle kapsamı genişletilerek hazırlanıyor. Talin Suciyan’ın yürüttüğü kapsamlı araştırma sonucunda daha önce gün yüzüne çıkmamış bestelerin tespit edilmesiyle kitabın müzikal içeriği önemli ölçüde genişletilecek.
Yeni baskıyla birlikte yalnızca eserin içeriğini güncellemek değil, aynı zamanda Kemani Sarkis Efendi Suciyan’ın müzik dünyasındaki yerini daha kapsamlı biçimde değerlendirmek çalışmayı akademik açıdan zenginleştirmek hedefleniyor.
Ermenice yayınlarda tarih çocuk edebiyatı
Aras’ın Ermenice yayın programında ise tarih çocuk edebiyatı alanında yeni kitaplar yer alıyor. Yeni daha dinamik üretim sürecine kavuşan Ermenice yayın programı, çağdaş çevirilerden çocuk edebiyatına, cemaat belleğine ışık tutan başvuru kaynaklarına uzanan seçki sunuyor.
Yılbaşına kadar yeni yılın ilk aylarında yayımlanması planlanan programın öne çıkan kitaplarından biri, Zartiss yayın dizisinin parçası olan, Ursula. Le Guin’in "Yerdeniz Büyücüsü" (Yerkradzovin gakhartı, Երկրածովին կախարդը) adlı eseri. Çağdaş dünya edebiyatının kült eserinin Batı Ermenicesine kazandırılması, genç okurlar Ermenice edebiyat takipçileri için dönemin projeleri arasında yer alıyor. çalışma aynı zamanda Zartiss serisinin Paris Los Angeles’tan sonra İstanbul’ yayımlanan ilk kitabı olacak.
Çocuk edebiyatı alanında ise daha önce yayımlanan çok sevilen "Garmılig" (Կարմլիկ) aynı coğrafyayı atmosferi an, yine Mher Bekaryan’ın kaleminden çıkan resimli çocuk kitabı "Cermagurtzk" (Ճերմակուրծք) yer alıyor. çocuk edebiyatı külliyatını ayrıca Lerna Karakütük’ün kaleme aldığı "Kaplumbağamızın Evi Nerede"? (Ur e mer gıryayin dunı, Ո՞ւր է մեր կրիային տունը) yeni resimli çocuk kitabıyla zenginleştirmeyi sürdürüyor.
Sona Der-Markaryan'dan yeni eser
Tarih bellek odaklı çalışmaların başında ise İstanbul Ermeni Patrikliği’nin dünden bugüne kurumsal serüvenini tarihsel tanıklıklarını araya getiren kapsamlı "Patriklik Tarihi" yer alıyor. Berdj Maslak tarafından kaleme alınan eser, yaklaşık 600 sayfalık başvuru kaynağı olacak.
Edebiyat dizisinde ise daha önce Türkçesi yayımlanan büyük ilgi gören Hagop Gobelyan’ın "Kızgın Buhardaki Koza" romanı kez Ermenice edisyonuyla raflardaki yerini almaya hazırlanıyor.
Daha önce Türkçede "Marukyanlar", Ermenicede ise "Kare Bubrig" (Taş Bebek, Քարէ պուպրիկ) adlı eserleriyle tanınan Sona Der-Markaryan’ın kaleme aldığı "İki Kere" (Yergu heğ, Երկու հեղ) yeni dönemin öne çıkan edebiyat metinleri arasında.
