Artı Gerçek- Brezilya' seçim yarışının son düzlüğünde heyecan dorukta. Solcu Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula Silva sağ popülist Flavio Bolsonaro arasında yarın (25 Ekim Pazar günü) yapılacak ikinci tur öncesinde anketler neredeyse kafa kafaya görünüyor.
ANKETLER BAŞ BAŞADW Türkçe' yer alan habere göre geçen hafta yayımlanan üç anket Bolsonaro'yu kıl payı önde gösterirken, PoderData araştırma şirketi her iki adayın yüzde 50 oy oranında olduğunu belirtiyor. dört yıl önceki seçime benzer ölçüde başa baş sonuç ihtimalini gündeme getiriyor. Lula Silva seçimde, darbe girişimi nedeniyle hâlen cezaevinde bulunan Jair Messias Bolsonaro'yu yüzde 50,9 oyla mağlup etmişti.
Şimdiki seçimde Lula'nın rakibi olan Flavio Bolsonaro ise Jair Bolsonaro'nun. Flavio Bolsonaro, 4 Ekim'deki ilk turu sürpriz biçimde yüzde 47'ye karşı yüzde 45 oyla kazanmıştı.
İlk turun ardından yayımlanan anketlerde fark Bolsonaro lehine altı puana kadar çıkmıştı. Fakat Lula, geçen hafta ülke çapındaki kitlesel mitingler sosyal medyada daha dinamik performansla yeniden ivme kazandı. Bolsonaro ise olumlu anket sonuçlarının etkisiyle sokak kampanyasını azaltmıştı. Bunun hata olduğu ortaya çıktı. Bolsonaro şimdi ikinci tur öncesinde ülke çapında düzenlenecek mitingler için taraftarlarını yeniden harekete geçiriyor.
KUTUPLAŞMIŞ BREZİLYALula Silva'nın liderliğindeki sol blok aşırı sağcı Bolsonaro kampı arasındaki karşıtlık yaklaşık on yıldır Brezilya siyasetini belirliyor. Jair Messias Bolsonaro ülke çapında ilk kez 2016' Lula'nın siyasi halefi olarak görülen dönemin Devlet Başkanı Dilma Rousseff'e yönelik azil sürecinde tanınmıştı.
Bolsonaro 2018'deki devlet başkanlığı seçimini, yolsuzluk suçlamasıyla cezaevinde bulunan Lula'nın yokluğunda kazandı. Ancak Lula, hakkındaki mahkûmiyet kararlarının iptal edilmesinin ardından 2022' siyasete geri döndü. Bolsonaro ise seçimi kazanan Lula'ya karşı komplo kurduğu gerekçesiyle 27 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
Siyaset bilimci Marco Aurelio Nogueira, Brezilya'daki kutuplaşmanın merkez partilerin ortadan kaybolmasına "üçüncü yol" olarak adlandırılan alternatifin ortaya çıkamamasına yol açtığını belirtiyor. DW'ye değerlendirmeyi yapıyor:
"Lula Bolsonaroculuk arasındaki bölünme Brezilya siyasetini dondurdu. iki kutuptan birine ait olmayan her şey ortadan kayboldu."
Nogueira'ya göre sosyal medya süreci körüklüyor: "Platformların algoritmaları çatışmadan besleniyor gerilimi ödüllendiriyor." kadar keskin karşıtlık içinde üçüncü yol için alan kalmadığını düşünüyor.
'FLAVİO BOLSONARO DAHA ILIMLI BİR GÖRÜNTÜ VERİYOR'Nogueira'ya göre Flavio Bolsonaro'nun, babasının 2022' yapamadığını yapıp 25 Ekim' artık 80 yaşındaki Lula Silva'yı yenme ihtimalinin bulunmasının nedenlerinden biri, 45 yaşındaki senatörün daha ölçülü görüntü vermesi:
"Jair Messias Bolsonaro, kaba retorik açıdan saldırgan figürdü. Flavio Bolsonaro ise daha ılımlı görüntü veriyor Bolsonaroculuğun estetik imajını gençleştiriyor. İletişimi güçlü, iyi hazırlanmış videolar ıyor beş günlük çalışma haftasına geçiş gibi işçilerin gündemindeki konulara değiniyor."
Lula Silva, yasal çalışma süresini kısaltma vaadiyle son dönemde seçim kampanyasında puan topladı. Lula'nın anketlerde yükselmesinden endişelenen Flavio Bolsonaro direncinden vazgeçerek geçen hafta beş günlük çalışma haftası lehine oy kullandı. Maliye politikası konusunda artık daha az radikal çizgi sergiliyor. İlk turdan önce Arjantinli müttefiki Javier Milei'nin "elektrikli testere politikası"nı andıran sert bütçe kesintileri açıklayan Bolsonaro, şimdi Lula'nın sosyal programlarını sürdüreceğini söylüyor. Ancak Brezilya'nın yüksek borç yükünü buna rağmen nasıl azaltacağı konusunda henüz plan ortaya koymuş değil.
KARŞILIKLI SUÇLAMALARSeçim kampanyasına, iflas eden finans kuruluşu Banco Master etrafında patlak veren dev yolsuzluk skandalı gölge düşürüyor. Bankanın eski sahibi Daniel Vorcaro hakkında dolandırıcılık, kara para aklama yolsuzluk suçlamalarıyla soruşturma yürütülüyor. Vorcaro'nun siyaset, finans yargı dünyasından isimlere rüşvet verdiği öne sürülüyor. Bazı yüksek yargıçların olaya karıştığı iddia ediliyor. Dosyada milyonlarca euroluk ödemeler kuşkulu seks partileri yer alıyor. Suçlamalar hem Lula kampına yakın görülen yargıçlara hem Jair Bolsonaro döneminde atanan isimlere uzanıyor.
Flavio Bolsonaro'nun bankacıdan aynî yardım hizmet aldığı iddia ediliyor. Bunlar arasında babasının hayatını konu alan film için verilen 10 milyon euro bulunuyor. Ancak Lula Silva, Bolsonaro ailesinin bankacıyla olan şüpheli ilişkilerinden seçim kampanyasında büyük kazanç sağlayamadı. Çünkü Lula Silva'nın kendi oğlu yolsuzluk skandalına karışmış durumda. Bolsonaro ayrıca Lula Silva'nın 2017' yolsuzluktan mahkûm edildiğini sürekli gündeme getiriyor.
'ORTALAMA SEÇMEN SUÇLAMALARA ARTIK KULAKLARINI KAPATIYOR'Siyaset bilimci Nogueira'ya göre kimin daha yolsuz olduğu üzerinden yürütülen karşılıklı suçlama savaşı, seçmenlerde artık ciddi duyarsızlaşmaya yol açmış durumda. değerlendirmeyi yapıyor:
"Her taraftan durmaksızın skandal haberleri karşılıklı suçlamalar geliyor. seçim kampanyasında etkilerin adeta birbirini nötralize etmesine yol açıyor. Ortalama seçmen artık kulaklarını kapatıyor suçlamalara oy kararında büyük önem vermiyor."
