ABD Başkanı Trump'ın, Latin Amerika ülkeleri gibi Küba'yı çeşitli tehditler baskılar uygulayarak Yankee emperyalizminin bendesi haline getirme girişimlerine karşı Avrupa'nın çeşitli ülkelerinde Türkiye' Küba halkıyla dayanışma etkinlikleri düzenleniyor.
etkinliklerde en dikkati çeken isim ise, Küba devriminin efsanevi liderlerinden Ernesto Che Guevara'nın 66 yaşındaki kızı Doktor Aleida Guevara.
Ernesto Che Guevara ikinci eşi Aleida March’ın dört çocuğunun en büyüğü olan Aleida Havana’daki William Soler Çocuk Hastanesi’nde çocuk doktoru olarak çalışmakla birlikte Angola, Brezilya Nikaragua’ doktorluk yapmıştır.
Babası Küba’dan ayrılıp Kongo’ devrim başlatmak için yola çıktığında henüz dört buçuk yaşında olan onun Bolivya’ alçakça öldürülmesinin acısını yaklaşık yedi yaşında yaşayan Aleida, mesleki çalışmalarının yanı sıra, insan haklarının korunması gelişmekte olan ülkelerin borçlarının silinmesi için uluslararası planda sürekli mücadele vermektedir.
Aleida, iki hafta önce Brüksel' Avrupa Parlamentosu Sol Grubu’nun “Küba tehdit değildir, tehdit ablukadır” sloganıyla gerçekleştirdiği, Avrupa Parlamentosu milletvekilleri, hukukçular, araştırmacılar Avrupa’nın dört yanından gelen aktivistlerin katıldığı konferansta Trump yönetiminin Küba halkını ekonomik siyasi açıdan boğma girişimine karşı mücadele çağrısı yaptı.
Küba dayanışma amacıyla Türkiye' José Martí Küba Dostluk Derneği, Türkiye Mühendis Mimar Odaları Birliği sol partiler çeşitli etkinlikler düzenlenmiş bulunuyor.
Belçika'nın Heusden-Zolder kentinde 10 Ekim Cumartesi günü, Limbourg Alevi Kültür Merkezi tarafından, Küba Büyükelçiliği'nden Jorge Cano'nun Şili'li müzisyen César Guzman'ın yer aldığı dayanışma etkinliği gerçekleştirildi.
Gecede, çeşitli afiş belgelerle birlikte 60'lı yıllarda Küba Devrimi üzerine Ant Dergisi'nde yayınlamış olduğumuz yazı röportajlar sergilendi.
Örgütleyicilerin istemi üzerine ben geceye Küba Devrimi'nin 50, 60 70'lerde Türkiye' sürgünde yansımaları etkileri üzerine ekteki mesajı gönderdim:
Türkiye devrimci hareketi Küba her daim dayanışmada oldu
Gazeteciliğe 74 yıl önce İzmir'in tek muhalif gazetesi Sabah Postası'nda başlamıştım. Türkiye’ Demokrat Parti iktidarının devlet terörünü yoğunlaştırdığı 50’li yıllarda, muhalif gazeteci sendikacı olarak beni yakından ilgilendiren yüreklendiren dış olayların başta gelenlerinden biri Küba’daki devrimci mücadelenin yükselişiydi.
Türkiye' büyük komünist tutuklamalarının yapıldığı, Kore'ye 4500 kişilik tugay gönderildiği, Nazım Hikmet'in Türk vatandaşlığından atıldığı NATO'nun güney doğu karargahının İzmir'e yerleştiği karanlık dönemde Fidel Castro liderliğindeki gerilla grubunun 26 Temmuz 1953 tarihinde Moncada Kışlası'na saldırısı, başarısızlıkla büyük kayıpla sonuçlansa ABD emperyalizmine karşı olan biz gençlerde büyük heyecan yaratmıştı.
Fidel Castro, Ernesto Che Guevara yoldaşlarının başını çektiği gerillanın yeniden örgütlenerek 1 Ocak 1959 tarihinde Havana’ya girişini iktidara el koymasını İzmir’ çalışmakta olduğum gazetede büyük coşkuyla yansıtmıştım.
Küba devriminin üzerinden iki yıl geçmişti ki, iki haberle sarsıldık: Kongo ulusal kurtuluşunun lideri Patrice Lumumba, 1961’in 17 Ocak günü, Belçika yöneticilerinin suç ortağı olduğu CIA komplosuyla katledilmiş, üç ay sonra ABD emperyalizminin Küba’ya Domuzlar Körfezi saldırısı başlamıştı.
Ancak Küba halkının yiğitçe direnerek saldırıyı 17 Nisan 1961’ hezimete uğratması emperyalizme büyük darbe olduğu gibi bizlerin mücadele kararlılığımızı pekiştirmişti.
Verdiğim sendikal mücadele nedeniyle İzmir’deki tüm gazete patronları tarafından işsizliğe mahkum edilince göçmen işçi olarak hayatımı kazanmak üzere 1962 yılında İngiltere’ye gittiğimde Türkiye’ erişilmesi mümkün olmayan birçok temel eserler gibi, Küba devrimi üzerine çeşitli yayınları okumam ufkumu daha açmıştı.
Aynı yıl Türkiye İşçi Partisi’nin Mehmet Ali Aybar liderliğinde Türkiye çapında örgütlenmeye başlaması üzerine ülkeye derhal dönüş yaparak partinin önce Izmir’ 1963'ten itibaren İstanbul’daki genel merkezinde sorumluluklar üstlendim. Parti toplantılarında konuştuğumuz dış siyasetle ilgili konuların başında Küba devriminin gelişmi karşı karşı kaldığı sorunlar geliyordu.
Domuzlar Körfezi çıkartmasından sonra Küba ABD emperyalizminin muhtemel yeni tehditlerine karşı Sovyetler Birliği güvenlik anlaşmaları yapmak zorunda kalmıştı. ABD'nin gerektiğinde Sovyetler Birliği'ni vurmak üzere Türkiye'ye Jüpiter füzeleri yerleştirmesine karşılık, Sovyetler Birliği'nin Küba'ya orta menzilli nükleer füzeler yerleştirmesi üzerine 14-27 Ekim 1962 tarihlerinde uluslararası planda büyük büyük kriz patlak vermiş, füzelerin adadan geri çekilmesinden sonra Küba'yı politik ekonomik planlarda iyice izole etme çabaları adamakıllı yoğunlaşmıştı. Parti toplantılarında en çok konuşulan konulardan biri Küba dayanışma sağlanmasıydı.
1964’ten itibaren genel yayın yönetmenliğini üstlenerek iki yıl boyunca solun günlük sesi haline getirdiğim Akşam Gazetesi’nde dünyadaki devrimci hareketlerle ilgili haber yorumlara geniş yer veriyorduk. Bittabi Viet Nam gibi, Küba işlediğimiz konuların başında geliyordu.
1966 yazında kapitalist çevrelerin hükümetin baskıları sonucu ben İnci Akşam Gazetesi’nden uzaklaştırıldıktan sonra, yaptığımız başlıca işlerden biri Wright Mills'in Küba Devrimi üzerine Dinle Yankee isimli kitabını Türkçe’ye çevirmek olmuştu.
1967 başından itibaren yayınlamaya başladığımız sosyalist Ant Dergisi’nin dış politika sayfalarında en geniş yer verdiğimiz konulardan biri ABD emperyalizmine karşı Vietnam direnişi, diğeri Küba devrimin gelişimi onun Latin Amerika ülkelerindeki etkinliği olacaktı.
Ernesto Che Guevara'nın Bolivya' alçakça katledilmesinden sonra Ant’ın 24 Ekim 1967 tarihli sayısını “İhtilalci Che Nasıl Öldürüldü?” kapağıyla konuda ayrıntılı yazıyla yayınlamıştık.
Türkiye' devrimci kuruluşların organize ettiği "NATO'ya Hayır" kampanyası bağlamında yayınladığımız 2 Nisan 1968 tarihli Ant Dergisi’nde süre önce Bolivya' katledilmiş olan Ernesto Che Guevara üzerine yazı dizisi, ek olarak Che posteri yer alıyordu.
Kimseye boyun eğmediği, süper güçlerin ezilen üç kıta halklarının sorunları karşısındaki ilgisizliğini eleştirdiği için Che, Çin tarafından olduğu gibi Sovyetler Birliği tarafından maceraperestlikle suçlanıyordu.
Sol dergi olduğumuz için bizi sık sık ziyaret eden Sovyet basın ataşeleri gazetecileri yayınlarımızda Che'ye geniş yer verdiğimiz için bize mesafeli davranmaya başlamışlardı.
Hiç unutmuyorum, gün dergiyi hazırlarken Sovyet basın ataşelerinden Popof çıkageldi. Kendisi 2. Dünya Savaşı'nda albay olarak büyük kahramanlıklar göstermiş inançlı komünistti. İyi satranç oyuncusuydu, Sovyetler Birliği'nin Che konusundaki olumsuz tavrına rağmen ilişkilerimiz son derece dostcaydı. Moskova'ya tayini çıktığı için vedalaşmaya gelmişti.
Uzun uzun sohbet ettikten sonra hüzünlü şekilde vedalaştık. Odadan çıkıp merdivenlerden inmeye başlamıştı ki anlık tereddütten sonra geri döndü, benim büromun arkasındaki duvara doğru ilerledi. Duvarda Ant ilavesi olarak verdiğimiz Che posteri asılıydı. Onu göstererek “Resmen kim ne derse desin, ben Che'nin büyük insan, büyük devrimci olduğunu biliyorum, kendisine büyük saygım sevgim. gerçek komünistti”. Gözleri dolu doluydu. Beni sıkı sıkıya kucakladıktan sonra ekledi: “Bunu bilmeni istedim. Haydi yoldaş, tekrar elveda…”
1968 yılında, derginin yanı sıra, Yaşar Kemal eşi Tilda Kemal birlikte Ant kitaplarını yayınına başladığımızda, ilk yayınladığımız iki kitaptan biri Emile Burns’ün “Marksizmin Temel Kitabı”, diğeri Ernesto Che Guevara’nın “Savaş Anıları”. Ardından ABD’deki siyahların direnişini anlatan Stokley Carmichael'ın “Siyah İktidar” adlı kitabını Che Guevara'nın Bolivya’daki mücadelesini anlatan “Gerilla Günlüğü”nü yayınladık.
Yıllarca önce İnci birlikte işsizken çevirmiş olduğumuz Küba Devrimi üzerine Wright Mills'in Dinle Yankee adlı kitabı Haziran 1969' Ant Yayınları tarafından yayınlandı. Kitapta aynı zamanda Fidel Castro'nun yıllarca önce yargılanırken mahkemede yaptığı "Tarih Beni Beraat ettirecektir" adlı tarihi savunması yer alıyordu.
Ekim 1970’ yayınladığımız önemli kitap Hans Magnus Enzensberger'in Havana Duruşması idi… Kitabı yayınlamamızdan süre sonra, Genco Erkal'ın yönettiği Dostlar Tiyatrosu Havana Duruşması’nı İstanbul' sahneye koydu. gün kitabın çevirmeni Sezer Duru büyük heyecanla telefon etti: “Müthiş haberim. Havana Duruşması'nın yargıçlarından Gregorio Ortega Türkiye' Kendisini Dostlar Tiyatrosu'ndaki arkadaşlarla tanıştırdım. Hattâ temsil sırasında bizzat sahneye çıkarak kendi rolünü oynayacak. Ama sizinle tanışmasını istiyorum.”
Ortega seyahati sırasında Granma Gazetesi Küba yayınları için röportajlar yapıyordu. Ant'ı ziyareti sırasında bizimle Türkiye'deki devrimci mücadelenin perspektifleri sorunları üzerine uzun uzun görüştü, notlar. Küba'yla ilgili birçok yayın yapmıştık, ama ilk kez, hem devrimi gerçekleştiren karşı-devrimcileri yargılayan kişilerden biriyle karşı karşıya gelmek son derece heyecanlandırıcıydı.
günlerde dış politika yazarımız Hüseyin Baş, Paris'e yaptığı seyahatten dönüşünde birçok kitapla birlikte Che üzerine İspanyolca iki parça içeren 45'lik plak getirmişti. Plağın tarafında ünlü gerillacıya övgü dolu ağıt vardı: Hasta Siempre Comandante. ağıtın Türkçe’ye çevirisini Ant’ın sürekli yazarlarından sevgili dostumuz Can Yücel yaptı.
12 Mart 1971 darbesinden sonra hakkımızda açılmış yüzlerce yıl hapis istenen davalardan askeriyenin sürekli tehditlerinden dolayı mücadeleyi sürgünde sürdürmek üzere Türkiye’den illegal olarak ayrıldığımızda, özellikle Paris’te dünyanın dört yanından gelmiş devrimcilerden olduğu gibi Kübalı dostlarımızdan büyük destek gördük.
Örneğin Paris’te yaşamakta olan Küba’nın en büyük ressamlarından Wifredo Lam, Tupamaros’un efsanevi lideri Raoul Sendic’in kardeşi Uruguaylı sendikacı Alberto Sendic Küba haber ajansı Prensa Latina’nin Fransa’daki temsilcisi Ornaldo Val…
Wifredo Lam’ın, sahte pasaportla zor koşullar altında mücadele verdiğimiz Paris’te daha sonra legale çıktığımız 1973 yılında İtalya’nın Albisola kentinde bizleri ağırlayarak uluslararası ilişkiler kurmamıza büyük destek sağlamış olmasını hiç unutmuyoruz.
Sürgünde kurucuları arasında bulunduğumuz Demokratik Direniş Hareketi adına Türkiye’deki faşizan baskı işkenceler konusunda verdiğim bilgiler üzerine Ornaldo Val'ın yazısı Küba Tricontinental Dergisi’nin Kasım 1971 tarihli sayısında “Türkiye: Militaristlerin Günü” başlığı altında yayınlandı.
Sürgünümüzün ilk yıllarında Türkiye'nin yanı sıra Avrupa' üç ülke daha, Portekiz, İspanya Yunanistan, faşist diktatörlük altındaydı. ülkelerin siyasal sürgün örgütleriyle sürekli dayanışma güç birliği içindeydik. Faşist dikta altındaki ülkelere 1973 yılında Şili eklendi.
Oysa darbeden iki yıl önce, 1971 yılında Şili'ye uzun dostluk dayanışma ziyareti yapan Küba lideri Fidel Castro, Allende'ye, orduya asla güvenmemesi doğrudan halkı silahlandırması tavsiyesinde bulunmuştu.
Ne yazık ki, uyarı dikkate alınmamıştı, Şili'li subaylar, tıpkı Türk subayları gibi, Panama Kanal bölgesideki ABD askeri okullarında kontr-gerilla eğitimi görmeye devam ediyordu. askeri okullarda eğitim gören Şili subayların sayısı 1969’ 107 iken 1972’ 197’ye çıkmıştı. Aynı dönemde Şili’ye ABD silah askeri donanım satışı 1,6 Milyon Dolar’dan 14 Milyon Dolar’a yükselmişti.
Türkiye' kontrgerillacı olduğu bilindiği halde müstakbel 12 Eylül darbesi lideri Orgeneral Kenan Evren'in 7 Mart 1978' Başbakan Bülent Ecevit tarafından genelkurmay başkanlığına getirilmiş olması gibi, Şili'deki 1973 darbesinin başını çeken General Pinochet Amerikancı faşizan yapısı bilindiği halde, 23 Ağustos 1973'te, yani darbeden 20 gün önce Allende tarafından Şili Ordusu başkomutanlığına getirilmişti.
Şili darbesi, Küba lideri Fidel Castro'nun, 1953'te Batista mahkemesi tarafından yargılanırken yaptığı "Tarih beni beraat ettirecektir" savunmada söylediği gibi, tarihsel haklılığını kez daha doğrulamıştı.
Bugün Küba ABD emperyalizminin onun uşaklarının tehdidi altında. Aleida Guevara Avrupa Parlamentosu'ndaki konuşmasında, tehditlere rağmen Küba'nın kendi sisteminden asla vazgeçmeyeceğini vurgulayarak krizin çözümünün "sosyalizmi terketmek" değil, "sosyalizmi mükemmelleştirmek" olduğunu vurguladı.
Dahası, dünyanın tüm ezilen halklarıyla dayanışma çağrısı yaptıktan sonra konuşmasını Küba'nın ulusal kahramanı şairi José Marti'nin şiiri üzerine bestelenmiş Rosa Blanca (Beyaz Gül) adlı halk şarkısını Avrupa Parlamentosu kürsüsünden yüksek sesle söyleyerek bitirdi.
İnci ben Türkiye'deki mücadele yıllarımızda eserlerini yayınlamak onurunu taşıdığımız Fidel Castro Ernesto Che Guvera'yı saygıyla anıyor, Belçika'daki sürgün dostlarımızı Heusden-Zolder' düzenledikleri Küba dayanışma gecesi için kutluyoruz.
