Trump yönetiminin, Çin’in ABD’li havacılık tedarikçilerine bağımlılığını ticaret müzakerelerinde baskı unsuru olarak değerlendirdiği; Ticaret Bakanlığının Çin’e yönelik bazı uçak parçalarının ihracat lisanslarını yavaşlattığı yeni kısıtlamalar üzerinde çalıştığı bildirildi.
Reuters’un haberine göre ABD Çin arasındaki ticaret mücadelesinde havacılık sektörü yeniden kritik başlık haline geliyor. Konuya yakın kaynaklara göre Trump yönetimi, Pekin’in ABD menşeli havacılık ürünlerine olan ihtiyacını, özellikle nadir toprak elementleri konusunda yürütülen görüşmelerde müzakere gücünü artıracak unsur olarak değerlendirmeye başladı.
Kaynaklar, ABD Ticaret Bakanlığının son haftalarda Çin’e gönderilecek uçak parçalarına ilişkin ihracat lisanslarının verilme sürecini yavaşlattığını belirtti. Bakanlığın ayrıca iniş takımları bazı uçak parçalarının Çin’e ihracatının daha kolay sınırlandırılmasını sağlayabilecek yeni düzenleme üzerinde durduğu ifade edildi.
REKLAMTaslak düzenlemenin aşamasında, ExxonMobil gibi ABD’li tedarikçiler tarafından gönderilen havacılık hidrolik sıvılarının yeni lisans şartlarına tabi tutulmasının gündeme geldiği aktarıldı.
Ticaret Bakanlığının adımının ise Çin’in devlet kontrolündeki uçak üreticisi COMAC’a gönderilmesine izin verilen parça miktarını sınırlandırmak olduğu bildirildi. Kaynaklara göre uygulamayla şirketin parça stoklamasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Söz konusu adımlar, Washington’ın Çin’in nadir toprak elementleri üzerindeki güçlü konumunu dengelemeye çalıştığı dönemde gündeme geldi. mineraller ABD’ otomotiv, yarı iletken havacılık dahil birçok sanayi kolunda kullanılıyor.
ABD Çinli yetkililer eylül ayında New York Washington’ araya gelerek nadir toprak elementlerine erişim, tarım ticareti giderek güçlenen yapay zekâ teknolojileri gibi başlıkları görüştü.
İki ülke, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in geçen hafta Washington’a yaptığı ziyaret sırasında bazı ürünlerde karşılıklı gümrük vergilerini düşürme 10 Kasım’ sona erecek ticaret ateşkesini 10 Ocak 2027’ye kadar uzatma konusunda anlaşmaya vardı.
Ancak ticari uçak parçalarının müzakerelerde baskı aracı olarak kullanılması ihtimali sektörde endişeye yol açıyor. Havacılık sektörü, Trump yönetiminin birçok ülke sektöre uyguladığı tarifelerden büyük ölçüde etkilenmemiş olsa jeopolitik gerilimlerin yol açtığı parça malzeme sıkıntılarıyla karşı karşıya bulunuyor.
Çin’in geçen ilkbaharda satın almayı kabul ettiği 200 Boeing uçağı için birkaç yıllık yedek parça teminatı istediği belirtildi. Kaynaklara göre ABD tarafı ise konuda garanti vermeye isteksiz davranıyor söz konusu parçaları ileride Çin’den taviz alınmasını sağlayabilecek müzakere unsuru olarak görüyor.
Boeing, ABD’nin ihracat kurallarına uygun biçimde Çinli hava yolu şirketlerine onlarca yıldır olduğu gibi ihtiyaç duydukları parça hizmetleri sağlamaya devam etmeye kararlı olduğunu açıkladı.
ABD yapımı havacılık parçaları yalnızca Çin’ kullanılan Boeing Airbus uçakları için değil, üretimini artırmayı hedefleyen COMAC açısından kritik önem taşıyor. Washington, geçen yıl ticaret geriliminin yükseldiği dönemde COMAC’a yönelik GE Aerospace motorları, Honeywell Aerospace navigasyon sistemleri bazı ürünlerin ihracat lisanslarını geçici olarak askıya almıştı.
2025’te getirilen kısıtlamalar havacılığın yanı sıra etan elektronik tasarım otomasyonu yazılımlarını kapsadı ancak yalnızca birkaç hafta yürürlükte kaldı.
: Reuters
