Artı Gerçek- İsrail’ sandıkların tamamının açılmasıyla birlikte parlamento aritmetiği tarihi tabloya sahne.
19 sandalye kazanan Arap partileri hükümet kurma sürecinde kilit role yükseldi.
Kendisini “demokratik” olarak tanımlayan İsrail muhalefeti, tarihi zafer elde eden Arap seçmeni kapsamak Knesset’teki (İsrail Parlamentoso) aşırı sağcı reflekslere teslim olmak arasında kritik sınav veriyor.
'NETANYAHU'YU DEVİRMEYE HAZIRIZ'İsrail’deki Arap azınlığın temsil edildiği sol/seküler Arap partilerinin yüzde 3,25 seçim barajını aşmak Arap oylarını konsolide etmek için oluşturduğu “Ortak Liste” ittifakının lideri Yosef Jabareen, Netanyahu’yu devirmeye hazır olduklarını ifade.
Jabareen çağrısında, seçim sonuçlarının kendi ittifakları veya Birleşik Arap Listesi olmadan hiçbir bloğun çoğunluğu sağlayamayacağını ortaya koyduğuna dikkat çekti.
'MUHALEFET TABUYU YIKACAK KADAR CESUR OLURSA HÜKÜMET KURULABİLİR'Ortak Liste adayı Ahmad Tibi ise, Arap seçmenin tarihi katılımı sayesinde sağ bloğun çoğunluğu kaybettiğini söyledi. muhalefete çağrıda bulunarak, “Eğer muhalefet partileri Arap partilerine yönelik tabuyu yıkacak kadar cesur olursa hükümet kurabilirler”.
İsrail basını, oy sayımının ardından partilerin çıkardığı milletvekili sayılarının değişebileceğine, buna karşın Arapların kadar sandalye elde ettiği durumda Netanyahu ittifakının karşısındaki muhalefetin Arap partileriyle koalisyonu reddettikleri durumda koalisyon kurabilecek çoğunluğu sağlayamayacağına dikkati çekiyor.
MUHALEFETTEN, ARAP PARTİLERİNE KOALİSYON ÇAĞRISIİsrail’ muhalif Demokratlar Partisi lideri Yair Golan, Başbakan Benyamin Netanyahu‘nun çoğunluğu kaybettiğini belirterek, Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloğuna İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Arap partileriyle ortak hükümet kurma çağrısında bulundu.
Golan, X hesabından yaptığı açıklamada, seçim sonuçlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Yashar Partisi lideri Eisenkot öncülüğündeki muhalefet bloğunda yer alan partilere seslenen Golan, İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Arap partileriyle araya gelip koalisyon hükümeti kurmaları çağrısı yaptı sayede Meclis’te çoğunluğu elde edeceklerini kaydetti.
Golan ımında, “Netanyahu kaybetti. 120’ye kadar saymayı biliyorum. 65,55’ten büyüktür” ifadelerini kullandı.
'GERÇEKLER BİZE DERS VERMELİ'Mevcut tablonun görmezden gelinemeyeceğini vurgulayan Golan ayrıca İsrail siyasetindeki Arap partileri tabusuna değinerek, “Gerçekler bize çok net ders vermeli. Korkmayı bırakmazsak burada geleceğimiz. Irkçılığı sonlandırmalıyız. Netanyahu’nun Yahudi oyları Arap oyları arasında yaptığı ırkçı ayrımı artık kabul edemeyiz” değerlendirmesinde bulundu.
Son olarak Golan, İsrail’in Arap vatandaşlarıyla ortaklık içinde değişim hükümeti kurma fırsatı olduğunu kaydetti.
Sandığa yansıyan sonuçlardan diğeri ise, birçok İsraillinin Netanyahu’nun aşırı sağ kurduğu ittifaktan duyduğu huzursuzluğu nüfusun önemli bölümünü oluşturan Ultra-Ortodoks Yahudilerin askerlikten muaf tutulmasına yönelik öfkesi.
İSRAİL KAMUOYUNDA SERT TARTIŞMALAR YAŞANIYORArap partilerinin seçimdeki güçlü varlığı bunun yeni hükümet kurma sürecine olası yansımalarıyla birlikte, İsrail kamuoyu sert tartışmayla karşı karşıya kaldı.
Haaretz’ yer alan analiz kendisini “demokratik” olarak tanımlayan her türlü siyasi oluşum için kritik eşiğe dikkat çekti:
“İsrail’in Arap vatandaşlarının, kendilerini ısrarla dışlamaya çalışan siyasi arenada yer almak için büyük çaba sarf ettiği buna karşılık tokatla karşılaştığı tablo; kendisini ‘demokratik’ olarak niteleyen bloğun geleceği açısından hiç iyiye işaret etmiyor.”
SAĞCI BLOKTA ARAPSIZ KOALİSYON ISRARISağcı “İsrail Önce Gelir” (Israel First) partisinin lideri Sharren Haskel, İsrail’deki Filistinli azınlığın rekor katılım göstermesinden aşırı sağcı liderleri sorumlu tuttu. Haskel, buna karşın yeni kurulacak hükümetten Arap partilerinin tamamen dışlanması gerektiğini savundu.
Eski Dışişleri Bakan Yardımcısı Haskel, X hesabından yaptığı açıklamada; Ben-Gvir Smotrich’in izlediği politikaların İsrail’in Filistin kökenli vatandaşlarını “kitleler halinde siyonizm karşıtı partilere” yönelttiğini öne sürdü.
Haskel, mevcut siyasi kilitlenmeye çözüm olarak rakip Yahudi partilerinin araya geleceği geniş tabanlı ulusal birlik hükümeti önerdi ekledi. Haskel’in tek rahatsızlığı seçimlere Filistinli Arapların katılımı elde ettikleri başarıdan ibaret değil. Haskel ayrıca, inançları gereği zorunlu askerliğe karşı çıkan ultra-Ortodoks Yahudilerin tutuklanmasını engelleyen yasa tasarısına tepki gösterdi.
SEKÜLER SAĞCI PARTİ BARAJ ALTINDA KALDIHaskel, temmuz ayında Dışişleri Bakan Yardımcılığı görevinden istifa ederek İsrail Önce Gelir partisini kurmuştu. Parti, hem Arap oluşumlarını hem ultra-Ortodoks grupları dışarıda bırakan seküler-Siyonist koalisyonu savunuyor.
Seçimde yüzde 3,25’lik barajın altında kalan Haskel, sonuçlara rağmen “Uğruna mücadele verdiğim vizyonla her zamankinden daha fazla gurur duyuyorum”.
