CentOS’un kurucu ortaklarından Gregory Kurtzer, Linux çekirdeğinden bağımsız olarak geliştirilen Ginux adlı işletim sistemi çekirdeğini 11 günde hazırladığını açıkladı. Büyük ölçüde yapay zekâ aracısının yazdığı Rust kodlarıyla oluşturulan proje, Linux uygulamalarıyla uyumluluğunu sağlayan arayüzü sayesinde Rocky Linux 10’u başlatabiliyor. Ginux henüz araştırma prototipi aşamasında bulunurken donanım desteği, güvenlik denetimleri Linux sistem çağrılarıyla uyumluluk açısından önemli eksikler barındırıyor.
Ginux Linux Kodunu Kullanmadan Linux Uygulamalarını ÇalıştırıyorRocky Linux projesini başlatan Gregory Kurtzer, Ginux’u geçen hafta X üzerinden duyurdu kodlarını GitHub’ Apache 2.0 lisansıyla yayınladı. Projenin adı Linux, GPT Kurtzer’in ismini araya getiriyor. Geliştiricinin tığı açıklamada, isimdeki “G” harfinin egoyu sınırlamak amacıyla GPT’yi temsil ettiği esprili ifadeyle belirtiliyor.
Ginux, Linux’un mevcut kodunu temel alan çatallama projesi değil. Bellek yönetimi, işlem zamanlama, dosya sistemleri ağ iletişimi gibi çekirdeğin temel bileşenleri sıfırdan yazıldı. Proje ağırlıklı olarak Rust programlama dilini kullanıyor.
In 11 days, I built a new Linux-compatible operating system kernel that boots Rocky Linux 10 with systemd, all using Human-Directed Agentic Engineering (HDAE).
I call it Ginux. It is an independent, Rust-first x86-64 kernel (not a Linux fork) with its own memory management, boot…
Ginux’un Linux ortak noktası, uygulamalarla işletim sistemi çekirdeği arasındaki iletişimi tanımlayan ikili uygulama arayüzü (ABI). uyumluluk katmanı, Linux için derlenmiş programların kodlarında değişiklik yapılmadan Ginux üzerinde çalışmasını hedefliyor. Projenin belgeleri, Linux’un çekirdeğin sunduğu “kişilik” olarak ele alınabileceğini belirtiyor. Geliştirici ileride BSD gibi farklı sistem arayüzlerinin eklenebileceğini ifade etse an yalnızca Linux uyumluluğu üzerinde çalışılıyor.
Ginux’un mevcut durumu, Linux uyumluluğunun henüz tamamlanmadığını gösteriyor. Linux 6.12 sürümünün x86-64 arayüzünde bulunan 375 sistem çağrısından yalnızca 82’si Ginux tarafından tam olarak destekleniyor. 245 sistem çağrısı kısmen çalışırken kalan 48 çağrı ise bilinçli olarak engellenmiş durumda.
Sistem çağrıları, uygulamaların dosya açma, bellek ayırma süreç oluşturma gibi işlemler için çekirdekten hizmet istemesini sağlıyor. arayüzdeki eksikler, bazı programların Ginux üzerinde hiç çalışmamasına veya belirli işlevlerde hata vermesine neden olabilir. Dolayısıyla Rocky Linux 10’un başlatılabilmesi, tüm Linux yazılımlarının sorunsuz çalıştığı anlamına gelmiyor.
Ginux, uygulamaları birbirinden yalıtılmış “alanlar” içinde çalıştırıyor. Her alanın kendine ait süreçleri, belleği dosya sistemi bulunuyor. Proje, yapının geleneksel kapsayıcılardan daha güçlü yalıtım sınırı oluşturmasını hedefliyor. Bununla birlikte Ginux, alanların dosya sistemlerini hazırlamak için standart OCI kapsayıcı imajlarından yararlanıyor.
yaklaşım sayesinde çekirdek, Rocky Linux 10’u systemd hizmet yöneticisinin çok kullanıcılı çalışma hedefine kadar başlatabiliyor. Gerçek Linux dağıtımının açılış sürecini çalıştırabilmek, projenin sentetik testlerin ötesinde karmaşık yazılımlarla denendiğini gösteriyor.
Kurtzer, teknik raporunda geliştirme yöntemini “İnsan Yönlendirmeli Ajan Tabanlı Mühendislik” olarak tanımlıyor. yöntemde mimariyi, geliştirme aşamalarını başarı ölçütlerini insan belirliyor; kod yazma, çekirdeği başlatma, testleri yürütme ortaya çıkan hataları düzeltme görevlerini ise yapay zekâ aracısı üstleniyor.
Projenin geliştirme süreci, GPT-5.6 Sol kullanan OpenAI Codex üzerinde yürütülen uzun süreli tek görevle gerçekleştirildi. On gün boyunca yaklaşık 139 bin satır kod test üretildi, binden fazla kod değişikliği kaydı oluşturuldu. Rocky Linux gibi gerçek dağıtımın test edilmesi yapay zekânın hazırladığı sentetik testlerin yakalayamadığı hataların bulunmasına yardımcı.
Geliştirme süresi, karmaşık sistem yazılımlarının yapay zekâ desteğiyle ne kadar hızlı oluşturulabileceğine ilişkin yeni örnek sunuyor. Ancak kod miktarı geliştirme hızı, yazılımın güvenliğini veya uzun vadeli kararlılığını tek başına kanıtlamıyor. Ginux’un mevcut kod tabanı bağımsız güvenlik denetiminden geçmiş değil.
Ginux anda yalnızca QEMU sanal makinesi içinde çalışabiliyor. Fiziksel bilgisayarlar, grafik işlemcileri (GPU) NVMe depolama sürücüleri için destek bulunmuyor. Donanım sürücülerinin eksikliği, projenin gerçek sunucularda veya günlük kullanım bilgisayarlarında işletim sistemi olarak kullanılmasını engelliyor.
Kurtzer, yapay zekânın karmaşık sistem yazılımları geliştirebildiğini belirtirken uyumluluk, güvenlik uzun vadeli bakım konularının asıl zorluğu oluşturmaya devam ettiğini vurguluyor. alanlar, özellikle çekirdek gibi sistemin en temel katmanında çalışan yazılımlar için kritik önem taşıyor.
Linux çekirdeğinin mevcut geliştiricileri yapay zekâ destekli kod üretimini denemeye başladı. Linus Torvalds, geçen ay Claude Code aracılığıyla deneysel sayfa önbelleği yamaları hazırladı. İnceleme sırasında yamalarda yarış durumu tespit edildiği için çalışma değerlendirme sürecinde kaldı. Aynı dönemde Linux çekirdeği bakım sorumluları, katkı sağlayan geliştiricilerin yapay zekâ yardımıyla yazılan kodları ayrıca açıklama zorunluluğunu kaldırma konusunda uzlaştı.
Ginux, yapay zekânın işletim sistemi çekirdeği gibi karmaşık yazılımı kısa sürede oluşturma kapasitesini ortaya koyan araştırma projesi olarak öne çıkıyor. Ancak projenin günlük kullanıma hazır Linux alternatifi hâline gelmesi için donanım desteğinin genişletilmesi, eksik sistem çağrılarının tamamlanması güvenlik kararlılık testlerinin bağımsız biçimde yürütülmesi gerekiyor.
