Artı Gerçek- Ortadoğu Araştırma Enstitüsü (MERI) tarafından Erbil’ düzenlenen uluslararası forumun ikinci gününde konuşan Kürdistan Bölgesi Başbakan Yardımcısı Kubad Talabani, Rûdaw Araştırmalar Merkezi Direktörü Zryan Rojhelati’nin sorularını yanıtladı.
Talabani, hem Kürdistan Bölgesi’nin iç yönetim krizlerine hem bölge genelinde şekillenen yeni barış dengelerine dair çarpıcı değerlendirmelerde bulundu.
TÜRKİYE'DEKİ BARIŞ SÜRECEİ: BİZE HANGİ ROL VERİLİRSE ÜSTLENMEYE HAZIRIZTürkiye’ yeniden gündeme gelen Kürt meselesinin çözümü silahsızlanma arayışlarına tam destek verdiklerini ilan eden Talabani, sürecin hassasiyetine dikkat çekti:
"Dün Kürdistan Bölgesi’nin en üst düzeyinden, hem Erbil’den hem Süleymaniye’den Türkiye PKK arasındaki barış silahsızlanma sürecini nasıl kararlılıkla desteklediğimizi duydunuz. tarihi zorunluluktur bize hangi rol verilirse üstlenmeye hazırız. Ancak neyse ki taraflar anda kendi aralarında doğrudan konuşuyorlar; araya girip işleyen süreci bozmayalım ki başarıyla ilerlesin. Barış süreçlerinin inişleri çıkışları olur; yavaşlar, hızlanır ama masanın korunması esastır. Yarın benzer süreç Rojhılat Kürtleri için başlarsa, biz yine aynı yapıcı rolü oynarız."
'PEŞMERGELERİN BİR DAHA ASLA KARŞI KARŞIYA GELMEYECEĞİNİN GARANTİSİ VAR'Peşmerge güçlerinin birleşmesini "tarihi aşama" olarak nitelendiren Talabani, Kürtler arası iç çatışma ihtimalinin tamamen ortadan kalktığını vurguladı:
"Yemin ederim ki KDP KYB Peşmergelerinin daha asla karşı karşıya gelmeyeceğinin garantisi. Siyasi liderler emir verse dahi, Peşmergelerin daha birbirine ateş açacağına liderlerin sözünü dinleyeceğine inanmıyorum. Ancak reform elektrik düğmesi değildir; basınca her şey bitmez. Şimdi üniforma, maaş, eğitim tugayların birleştirilmesi gerekiyor. En önemlisi, cephedeki Peşmerge Asayiş, Zanyari Parastin teşkilatları arasında istihbarat koordinasyonu sağlanmalıdır. İstihbarat olmadan mevzideki güç nasıl korunacak? boşluğu mutlaka doldurmalıyız."
'KDP KYB ARASINDAKİ TEMAS KAPISI HİÇBİR ZAMAN KAPANMADI'Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi Başbakanı Mesrur Barzani geçtiğimiz günlerde gerçekleştirdiği toplantıya değinen Kubad Talabani, hükümet ortakları arasındaki havanın olumlu olduğunu belirtti:
"Başbakan Mesrur Barzani çok iyi son derece ciddi görüşme gerçekleştirdik. KDP KYB arasındaki temas kapısı hiçbir zaman kapanmadı. Görüşmenin nerede ne zaman yapıldığı değil, ortaya çıkacak somut sonuç önemlidir."
Yönetim felsefesinin baştan aşağı yenilenmesi gerektiğini söyleyen Talabani, adem-i merkeziyetçilik vurgusu yaparak; "Bakanlar Kurulu’ndaki yetkiler vilayetlere, ilçe kasabalara devredilmelidir. Yerel yöneticiler her küçük evrak için merkezi beklemek yerine yasal olarak hızlı karar alabilmelidir".
'KÜRDİSTAN YÖNETİMİNİN KENDİ ANAYASASINA İHTİYACI VAR'Erbil Bağdat arasındaki krizlerin temelinde Irak Anayasası’nın uygulanmamasının yattığını hatırlatan Talabani, asıl eksikliğin içeride olduğunu söyledi:
"Irak Anayasası harfiyen uygulansa bile, Kürdistan Bölgesi kendi anayasasına sahip olmadığı sürece sorunlarımız tam olarak çözülmez. Kendi iç düzenimizi, kurumlarımızı iktidar yetkilerimizi tanzim edecek anayasamızın olmaması bizim için çok büyük boşluktur."
Bağdat ilişkilerin kurumsal zeminde yürüdüğünü ekleyen Talabani, "Biz Bağdat’ta karar verici mekanizmanın içindeyiz. Dışarıda kalıp sadece şikayet etmek yerine, kararların alındığı masada bizzat yer almalıyız" ifadelerini kullandı.
'MAZLUM ABDİ NEREDEYSE BİR ORADAYIZ'Konferansta hazır bulunan Suriye Cumhurbaşkanlığı Danışmanı Mazlum Abdi’ye açık destek veren Talabani, Suriye politikalarını sözlerle noktaladı:
"Değerli mücadeleci kardeşimiz Mazlum Abdi burada, aramızda. davaya bizzat liderlik etti büyük bedeller ödedi. Mazlum Abdi neredeyse, bilin ki biz oradayız. Eğer onun Şam yönetimiyle ilişkileri iyi olursa bizim iyi olur; onun ilişkileri bozulursa bizim Suriye yönetimiyle ilişkilerimiz bozulur."
