Heinrich Zimmermann Varşova' doğdu, yetişkin yıllarını Berlin' geçirdi.[1] Yahudi gazeteciydi kinologdu, yani köpek ırklarını, davranışlarını bakımını inceleyen biriydi. 1923'te Berlin' "Mensch und Hund/İnsan Köpek" dergisini çıkarmaya başladı. İki haftada basılan dergi kısa sürede Almanya'nın dört yanında okundu. Zimmermann sayfalarında köpek bakımını anlattığı kadar hayvanlara yapılan kötülüklere yer veriyordu.[2] 1924'te Berlin'deki hayvan koruyucuların toplantısında söz alıp hayvanlar için her yıl tekrarlanacak gün önerdi.[3] 4 Ekim Hayvanları Koruma Gününün hikâyesi öneriyle başladı.
Sportpalast'taki kutlama
Zimmermann, hayvanlar için büyük halk toplantısı düzenlenmesini öneriyor ilk buluşmayı 4 Ekim' yapmak istiyordu. gün, hayvanların koruyucusu sayılan Assisili Francesco'nun yortusuydu.[4] Beklediği kalabalığa yetecek tek yer Schöneberg'deki Sportpalast'tı. 1910' buz pateni bisiklet yarışları için yapılan salon on bin kişi alıyordu Berlin'in en büyük toplantı mekânlarından biriydi.[5] Ekimde salon müsait değildi, buluşma 24 Mart 1925'e kaldı. İlk buluşmaya beş binden fazla kişi katıldığı kayıtlara geçti.[6] kalabalığın çoğunun derginin okurları olması muhtemel, ama bunu gösteren belge. Kesin olan, günün bakanlığın ya büyük derneğin kararıyla değil, derginin çevresinde toplanan insanlarla başladığı.
gün salonda neler konuşulduğunu ise tam olarak bilmiyoruz. Kimlerin davet edildiğini, kimlerin kürsüye çıktığını, hangi derneklerin geldiğini gösteren program ya tutanak bugün ulaşılabilen kaynaklarda. Zimmermann'ın konuşma yapıp hayvanlara kötü muamelenin her yerde yasaklanmasını istediği kayıtlara geçmiş.[7] Bazı hayvan koruma dernekleri etkinliğin ilk tarihi 24 Mart'ı esas alıyor, Avusturya İsviçre'deki bazı kurumlar ise 4 Ekim 1925’i kutlama günü kabul ediyor.[8] Belki yıl içinde birkaç kez “hayvanları koruma günü” mesajlı ımlara rastlamamız yüzdendir, kim bilir?
Korumanın gölgesi
Zimmermann'ın içinde çalıştığı hayvan koruma hareketinin yüzü daha vardı. 1920'lerde Almanya'daki derneklerin önemli kısmı, Yahudilerin dini kurallara göre hayvan kesmesini yasaklatmak için kampanya yürütüyordu. Hayvan adına konuşan kampanyalar çoğu zaman Yahudi düşmanlığıyla iç içeydi. Berlin Münih dernekleri 1927' yönde ortak broşür bastı, Bavyera 1930' yasağı yasalaştıran ilk eyalet.[9] Zimmermann hayvanlar için ortak gün kurmaya uğraşırken, birileri “hayvan koruma” ifadesini onun topluluğuna karşı kullanıyordu. Hayvana gösterilen şefkatle insana yöneltilen düşmanlık aynı ağızdan çıkabiliyordu. Soykırım tarihinin en acı tutulmalarından biri belki Faşizmin ağzında hayvan sevgisi. Daha acı olan, ideolojik çarpıklığın benzerinin bugün İsrail’deki bazı hayvan koruma örgütlerinde görülmesi.
Heinrich Zimmermann savaşın ortasında hayvanları koruma mücadelesini sürdürdü. Hayvanları Koruma Günü sonraki yıllarda yine mart ayında kutlandı, önce Almanya, Avusturya, İsviçre Çekoslovakya' benimsendi. Avrupa'nın hayvan koruma dernekleri 1860'lardan beri düzenli aralıklarla uluslararası kongrelerde buluşuyordu. 1929' Viyana' toplanan kongrede 32 ülkeden 152 dernek talepler listesi kabul etti, listenin son maddesi Zimmermann'ın önerisiydi.[10] Gün yıl ilk kez 4 Ekim' kutlandı. Kesin karar iki yıl sonra, Mayıs 1931' Floransa' çıktı. Kongre 4 Ekim'i oybirliğiyle Dünya Hayvanlar Günü ilan. Berlin' editörün başlattığı iş, dünyanın takvimine girmişti.[11]
Zimmermann kutlu günü gördükten kısa süre sonra vefat. İki ciltlik köpek ansiklopedisi 1933 1934'te çıktı.[12] 1942' Almanya'daki Yahudilerin evlerinde hayvan beslemesi yasaklandı. Zimmermann aynı yıl Naziler tarafından toplama kampında öldürüldü.[13] Nerede, hangi gün öldüğü kayıtlı değil. Günün yüzüncü yılı için yazılan resmî metin onu unutulmuş öncü diye anıyor, ölümünden tek satırla bile söz etmiyor.[14]
mücadele günü olarak 4 Ekim
Sportpalast 1973'te yıkıldı, yerine apartman bloğu yapıldı.[15] Zimmermann'dan geriye kalan izler az, ama ne istediği belli. kutlama peşinde değildi, hayvanlara yapılan kötülüğün bitmesini istiyordu. Yüzyıl sonra Türkiye' belediyeler sokak köpeklerini topluyor, köpekler barınaklarda adı bile yazılmadan ölüyor. Bütün bunlara izin veren yasanın adında koruma kelimesi geçiyor. Koruma, kimin korunacağına korumanın nerede biteceğine karar veren birini varsayar. Hak ise canlının kendisinden başlar. 4 Ekim yüzden kutlanacak gün değil, hayvanların yaşama hakkı iyi hayat sürme hakkı için mücadele edilecek Hayatta kalmaları yetmez, alıştıkları sokakta, tanıdıkları insanların arasında yaşamayı sürdürebilmeleri gerekir. Zimmermann'ın salonu beş bin kişiyle doldurarak hatırlattığı gibi, talep ancak birlikte dile getirildiğinde duyulur.
Hayvan Günlükleri, resmî arşivlerde yer verilmeyen, yaşamı ölümü kayıtlara geçmeyen, sessiz bırakılan hayvanların izini takip ediyor. Onları kuşatan şiddet, ihtimam, adalet sermaye ilişkilerine, açtıkları sorularına onlarla kurduğumuz bağlara kulak veriyor. Sesli katmanı, Dört Ayaklı Şehir Radyosu'ndaki Sesli Fragmanlar' yaşıyor.
[1]100 Years of World Animal. The forgotten legacy of Heinrich Zimmermann, World Animal Day, 3 Mart 2025,
[2]Wim DeKok (World Animal Net), The Origin of World Animal Day, 2020, https://welovecatz.hu/documents/9/Origin-of-World-Animal-Day-update-2020-12.pdf; derginin Berlin'deki hayvan koruma köpek yayınları arasındaki yeri için Julika Renger, Gesellschaftliche Debatten um die wirtschaftliche und psychosoziale Nutzung des Hundes von 1870-1945 in Deutschland, doktora tezi, Freie Universität Berlin, 2008, https://d-nb.info/1023747235/34.
[3]Welttierschutztag, Avusturya Tarım Orman Bakanlığı (BMLUK), https://www.bmluk.gv.at/service/veranstaltungen/landwirtschaft/welttierschutztag.html; Welttierschutztag, kuriose-feiertage. https://www.kuriose-feiertage. /welttierschutztag/.
[4] Assisili Francesco (1181-1226), Katolik Fransisken tarikatının kurucusu. Rivayete göre Aziz Francesco hayvanlarla konuşabiliyordu.
[5]Zwischen Glanz und Grauen. Die wechselhafte Geschichte des Sportpalastes, Entwicklungsstadt Berlin, https://www.entwicklungsstadt. /zwischen-glanz-und-grauen-die-wechselhafte-geschichte-des-sportpalastes/; yapının 1910 tarihli fotoğrafı için Architekturmuseum der TU Berlin,. 229643, https://architekturmuseum.ub.tu-berlin. /P/229643.php.
[6]DeKok,.g.y.
[7]Tierschutz und die Lügen der Nazis, Audiatur-Online, 5 Ekim 2016, https://www.audiatur-online.ch/2016/10/05/tierschutz-und-die-luegen-der-nazis-wie-aus-den-huetern-der-tiere-juedische-tierquaeler-wurden/.
[8]24 Mart için DeKok,.g.y.; 4 Ekim için BMLUK,.g.y. Heute ist Welttiertag, Tierwelt, https://www.tierwelt.ch/artikel/natur-umwelt/heute-ist-welttiertag-410304.
[9]Verbot des Schächtens. Tierschutz und Antisemitismus Hand in Hand, Legal Tribune Online, https://www.lto. /recht/feuilleton/f/tierschutz-schaechten-schlachten-antisemitismus-nationalsozialismus; Die Schächtfrage in Hamburg, Schlüsseldokumente, 1927 broşürü için Gesetzlicher Tierschutz im Deutschen Reich, Peter Lang, Nazi dönemi hayvan koruma mevzuatı antisemitizm arasındaki ilişki için ayrıca. Arnold Arluke Boria Sax, Understanding Nazi Animal Protection and the Holocaust, Anthrozoös 5,. 1 (1992): 6-31.
[10]Uluslararası kongre geleneği için DeKok,.g.y.; Viyana kongresi için kuriose-feiertage.g.y. Tierwelt,.g.y.
[11]kuriose-feiertage.g.y.; 100 Years of World Animal. The forgotten legacy of Heinrich Zimmermann, World Animal Day, 3 Mart 2025,
[12]100 Years of World Animal. The forgotten legacy of Heinrich Zimmermann, World Animal Day, 3 Mart 2025, Renger,.g.y. (1934 tarihli iki cildi olarak kullanır).
[13]100 Jahre Welttierschutztag, der Freitag, https://www.freitag. /autoren/der-freitag/100-jahre-welttierschutztag-tiere-sind-uns-viel-aehnlicher-als-wir-oft-glauben; Audiatur-Online,.g.y.
[14]World Animal Day,.g.y.
[15]Entwicklungsstadt Berlin,.g.y.
