- İHA/SİHA’larda kompozit malzemelerin yoğun kullanımı, hasar tespitinin bakım stratejilerinin önemini artırmaktadır
- Yapısal sağlık izleme (SHM) verisi, hasar tespiti dışında yaşam döngüsü yönetimi entegre lojistik destek (ILS) için kullanılmalıdır.
- Sensör verileri, hasarın değerlendirilmesi bakım önceliklerinin belirlenmesi gibi karar zincirlerini desteklemektedir.
- Zaman kritik taşımacılık modelleri, bakım açısından önemli ekipmanların ulaşımında rol oynamaktadır.
- Lojistik performansı, yalnızca transit süre değil, operasyonel kullanılabilirlik bakım etkileri değerlendirilmelidir.
İnsansız hava araçları (İHA/SİHA), yüksek özgül dayanım rijitlik avantajları nedeniyle kompozit malzemelerin yoğun olarak kullanıldığı platformlardır. Bununla birlikte kompozit yapılarda darbe, yorulma, çevresel etkiler operasyonel yükler sonucunda gelişebilen delaminasyon, matris çatlağı, lif hasarı bağ ayrılması gibi mekanizmalar her zaman yüzeyden kolaylıkla belirlenememektedir. durum, klasik periyodik bakım yaklaşımının yanında yapısal sağlık izleme (Structural Health Monitoring / SHM), hasar toleransı koşula dayalı bakım stratejilerinin önemini artırmaktadır.
çalışma, kompozit İHA/SİHA yapılarında SHM verisinin yalnızca hasar tespit çıktısı olarak değil, Entegre Lojistik Destek (Integrated Logistics Support / ILS) yaşam döngüsü yönetiminin girdisi olarak ele alınmasını önermektedir. Önerilen yaklaşımda sensör verisi; hasarın konumu şiddetinin değerlendirilmesi, kalan faydalı ömrün tahmini, bakım önceliğinin belirlenmesi, yedek parça/onarım kiti ihtiyacının oluşturulması zaman kritik lojistik kararının tetiklenmesi şeklinde uçtan uca karar zincirine bağlanmaktadır.
Çalışmada ayrıca dedicated express/minivan gibi doğrudan, sınırlı elleçlemeli yüksek izlenebilirlik sağlayan zaman kritik taşıma modellerinin; görev kritik komponent, sensör, aviyonik modül, kompozit onarım kiti özel takım/ekipmanın bakım noktasına ulaştırılmasındaki rolü mühendislik kullanılabilirliği açısından tartışılmaktadır. Temel önerme, lojistik performansın yalnızca transit süre değil, platform kullanılabilirliği, bakım gecikmesi, elleçleme sayısı, taşıma koşulu mission readiness üzerindeki etkisiyle birlikte ölçülmesidir.
Makine Yüksek Mühendisi Ceyla Akın’ın makalesinin devamı çok daha fazlası külliyehaberajansı’in 161. sayısında.
📖 Makalenin tamamını okumak
🔍
