ABD’ Biden Trump yönetimlerinin, Elon Musk’ın sahibi olduğu SpaceX şirketinden Ukrayna, İran, Yemen Lübnan’ Starlink hizmetini etkinleştirmesini veya devre dışı bırakmasını defalarca talep ettiği ortaya çıktı. Washington’ın dış politika ulusal güvenlik hedefleri doğrultusunda yaptığı girişimler, ABD’nin özel şirkete yönelik bağımlılığını yeniden gündeme taşıdı.
ABD yönetimlerinin, son yıllarda Elon Musk’ın sahibi olduğu SpaceX şirketinin uydu internet hizmeti Starlink’i dış politika güvenlik hedefleri doğrultusunda kullanmak için çeşitli girişimlerde bulunduğu bildirildi.
Reuters’ın konuya ilişkin bilgi sahibi altı eski üst düzey ABD yetkilisine dayandırdığı habere göre, Joe Biden Donald Trump yönetimleri, Starlink hizmetinin bazı ülkelerde açılması veya kapatılması amacıyla SpaceX birçok kez iletişime geçti.
REKLAMSöz konusu taleplerin, İran bağlantılı silahlı grupların uydu iletişiminden yararlanmasını engellemek, Ukrayna ordusunun haberleşme kapasitesini desteklemek İran’daki hükümet karşıtı göstericilere internet erişimi sağlamak amacıyla iletildiği belirtildi.
ABD, Husiler Hizbullah’ın Starlink erişimini engellemeye çalıştı
Biden yönetimi döneminde ABD’li yetkililerin, Yemen’deki Husiler Lübnan’daki Hizbullah’ın Starlink terminallerini kullanmasını önlemek amacıyla SpaceX koordinasyon yürüttüğü aktarıldı.
Yetkililere göre Washington, söz konusu grupların aracılar üzerinden temin edilen Starlink terminallerine eriştiğine ilişkin istihbarat bilgilerini şirketle tı.
Ekim 2023’te İsrail Hizbullah arasında Lübnan’ın güneyinde yaşanan çatışmalar sırasında, Hizbullah bağlantılı kişilerin Starlink terminallerine erişmiş olabileceği yönündeki bilgiler Beyaz Saray’a iletildi. Benzer endişeler, ABD’nin Yemen’deki Husilere yönelik hava harekâtı yürüttüğü 2024 yılında gündeme geldi.
Her iki durumda ABD yönetiminin SpaceX’ten ilgili terminalleri tespit ederek devre dışı bırakmasını istediği, terminallerin en azından bölümünün kullanım dışı bırakıldığı ifade edildi.
İran’ Starlink hizmetinin etkinleştirilmesi istendi
Washington’ın Starlink üzerinden yürüttüğü girişimlerin yalnızca iletişimi kısıtlamakla sınırlı kalmadığı, bazı ülkelerde internet erişimini genişletmeyi hedeflediği belirtildi.
Biden yönetiminin, Eylül 2022’ Mahsa Amini’nin ölümünün ardından İran’ başlayan protestolar sırasında SpaceX’ten Starlink hizmetini ülkede etkinleştirmesini istediği bildirildi.
Eski ABD yetkilisi, Washington’ın desteğiyle İran’a Starlink terminalleri ulaştırıldığını doğrularken sevk edilen cihazların sayısına ilişkin bilgi vermedi.
Trump yönetiminin benzer girişimlerde bulunduğu aktarıldı. ABD İsrail’in Haziran 2025 Şubat 2026’ İran’a düzenlediği saldırıların ardından, ülkedeki hükümet karşıtı göstericilerin iletişim imkânlarını artırmak amacıyla Starlink terminallerinin İran’a ulaştırılması etkinleştirilmesi konusunun Musk SpaceX görüşüldüğü belirtildi.
Ancak Trump yönetimi SpaceX, söz konusu terminallerin etkinleştirildiğini kamuoyuna doğrulamadı.
Ukrayna’ Starshield kısıtlaması askeri faaliyetleri etkiledi
ABD SpaceX arasındaki ilişkiler, Ukrayna’nın uydu haberleşme hizmetlerine getirilen son kısıtlamalar nedeniyle yeniden tartışma konusu.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Starlink sisteminin askeri versiyonu olan Starshield’e erişimin kasıtlı olarak sınırlandırıldığını bunun Ukrayna ordusunun insansız hava araçlarının performansını olumsuz etkilediğini açıkladı.
Zelenskiy ayrıca, Rus füze saldırılarına karşı savunma faaliyetleri dahil çeşitli askeri görevlerde kullanılan Starlink hizmetinin bağlantı hızının düşürüldüğünü belirtti.
Reuters’ın daha önce yayımladığı haberde, Starshield hizmetinin yavaşlatılmasına yönelik talimatın Beyaz Saray içinden geldiği öne sürülmüştü. Trump yönetimi hız kısıtlamasını kabul ederken talimatın kendisi tarafından verilip verilmediğini açıklamadı.
Musk ise sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Starshield sistemlerinin ABD hükümetinin mülkiyetinde kontrolünde olduğunu belirterek kullanım veya hız kısıtlamalarına ilişkin kararların ABD ordusu nihayetinde ABD Başkanı tarafından alındığını savundu.
Starlink, Ukrayna ordusunun kritik haberleşme altyapısı haline geldiStarlink’in Ukrayna ordusu açısından özellikle cephe hattındaki birlikler arasında iletişimin sürdürülmesinde kritik rol oynadığı belirtiliyor.
Radyo frekansı karıştırma girişimlerine karşı büyük ölçüde dayanıklı olan Starshield terminalleri ise Ukrayna’nın insansız hava araçlarında hem yönlendirme sistemleri hem uzaktaki operatörlerle bağlantı kurulması amacıyla kullanılıyor.
SpaceX sistemlerinin sunduğu kabiliyetlere kısa vadede rakip olabilecek alternatifin bulunmaması, Ukrayna’nın altyapıya bağımlılığını artıran unsurlar arasında gösteriliyor.
Öte yandan Musk’ın 2022 yılında Ukrayna’nın yeniden kontrol altına almaya çalıştığı bölgelerde Starlink kapsamasının kesilmesi yönünde talimat verdiği Reuters’ın önceki haberlerine yansımıştı.
Musk ayrıca aynı yıl Ukrayna’nın, Rus donanmasına yönelik saldırıyı desteklemek amacıyla Kırım’ın Sivastopol kentinde Starlink hizmetini etkinleştirme talebini reddettiğini kamuoyuna açıklamıştı.
Avrupa’ bağımsız uydu haberleşme kapasitesi tartışmasıUkrayna’ya yönelik son kısıtlamaların Avrupa’daki yetkililer arasında endişelere yol açtığı bildirildi.
Bazı Avrupalı yetkililer, Avrupa’nın kendi askeri uydu haberleşme kapasitesini geliştirmesi gerektiğini savunurken mevcut durumda SpaceX sistemlerinin yerini kısa vadede alabilecek uygun alternatif bulunmadığına dikkat çekti.
ABD Temsilciler Meclisinin Demokrat üyesi Jason Crow Ukrayna’nın uydu hizmetlerinde yapılan değişikliklerin açıklığa kavuşturulmasını isteyerek ABD’nin SpaceX’e bağımlılığının ulusal güvenlik açısından riskler oluşturduğunu belirtti.
Uydu sektörü danışmanlık şirketi Summit Ridge Group’un Başkanı Armand Musey ise Musk’ın şirket yöneticisi olmasına rağmen dış politikayı etkileyen önemli kararlar alabilecek konumda bulunduğunu ifade.
Ortaya çıkan bilgiler, ABD yönetimlerinin Starlink altyapısını hem müttefiklerinin askeri iletişim ihtiyaçlarını desteklemek hem karşıt grupların haberleşme imkânlarını sınırlandırmak amacıyla kullanmaya çalıştığını gösterirken, stratejik uydu sistemlerinin kontrolü karar alma yetkisi konusundaki tartışmaları gündeme taşıdı.
: Reuters
Verify you are human Checking your browser before accessing this. Click to verify → Then you will be redirected to the requested content.Ray ID: 8f3a2c1b9d4e5f6a · Performance & security by Cloudflare
site-verification-ok
