Yakup Bekdaş Azra Sotka tarafından "Kayseri Mimarsinan OSB Giriş Mekanları Öğrenci Mimari Fikir Yarışması" için tasarlanan proje önerisi.
Proje Raporu:
Tipolojik Süreklilik Çağdaş Strüktür: Kayseri Mimarsinan OSB Giriş Mekânları
Kentsel Bağlam Ortak Tipolojik Omurga
Kayseri’nin güneydoğusunda konumlanan Mimarsinan Organize Sanayi Bölgesi, kentin tarihsel İpek Yolu ticaret birikimi Cumhuriyet dönemi sanayileşme atılımlarını araya getiren dinamik üretim merkezidir. Mimar Sinan’ın doğduğu coğrafyada yer alan bölge, yerel zanaat kökleri çağdaş endüstriyel üretimi aynı zeminde buluşturur. Sert karasal iklim koşulları, Erciyes Dağı’nın baskın silueti yoğun ağır vasıta lojistiği altında şekillenen yarışma alanı; Mimar Sinan, OSB Ana Giriş Cami olmak üzere üç ana ulaşım aksı üzerinde kurgulanmıştır. Tasarım, üç giriş noktasını yalnızca birer kontrol noktası olarak değil; kentsel kimliği, ekolojik duyarlılığı işlevsel sirkülasyonu bütünleştiren stratejik kentsel eşikler olarak ele.
Üç farklı giriş aksını ortak mimari dilde buluşturan temel unsur, her kapının merkezinde yer alan güvenlik karşılama birimidir. Mimar Sinan’ın türbesindeki anıtsal sekizgen plan şemasının rasyonelleştirilmiş izdüşümü olarak tasarlanan kütle, proje genelinde yapısal işlevsel sabit oluşturur. Her kapıda üst örtü strüktürel kurgu bağlama göre farklılaşırken, sekizgen planlı karşılama birimleri sanayi bölgesinin girişlerinde süreklilik gösteren tipolojik kimlik kentsel bütünlük sağlar.
Kapı 01: Yaşayan Siluet (Mimar Sinan Kapısı)
Erciyes Dağı’nın topografik profilinden referans alan birinci kapı, doğal peyzaj mühendislik kurgusunu bütünleştiren “Yaşayan Siluet” kavramı üzerinden biçimlenir. Zemin kotundan yükselerek açıklığı geçen karşı yakada yeniden toprağa karışan üst örtü formu, taşıyıcı çelik iskelet sistemiyle inşa edilmiştir.
Tasarımın merkezinde konumlanan sekizgen güvenlik birimi, dinamik üst strüktürü dengeleyen ana kütle görevi üstlenir. merkez kütleden yükselen çelik grid sistem, sarmaşık türü tırmanıcı bitkilerin tutunarak büyümesine olanak tanıyan geçirgen altyapı sunar. Mevsim döngülerine bağlı olarak renk yoğunluk değiştiren bitkisel örtü, çelik strüktürün endüstriyel ifadesini yumuşatarak sert karasal iklimde yaşayan, ekolojik giriş karakteri üretir.
Kapı 02: Çağdaş Kemer (Mimarsinan OSB Ana Giriş Kapısı)
Mimarsinan OSB Ana Giriş Kapısı, Anadolu’nun köklü yapı zanaatını Mimar Sinan’ın strüktürel mirasını güncel malzeme teknolojisiyle buluşturan “Çağdaş Kemer” yaklaşımıyla tasarlanmıştır. Merkezdeki güvenlik karşılama biriminin cephesinde kullanılan dairesel boşluklu doku, geleneksel Osmanlı mimarisindeki revzen pencerelerden esinlenerek iç dış mekân arasında kontrollü ışık-gölge geçişleri oluşturur.
Merkezdeki kütleden doğarak her iki yöne simetrik biçimde açılan üst örtü, klasik beşgen geometriyi kubbe plastiğini akışkan kabuk formunda yeniden yorumlar. Taşıyıcı kabuk; iç kısmında bal peteği (honeycomb) çekirdek yapısına sahip, dış yüzeyi mikrosiman kaplı karbon fiber takviyeli polimer (CFRP) monokok sistem olarak kurgulanmıştır. Beton kaidelere gizli ankraj detaylarıyla sabitlenen kabuk, birleşim noktalarının görünmez kılınması sayesinde tek parça (monolitik) plastik etki sunar. Yüzeydeki mikrosiman kaplama ise yapıya yalın endüstriyel doku kazandırırken sert dış ortam koşullarına karşı dayanım sağlar.
Kapı 03: Dijital Badem (Cami Kapısı)
Cami aksında yer alan üçüncü giriş yapısı, Mimar Sinan mimarisinde kubbeden duvarlara geçişi sağlayan klasik “badem” öğesini dijital tasarım araçlarıyla poligonal yüzeylere tercüme eden “Dijital Badem” kavramıyla geliştirilmiştir. Arka planda yer alan cami kütlesiyle görsel geometrik ilişki kuran tasarım, geleneksel geçiş elemanlarını parametrik biçim arama yöntemleri çelik strüktür teknolojisiyle yeniden üretir.
Geniş araç yaya açıklığının kolonsuz geçilebilmesi için yapının ana taşıyıcısında uzay kafes sistemi tercih edilmiştir. Sirkülasyon aksının sağ yakasında, iç mekân gereksinimlerini barındıran kapalı kütleden yükselen form; asimetrik taşıyıcı kurguyla yolu aşarak sol yakada zemine tek ince noktada değerek sonlanır. Uzay kafes strüktürü saran kırıklı dış kabuk yüzeyleri, gün boyu değişen güneş açılarıyla birlikte dinamik ışık-gölge etkisi yaratarak giriş aksının plastik algısını güçlendirir.
