Birleşik Krallık’ta (BK), Türk mutfağı Fransız, Çin İtalyan mutfağı kadar tanındığını söylersek abartmış olmayız. BK’ye Anadolu’dan ilk gelnler 17’nci yüzyılda laleleri, 19’uncu yüzyılda Türk hamamlarını sayabiliriz*. Türk damak zevki Türk lokumunun 19’uncu yüzyılda tanındığı söylenebilir.
İngiltere’ ilk Türk lokumu (Turkish Delight) “Rahat Lacoum” markasıyla 1872’ göç eden Yunan asıllı Yahudi David Politi tarafından üstelik 2 asır sonra toplumun yoğunlaşacağı Hackney’ üretilir.**
“D Politi and Sons Ltd’in” şirketi “10 Manor Road, Hackney, N16 5SE” adresindeki fabrikayı 2011 yılında
Rahat lokum kutusu. Özel Arşiv, 1985, Londraözel bacalı olarak inşa ettiği şirketin 1987’ ticaretten çekilinceye kadar üretimi aynı yerde sürdürdüğü biliniyor.
İlk lokumlar ince tahta kutularda kâğıt içine yerleştirilmiş portakallı çubuk ya tahta çatalla birlikte satışa sunulur. Lokum kutuları daha sonra yerini üzerinde üç adet ay yıldız olan silindir kırmızı teneke lokum kutularına bırakır.
Politi, lokum üretmek için kurduğu küçük fabrikasında 1911’ lokum karıştırmak için horizantal tek silindirli buharlı makine kullanır. Makine 1978’e kadar çalışır. Fabrikadaki tuğla bacanın lokumun kaynama sürecinde buharının dışarı atılması için inşa edildiği sanılıyor. Beyaz pembe (güllü) olarak lokum türlerine özgü kutularda satılan “Rahat Lacoum” Noel zamanında İngilizler tarafından aranan favori tatlardan.
İngiltere’nin ilk Türk lokumu fabrika bacası fabrikası. Fotoğraf: Faruk Eskioğlu, 2016, LondraGünümüzde “Politi Art” adıyla anılan fabrika binasında cilt yapım atölyeleri, antika ev eşyaları dükkânı bulunuyor. Antika satıcısının arka deposunda ise üzerinde büyük harflerle “Politi” yazılı baca, işlevi olmasa varlığını koruyor.
1950’lerden itibaren Kıbrıslı Türk toplum üyesi bakkallarda Kıbrıs’tan getirilen lokumlar satılır. 1980 sonrasında Türkiyeli toplumun süpermarket sektöründe yoğunlaşmasıyla lokumlar Türkiye’den getirilmeye başlanır. Günümüzde ise Türkiye kökenli gıda toptancılarının lokumu Londra’ üretip dağıttığına tanık oluyoruz.
LOKUMCU POLİTİ’NİN HAYATI
Sefarat Yahudi’si olan David Politi’nin ailesi, 1492’ İspanya’dan kovulduktan sonra Venedik sonrasında Korfu’ya taşınır. İtalya’ 1519’ iki üyesi öldürülen Politi ailesinin Katolik olmaya zorlandığı sanılıyor.
David ailesi 1862’ Londra’ya göçer, Korfu’ kalan ailenin üyeleri ise. Dünya Savaşı sırasında Auschwitz’e yollanacaktır. David Politi 1870’ “D. Politi & Sons Ltd” adıyla lokum üretme fabrikası kuracaktır.
_____________________
* bilgilerin ayrıntılarını Türkçe İngilizce olarak kaleme aldığım Londra’ Bizim’Kiler kitabımda anlatmıştım.
** http://maviboncuk.blogspot.co.uk/2011/11/politi-turkish-delight-works.html
yazıya emoji tepki ver
😡0Kızgın🤣0Hahaha👍0dim.❤️0Muhteşem😢0Üzgün😮0İnanılmazÖnceki haberBaşbakan göz doldurdu
