Artı Gerçek - Bingöl’ün Genç ilçesi Diyarbakır’ın Lice ilçesi sınırlarında, Sarım Çayı yan kollarını tehdit eden Birsu Hidroelektrik Santrali (HES) projesine karşı açılan davada karar çıktı. Bingöl İdare Mahkemesi, Çevre, Şehircilik İklim Değişikliği Bakanlığının verdiği “ÇED Olumlu” kararını, raporun bilimsel teknik açıdan yetersiz olduğu gerekçesiyle oy birliğiyle iptal.
18 KİLOMETRELİK TÜNEL PLANLANIYORDUSilvan Elektrik Üretim. tarafından yapılması planlanan proje kapsamında iki regülatör, üç bent, toplam 18 kilometre uzunluğunda beş iletim tüneli, üç kırma-eleme tesisi üç hazır beton santrali kurulması öngörülüyordu.
Mahkeme kararında, suyun büyük bölümünün tünellere alınmasının dere yatağını susuz bırakabileceği, ulaşım yolları hafriyat alanlarının orman örtüsüne zarar verebileceği belirtildi.
KURAKLIK BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK RİSKLERİTeknik bilirkişi raporuna dayanan kararda, su akış verilerinin havza içi ölçümlere dayanmadığı, ortalama debinin yüksek gösterildiği haziran-eylül dönemindeki kuraklık koşullarının yeterince dikkate alınmadığı tespitlerine yer verildi.
Ayrıca 18 kilometrelik tünel kazıları delme-patlatma faaliyetlerinin yer altı sularına jeolojik yapılara etkilerinin yeterince modellenmediği; çığ, heyelan erozyon risklerine yönelik önlemlerin yetersiz kaldığı kaydedildi.
Mahkeme, proje alanının neslinin tükendiği sanılırken bölgede yeniden varlığı tespit edilen Batman Bantlı Çöpçü Balığı koruma altındaki su samurunun yaşam alanı olduğunu vurguladı. Kurak dönemlerde bırakılması planlanan can suyunun sucul yaşamı sürdürmeye yetmeyeceği, orman örtüsündeki tahribatın ise arıcılık bal üretimini olumsuz etkileyebileceği belirtildi. Havza genelinde kümülatif etki değerlendirmesi yapılmaması eksiklikler arasında sayıldı.
KARARA KARŞI TEMYİZ YOLU AÇIKBilirkişi raporundaki tespitleri esas alan mahkeme, ÇED olumlu kararını mevzuata kamu yararına aykırı bularak iptal. Karara karşı Danıştay nezdinde 15 gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği bildirildi.
Kararı değerlendiren avukat Barış Yıldırım, “ karar, Güneydoğu bölgesinde iptal edilen ilk HES projesi olma özelliğini taşıyor. Hem hukuki açıdan hem ekolojik açıdan önemli karar”.
