Ermeni toplumundaki özel gereksinimli bireyler yararına kurulan Huys Derneği, 2026-2027 eğitim dönemi öncesi bazı otizm tanılı öğrencilerin kayıt sürecinde sorunlar yaşadığını, ancak Ermeni okullarının geçmiş yıllara göre olumlu anlamda mesafe kat ettiğini söylüyor. Toplumdan gelen bağışlarla faaliyetlerini sürdüren dernek, özel eğitimci istihdam ederek, Ermeni okullarıyla işbirliğinde bulunuyor. Huys başlayan eğitim dönemi üzerine konuştuk.
Yeni eğitim öğretim dönemi, özel gereksinimli çocuklar için nasıl başladı?
Her yıl olduğu gibi yıl yeni eğitim öğretim dönemi özel gereksinimli çocuklar açısından büyük ölçüde çözümsüzlüklerle başladı. Okulların kaynaştırma öğrencisi almak istemediğini görüyoruz. Bunun eğitimci yetersizliği, velilerin tepkileri, aile desteğinin azlığı ya sınıf yönetiminde yaşanan güçlükler gibi pek çok nedeni olabilir.
Kaynaştırma öğrencilerini tanılarından bağımsız olarak kabaca iki grupta değerlendirebiliriz: Akademik yetersizliği olan ama sınıf içinde uyumlu çocuklar akademik durumundan bağımsız olarak dürtüsel ya davranışsal güçlükler yaşayan çocuklar. İlk gruptaki çocuklar genellikle ekstra destek verilmese sistemin içinde şekilde idare ediliyor. Asıl ciddi sorun ikinci gruptaki çocuklarda yaşanıyor. çocuklar çoğu zaman istenmiyor. Kolaylaştırıcı kişi konusunda yaşanan sorunlar eğitim hakkına erişimlerini daha zorlaştırıyor.
Ermeni toplumumuzdaki okullarda bulunmayan, büyük toplumdaki özel eğitim sınıflarıyla ilgili dönem çok fazla şikâyet aldık. Yönetmelikte özel eğitim sınıflarının bulundukları okulun kurallarına uyması öngörülse bazı okullarda çocukların teneffüse çıkarılmadığını, birkaç saat okulda tutulup eve gönderildiğini, tuvalete giderken gerekli desteğin verilmediğini duyuyoruz. Özel eğitim alanında yeterli deneyimi olmayan öğretmenlerin sınıflarda görev yaptığı örneklerle karşılaşıyoruz.
başka sorun, Rehberlik Araştırma Merkezi (RAM) tarafından kaynaştırmaya yönlendirilmiş çocuğun, öğretmenin istememesi nedeniyle yeniden değerlendirmeye gönderilmesi özel eğitim sınıfına yönlendirilmesinin talep edilmesi. Ailelerden gelen aktarımlarda RAM’ların çoğu zaman okulların talepleri doğrultusunda hareket ettiği ifade ediliyor.
Şunun özellikle altını çizmek isteriz: Bunlar dönem ailelerden bize ulaşan şikâyetler. Elbette kaynaştırmanın özel eğitim sınıflarının doğru uygulandığı okullar vardır. Ancak bize ulaşan örnekler, özel gereksinimli çocukların eğitim hakkının hâlâ okulun çevrenin yaklaşımına fazlasıyla bağlı kalabildiğini gösteriyor.
Kayıt döneminde özel gereksinimli çocuklar herhangi sorunla karşılaştı ? Okullarımız konuda ne durumda?
Ermeni toplumumuzdaki okullarda “Kol kırılır yen içinde kalır” anlayışı nedeniyle ailelere hak arama yollarını her zaman rahatlıkla öneremiyoruz. Huys’un okullarla iş birliği yapma ihtiyacı biraz buradan doğuyor.
yıl özellikle lise kayıtlarında birkaç çocuğumuz sorun yaşadı. Bize ulaşan çocukların bazılarını kişisel ilişkilerimizi kullanarak okullara yerleştirebildik. Ancak mesele yalnızca çocuğun kaydını yaptırmak değil; çocuğun okulda gerçekten var olabilmesi desteklenmesi. nedenle okullarımıza destek sözü verdik.
Ermeni toplumumuzdaki önemli sorunlardan biri, özel gereksinimli çocukların okullar arasında eşit dağılmaması. Bazı okullar çocukları almak istemezken bazı okullarda sayı daha fazla oluyor. Özellikle lise döneminde başarılı öğrencileri kabul eden bazı okulların özel gereksinimli çocuklara aynı açıklıkta yaklaşmaması okullar arasında haksız rekabete yol açıyor. İlkokullarda benzer durumlar görüyoruz. Huys olarak konuyu Ermeni Vakıflar Birliği’ne (ERVAB) taşıdık ancak henüz istediğimiz ilerlemeyi sağlayamadık.
Yine geçmişle karşılaştırdığımızda Ermeni toplumumuzdaki okulların mesafe aldığını düşünüyoruz. Önceki yıllarda çocuklar neredeyse hiç kabul edilmiyor, edilseler bile çoğu zaman kısa sürede yollar ayrılıyordu. Bugün daha anlayışlı destekleyici okullarımız. Ama hâlâ her çocuğun eşit şekilde kabul edildiği desteklendiği noktada değiliz.
Huys Derneği olarak okullarla iş birliği yapmak istiyorsunuz. İlk adımı başlattınız. Kendi bünyenizde özel eğitimci istihdam etme kararını duyurdunuz. Okullarla görüşmeler nasıl gidiyor? İşbirliği içine girmeye yanaşıyorlar ?
Sadece eğitim vermek yetmiyor; gerektiğinde okulun içine girip çocuğu, öğretmeni aileyi birlikte desteklemek gerekiyor. nedenle HUYS bünyesinde özel eğitimci istihdam etmeye karar verdik.
Eğitimcimiz okullarda öğretmenlere BEP (Bireyselleştirilmiş Eğitim Planı) hazırlama konusunda destek olacak, öğrenciyi gözlemleyecek, çocuğa özel çözümler geliştirecek gerektiğinde aileyle görüşecek. Bunun yanında HUYS’tan maddi eğitim desteği alan ya bize başvuran özel gereksinimli bireyler aileleri için danışmanlık verecek; çocukların değerlendirilmesi, yönlendirilmesi devam ettikleri özel eğitim merkezlerindeki süreçlerinin takibinde destek sağlayacak. Atölyelerimizdeki çocuklarımız, eğitimcilerimiz ailelerimiz hizmetten yararlanacak.
modeli Dadyan’ gerçekleştirdiğimiz hizmet içi eğitimde ERVAB toplantısında okullarımızla tık. İlk talep Feriköy Merametçiyan Okulu’ndan geldi. Eğitimcimiz bugüne kadar üç kez okula giderek gerekli çalışmaları yaptı desteğimiz devam ediyor. İkinci talep Topkapı’dan geldi. ana kadar başka okuldan talep ulaşmadı.
“Ermeni toplumumuzdaki önemli sorunlardan biri, özel gereksinimli çocukların okullar arasında eşit dağılmaması. Bazı okullar çocukları almak istemezken bazı okullarda sayı daha fazla oluyor. Özellikle lise döneminde başarılı öğrencileri kabul eden bazı okulların özel gereksinimli çocuklara aynı açıklıkta yaklaşmaması okullar arasında haksız rekabete yol açıyor.”
Dernek olarak ekonomik açıdan sürdürülebilirliği sağlamaya başladınız ? anlamda derneğe gelen bağışlar giderleri karşılamaya yeterli ?
noktada elbette ayağımızı yorganımıza göre uzatarak planlama yapmak durumundayız. Mevcut durumda iki büyük harcama kalemimiz var: Özel eğitim maddi destek programımız özellikle okullarımızdaki süreçlere destek olmak üzere istihdam ettiğimiz özel eğitim uzmanımızın giderleri.
Bağışlarımız iki şekilde gerçekleşiyor. İlki destekçilerimizin farklı vesilelerle defaya mahsus yaptıkları küçük veya büyük bağışlar. İkincisi ise yeni başlayan, bağışçılarımızın düzenli olarak sağlamayı taahhüt ettikleri özel eğitim destekleri.
Bütçemizi, faaliyetlerimizin takip eden dönemde kesintiye uğramamasını sağlayacak şekilde planlamaya çalışıyoruz. Birinci yılımızın sonunda açıklayacağımız gelir-gider tablolarımızla toplumumuzun bize olan desteğini gönül rahatlığıyla artırarak sürdüreceğini umuyoruz. Böylece özel eğitim desteğine ihtiyaç duyan bireylere, ailelerine okullarımıza sağladığımız katkıyı büyütebiliriz.
Geçtiğimiz dönem özel gereksinimli bireyler için burs programı başlatmıştınız. anlamda epey başvuru oldu ? Burs programı neleri kapsıyor?
Özel gereksinimli bireylerin eğitim olanaklarına erişimlerini desteklemek amacıyla başlattığımız programın temel prensibi, sağlanan desteğin doğrudan bireyin eğitimine aktarılması. nedenle ödemeleri aylık olarak doğrudan eğitim alınan kurumlara veya yetkili kişilere yapıyoruz. anda desteği sağladığımız 11 bursiyerimiz.
Ancak şunu söylemeliyiz: Kuruluşumuzdan itibaren yaklaşık altı ay içinde oluşturabildiğimiz bütçeyle sağladığımız maddi destek, çocukların özel eğitim ihtiyacının ancak sınırlı bölümünü karşılayabiliyor.
Dernek olarak özel eğitimci istihdam etmek oldukça maliyetli durum. Vakıflar konuda destek veriyorlar ?
anda derneğimizin özel eğitimci istihdamına yönelik olarak vakıflardan aldığı destek bulunmuyor. ERVAB toplantımızda konuda destek talebimizi ilettik ancak henüz karşılık bulamadık.
