Kadir Toprakkaya’nın yazdığı "Bizans’tan Osmanlı’ya Cumhuriyet’e Caddebostan" kitap, K-İletişim Yayınları tarafından yayımlandı.
Kitabın tanıtım metninden:
İstanbul’un en bilinen semtlerinden Caddebostan’ın geçmişi, Kadir Toprakkaya’nın kaleme aldığı “Bizans’tan Osmanlı’ya Cumhuriyet’e Caddebostan” adlı kitapla kapsamlı araştırmaya dönüştü. K-İletişim Yayınları tarafından yayımlanarak okurlarla buluşan kitap, Caddebostan’ın yalnızca yakın dönemini değil; Bizans dönemindeki Ruphinianai yerleşiminden Osmanlı’nın sayfiye kültürüne, Cumhuriyet döneminin plajlarından gazinolarına, köşklerinden sinemalarına mahalle yaşamına uzanan çok katmanlı tarihini ele alıyor.
Caddebostan’ın geçmişinin sanılandan çok daha eski olduğunu ortaya koyan çalışma, semtin Bizans döneminde liman kasabası önemli yerleşim alanı olduğuna ilişkin araştırmalardan yola çıkıyor. “Ruphinianai” adıyla anılan yerleşimde; yazlık saray, liman, pazar yerleri, dini yapılar farklı ticari alanların bulunduğu aktarılıyor. Bugün semtin farklı noktalarında rastlanan Bizans dönemine ait sütun başlıkları mimari parçalar geçmişin izleri arasında değerlendiriliyor. Yazarın araştırma sürecinde farklı uzman araştırmacıların katkılarına başvurması, çalışmanın yalnızca kişisel hatıralara değil, tarihsel kaynaklara tanıklıklara dayanmasını sağlıyor.
OSMANLI’NIN SAYFİYESİNDEN CUMHURİYET’İN CADDEBOSTAN’INA
Osmanlı döneminde “Bağdat Yolu” güzergâhındaki konumuyla önem kazanan Caddebostan, 19. yüzyıldan itibaren demiryolu deniz ulaşımının gelişmesiyle birlikte varlıklı ailelerin tercih ettiği sayfiye bölgesine dönüşüyor. Köşkler, konaklar, bahçeler yeni yerleşimler semtin görünümünü değiştirirken; Caddebostan zaman içerisinde İstanbul’un en gözde yazlık bölgelerinden biri hâline geliyor. Ragıp Sarıca Paşa Konağı, Tevhide Hanım Konağı Cemil Topuzlu Köşkü gibi yapılar, kitabın Caddebostan’ın mimari mirasına odaklanan bölümlerinde geçmişten günümüze uzanan önemli tanıklıklar olarak yer alıyor.
PLAJ, GAZİNO İSTANBUL’UN SOSYAL HAYATI
Kitabın en dikkat çekici bölümlerinden biri ise Caddebostan’ın 20. yüzyıldaki sosyal kültürel hayatına ayrılıyor. Caddebostan Plajı’nın hikâyesi 1920’li yıllara uzanırken; sahildeki iskele, kır kahveleri gazinolar, zaman içerisinde semtin simgeleri olarak dikkat çekiyor. Caddebostan Gazinosu daha sonra Caddebostan Maksim Gazinosu, yalnızca eğlence mekânları değil; dönemin sanat, müzik sosyal hayatının önemli buluşma noktaları olarak kitabın sayfalarında yeniden hayat buluyor. Güzellik yarışmaları, canlı müzik programları, kabareler dönemin ünlü isimleri üzerinden anlatılan gazino kültürü, Caddebostan’ın İstanbul’un sosyal yaşamındaki yerini gözler önüne seriyor.
BİR SEMTİN DEĞİL, ORTAK BİR HAFIZANIN KİTABI
“Bizans’tan Osmanlı’ya Cumhuriyet’e Caddebostan”, tarihsel bilgilerin yanı sıra kişisel anılar tanıklıklarla zenginleşiyor. Yazar Kadir Toprakkaya, çocukluk yıllarından itibaren Caddebostan’la kurduğu kişisel bağı, kitabın temel motivasyonlarından biri olarak ortaya koyuyor. Denizle tanıştığı, yüzmeyi, kürek çekmeyi balık tutmayı öğrendiği; plaj gazino kültürünü yaşadığı Caddebostan, kitapta yalnızca araştırılan yer değil, aynı zamanda hatırlanan yeniden keşfedilen yaşam alanı olarak karşımıza çıkıyor. Kitapta eski Caddebostan sakinlerinin anıları, balıkçılar, esnaf, restoranlar, sinemalar, köşkler, plajlar gazinolar üzerinden semtin gündelik hayatına dair çok sayıda hikâyeye yer veriliyor. Özellikle 1925’ten 2025’e uzanan yüz yıllık dönem, değişen mimari yaşam kültürü üzerinden ele alınıyor.
