J.R.R. Tolkien‘in Yüzüklerin Efendisi eserinde en trajik anın hangisi olduğu sorulduğunda akla büyük savaşlar, Boromir’in ölümü veya Tek Yüzük’ün taşıdığı acı gelebilir. Ancak Tolkien, 1963 yılında kaleme aldığı mektupta özellikle Gollum’un neredeyse pişmanlık duyduğu çok daha sessiz sahneyi öne çıkarıyordu. Yazarın 246 numaralı mektubu, Sam’in istemeden Gollum’un değişme ihtimalini nasıl zedelediğine ışık tutuyor.
Tolkien’e Göre En Trajik An Cirith Ungol Merdivenlerinde YaşandıOlay, İki Kule kitabının sonlarına doğru, Frodo Sam’in Mordor’a ulaşmak için Cirith Ungol merdivenlerinden ilerlediği sırada gerçekleşiyor. İki hobbit yorulup uykuya dalarken rehberlik eden Gollum yanlarından ayrılıyor. Geri döndüğünde, Frodo’nun Sam’in dizlerinde uyuduğunu görüyor. ana kadar ihanet planları yapan Gollum, beklenmedik anlığına farklı davranıyor.
Gözlerindeki kötücül parıltı sönüyor; yüzünde yorgun, acı çeken, yaşlanmış hobbitin ifadesi beliriyor. Titreyen elini uzatarak Frodo’ya neredeyse şefkatle dokunuyor. Tolkien kısa sahnede, Tek Yüzük’ün bağımlılığı altında ezilen Sméagol’ün bütünüyle yok olmadığını, hâlâ merhamete karşılık verebilecek yanının bulunduğunu hissettiriyor.
Sam uyanıp Gollum’u Frodo’nun yanında gördüğünde onu tehdit sanıyor sertçe azarlıyor. Sam’in şüphelenmesi bütünüyle temelsiz değil: Gollum daha önce defalarca güvenilmez davranmış hobbitleri tehlikeye atacak kararlar almıştı. Ancak Sam, karşısındaki yaratığın an içinde yaşadığı değişimi fark edemiyor.
Tolkien’in 246 numaralı mektubunda durum özellikle ele alınıyor. Yazara göre Sam’in Gollum’un sesindeki görünüşündeki dönüşümü görememesi, hikâyenin belki en trajik anıydı. Frodo’nun uzun süre gösterdiği merhamet, Gollum’un gerçekten pişman olmasına çok yaklaşmışken Sam’in tepkisiyle karşılıksız kalıyor.
yorum, Sam’i hikâyenin kötü karakteri yapmıyor. Tolkien aynı mektupta onun Frodo’ya bağlılığını fedakârlığını değerlendiriyor. Sam’in korumacı tavrı, sevdiği kişiye yönelik tehlike karşısında başka birinin değişme ihtimalini görmesini engelliyor.
🔸Gerçek Sam Gamgee R.R. Tolkien Olan İlginç Yazışması
Gollum Kurtulabilir miydi?sahnenin çarpıcılığı, Gollum’un kurtuluş ihtimalinin yalnızca teorik seçenek olmamasından kaynaklanıyor. Tolkien, Sam farklı davransaydı Gollum’un Frodo’ya duyduğu sevginin Tek Yüzük’e olan takıntısıyla mücadele edebileceğini düşünüyordu. durumda Mordor’a giriş yolculuğu hikâyenin sonu değişebilirdi.
Elbette Tolkien’in mektuptaki değerlendirmesi, farklı sonun kesin olarak gerçekleşeceği anlamına gelmiyor. Yazar, karakterin önünde açılan ahlaki ihtimali sorguluyor. Gollum’un iç çatışması, onu yalnızca düşman değil, zamanlar sıradan hobbit olan hâlâ seçim yapabilen trajik figür hâline getiriyor.
Filmlerde Kitapta Gollum’un TrajedisiPeter Jackson’ın Yüzüklerin Efendisi filmleri, Andy Serkis’in performansıyla Gollum’un bölünmüş kişiliğini güçlü biçimde yansıtıyor. Ancak Tolkien’in özellikle vurguladığı hassas pişmanlık anı, romanın anlatısında çok daha belirgin. Kitapta kısa dokunuş yanlış anlaşılan davranış, karakterin kaderindeki olası dönüm noktası olarak yer alıyor.
Gollum nihayetinde Frodo Sam’i dev örümcek Shelob’un inine yönlendiriyor. Tolkien’in mektubu, ihanetin yalnızca kaçınılmaz kötülük olarak değil, belki önlenebilecek trajedi olarak okunabileceğini ortaya koyuyor. Yüzüklerin Efendisi’nin merkezindeki merhamet bağışlama temaları, küçük ama önemli sahnede birleşiyor.
