Mohamad Hamza Mohammad Alrajab tarafından "Kayseri Mimarsinan OSB Giriş Mekanları Öğrenci Mimari Fikir Yarışması" için tasarlanan proje önerisi.
Proje Raporu:KAVRAMSAL TASARIMSAL ÇERÇEVESİ
“Yeryüzü, Kök Zaman: Mimar Sinan’ın Mirasından Geleceğin Sanayisine” teması doğrultusunda geliştirilen proje, Kayseri’nin doğal yapısını, tarihsel birikimini üretim kültürünü üç farklı giriş yapısı üzerinden ele almaktadır. Mimar Sinan Kapısı, OSB Ana Giriş Kapısı Cami Kapısı; farklı kavramsal çıkış noktalarına sahip olmakla birlikte proje genelinde ortak mimari bütünlük içerisinde değerlendirilmiştir.
Tasarım sürecinde Kayseri’nin yeryüzü topoğrafyası, tarihsel mirası, geleneksel zanaat üretim kültürü günümüz sanayi yapısı temel veriler olarak ele alınmıştır. veriler doğrudan biçimsel olarak kopyalanmak yerine, her giriş yapısının kendi kavramı doğrultusunda yeniden yorumlanmıştır.
Üç giriş yapısı yalnızca araç geçişini sağlayan elemanlar olarak değil; karşılama, geçiş, bekleme, dinlenme bilgilendirme gibi farklı kullanımları destekleyen mekânsal düzenlemeler olarak düşünülmüştür. Böylece giriş kavramının sınır oluşturmaktan öte, kullanıcı yapı çevre arasında ilişki kuran mimari mekâna dönüşmesi amaçlanmıştır.
01 — MİMAR SİNAN KAPISI
Yeryüzünden Üretime
Mimar Sinan Kapısı, Kayseri’nin doğal çevresi tarihsel üretim kültürü arasındaki ilişki üzerinden “Yeryüzünden Üretime” kavramı doğrultusunda geliştirilmiştir. Tasarımın başlangıç noktası; Erciyes Dağı topoğrafya gibi doğal veriler Kayseri’nin tarihsel mimari birikimi üretim kültürüdür.
Tasarım süreci yeryüzü, tarih, üretim, form kapı-mekân ilişkisi üzerinden ilerlemektedir. Yeryüzünün doğal karakteri Erciyes’in güçlü topoğrafik etkisi, formun başlangıç fikrini oluştururken, Kayseri’nin tarihsel üretim kimliği yaklaşımın mimari ifadeye dönüşmesini sağlamıştır.
Formun zeminden yükselerek tekrar zeminle ilişki kurması, doğal çevreden üretime doğru gelişen sürekliliği ifade etmektedir. hareket aynı zamanda yapının çevresiyle bütünleşmesini giriş alanında korunaklı boşluk oluşmasını sağlamaktadır.
Kapının altında oluşturulan mekân yalnızca geçiş alanı olarak değil; bekleme, dinlenme sosyal etkileşim gibi kullanımlara olanak sağlayan giriş mekânı olarak ele alınmıştır. Böylece yapı, Kayseri’nin doğal üretim kimliğini taşıyan, aynı zamanda sürdürülebilir çevreyle ilişkili giriş karakteri oluşturmaktadır.
02 — OSB ANA GİRİŞ KAPISI
Kökten Dünyaya
OSB Ana Giriş Kapısı, Kayseri’nin geçmişten günümüze gelişen üretim kültürünü günümüz sanayi kimliğini “Kökten Dünyaya” kavramı üzerinden ele almaktadır.
Tasarımın kavramsal gelişimi kök → zanaat → üretim → sanayi → dünyaya açılım sıralaması üzerinden kurulmuştur. Kayseri’nin geleneksel ticaret zanaat kültürü, zaman içerisinde gelişen üretim biçimleri günümüzdeki sanayi yapısı arasında süreklilik kurulması amaçlanmıştır.
Form gelişiminde ilk olarak geniş sade başlangıç hareketi oluşturulmuş, ardından hareket tekrarlanarak daha güçlü ritmik yapı elde edilmiştir. Eğrisel taşıyıcıların çoğalması, üretimin sürekliliğini zaman içerisinde gelişen sanayi yapısını ifade etmektedir. Formun devamında oluşan açıklık ise Kayseri’nin üretim kimliğinin yerelden uluslararası ölçekteki bağlantılara doğru genişlemesini simgelemektedir.
OSB Ana Giriş Kapısı, araçların giriş çıkışını düzenleyen eşik olmasının yanında, OSB’nin üretim kimliğini tanıtan karşılama mekânı olarak tasarlanmıştır. Sergi, üretim tanıtımı bilgilendirme gibi kullanımların desteklenmesiyle giriş alanının daha aktif yaşayan mekâna dönüşmesi hedeflenmiştir.
doğrultuda tasarım, Kayseri’nin geçmişteki üretim deneyimi günümüz sanayi yapısı geleceğe yönelik dünya bağlantısı arasında mimari süreklilik kurmaktadır.
03 — CAMİ KAPISI
Zamandan Geleceğe
Cami Kapısı, Kayseri’nin farklı dönemlerden günümüze ulaşan mimari mirasının çağdaş teknoloji tasarım anlayışıyla yeniden yorumlanması amacıyla “Zamandan Geleceğe” kavramı üzerinden geliştirilmiştir.
Tasarımın kavramsal süreci geçmiş → miras → dönüşüm → teknoloji → gelecek ilişkisi üzerinden ilerlemektedir. Selçuklu, Osmanlı Cumhuriyet dönemlerinden günümüze ulaşan mimari birikim, tasarımın tarihsel başlangıç noktasını oluştururken, mirasın günümüz koşullarında yeniden yorumlanması tasarımın temel yaklaşımını belirlemektedir.
Form gelişiminde eğrisel hareketten başlayarak yarım daireye, yükselişe farklı yönlerdeki elemanların kesişimine ulaşan süreç izlenmiştir. gelişim sonucunda daha sade çağdaş mimari form ortaya çıkmaktadır. Eğrisel doğrusal elemanların araya gelmesi, farklı dönemlerin mimari anlayışlarının günümüz tasarımında yeniden karşılık bulmasını ifade etmektedir.
Zeminden yükselen formun oluşturduğu boşluk, araç yaya hareketlerinin düzenlendiği geçiş alanı oluştururken, yapının altında kalan bölüm bekleme, dinlenme bilgilendirme gibi kullanımlara olanak sağlamaktadır.
yaklaşımda tarihsel mimari miras doğrudan taklit edilmemiş; geçmişten gelen değerler, teknoloji çağdaş geometrik anlayış yeniden yorumlanarak geleceğe yönelik yeni mimari ifade oluşturulmuştur.
ORTAK MİMARİ DİL
Üç giriş yapısı farklı kavramsal süreçlerden hareket etse proje genelinde onları arada tutan ortak mimari dil oluşturulmuştur. ortaklık özellikle eğrisel formların kullanımı, zeminden yükselen yapı hareketleri yapı çevresi arasında kurulan süreklilik üzerinden okunmaktadır.
Her üç yapıda formun zeminden yükselerek geçiş alanları oluşturması, giriş kavramının yalnızca fiziksel sınır olarak değil, deneyimlenebilen mekân olarak ele alınmasını sağlamaktadır. Yapıların altında çevresinde oluşturulan boşluklar; geçişin yanı sıra bekleme, dinlenme sosyal kullanım gibi farklı işlevlere olanak tanımaktadır.
Bununla birlikte her kapının kendi kavramına uygun olarak form gelişimi, taşıyıcı sistem, malzeme kullanımı mekânsal karakter açısından farklılaşması hedeflenmiştir. Böylece yapılar birbirinin tekrarı olmadan, aynı projenin farklı kimliklere sahip parçaları olarak bütünlük oluşturmaktadır.
SONUÇ
Proje, Kayseri’nin doğal çevresi, tarihsel mirası, üretim kültürü çağdaş sanayi kimliği arasında mimari ilişki kurmayı amaçlamaktadır. ilişki, üç farklı giriş yapısının kendi kavramsal süreçleri üzerinden geliştirilmesiyle ortaya konmuştur.
Mimar Sinan Kapısı, yeryüzü üretim arasındaki ilişkiyi;
OSB Ana Giriş Kapısı, köklerden dünyaya uzanan üretim sanayi gelişimini;
Cami Kapısı ise geçmişten geleceğe taşınan mimari dönüşümü temsil etmektedir.
Üç yapının ortak noktasında giriş, yalnızca araçların geçişini sağlayan kapı olarak değerlendirilmemiştir. Bunun yerine kullanıcıyı karşılayan, yönlendiren, bekleme dinlenme imkânı sunan, aynı zamanda Kayseri’nin kimliğini OSB’nin karakterini ifade eden mimari mekân olarak ele alınmıştır.
doğrultuda proje; yeryüzü, kök zaman kavramlarını farklı tasarım yaklaşımları üzerinden araya getirerek Kayseri’nin geçmişi, bugünü geleceği arasında süreklilik kuran üç özgün giriş mekânı ortaya koymaktadır.
