Artı Gerçek- Edirne F Tipi Kapalı Cezaevi'nde tutuklu 4 Kasım 2016'dan beri tutuklu bulunan HDP'nin eski Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş, tutukluluğunun 10'uncu yıldönümünde süreçle ilgili yazı kaleme.
Demirtaş'ın "Birlikte kazanmak" yazısı, Qad Barış Araştırmaları Derneği tarafından yayımlandı.
'SİLAHSIZLANMA SÜREÇLERİNİN HER AŞAMASI ZORDUR'Demirtaş'ın yazısı şöyle:
"Çatışma çözümleri silahsızlanma süreçlerinin her aşaması zorludur, her aşamanın kendine özgü handikapları fırsatları vardır. Önemli olan, süreçte rol üstlenen bütün aktörlerin zorlukları aşmak için güçlü iş birlikleri geliştirmeleri fırsatları ortak kazanımlara dönüştürebilecek kapasitelerini harekete geçirmeleridir.
Sürece inanan herkese kazandıracağına ikna olmuş kesimler, zorlukların aşılması için yoğun çaba sarf ediyor. Sürecin başarısına inanmayan kimi çevreler ise bölgesel veya küresel gelişmeleri fırsata dönüştürmenin hesabını yaparak ipe un sermeye devam ediyor. Geçmiş deneyimlerin yarattığı güvensizlik nedeniyle sürece ihtiyatla yaklaşan kesimler bulunuyor. Tıkanmaların önemli nedenlerinden biri, değişimi ilerletme iradesiyle değişime direnen anlayışların sürekli karşı karşıya gelmesidir.
Değişimin zorunluluğuna inanmıyorsanız sürece rahatça karşı çıkabilir isterseniz kendi içinde tutarlı gibi görünen bin tane gerekçe ileri sürebilirsiniz. Ancak bunların hiçbiri reel politik denilen acımasız çarkın dönüşünü durduramaz. İlkeli siyaset, meşru siyaset reel politiğe teslim olmaz, boyun eğmez ancak reel politiği görmezden gelme saflığına düşmez.
'KOLAYLAŞTIRICI ADIMLAR ATILMALI'Sayın Abdullah Öcalan’ın önderlik tarzında fark yaratan işte dengeleri iyi görmesi, cesurca hamleler yaparak, risk alarak siyaset zeminini korumayı başarmasıdır. Sayın Öcalan çok uzun süredir silahlı mücadelenin zamana yenildiğinin çok net farkındadır. Örgütü devleti aynı anda değişime davet etmekte, buna zorlamakta; böylece atılacak adımların birbirini tamamlayacağı yeni siyasi zeminin oluşmasına çalışmaktadır.
Kuşkusuz değişim ihtiyacı süreçte rol üstlenen bütün aktörler için geçerlidir ancak herkesin sorumluluğu, bulunduğu konuma sahip olduğu imkanlara göre farklılaşır. Devletin demokratikleşme, hukuki güvenceleri oluşturma özgürlüklerin önünü açma sorumluluğu örgütün silahsızlanmayı ilerletme sorumluluğu birbirinin yerine geçemez.
Çözüme giden yol, tek anahtarla açılabilecek kapıdan geçmiyor. Her aktörün elinde farklı kapıları açabilecek anahtarlar. Önemli olan, herkesin kendi anahtarını kullanarak ortak yolun önünü açmasıdır. Böylece tıkanıklıklar aşılabilir, fırsatlar ortak kazanımlara dönüştürülebilir; siyaset kurumu güçlenirken demokratikleşmenin, özgürlüklerin refahın önü açılabilir.
Bütün bunların gerçekleşebilmesi için sürecin en önemli ihtiyaçlarından biri ortak güvenin yeniden inşasıdır. Geçmiş deneyimlerin, yerine getirilmeyen sözlerin yaşanan ağır kırılmaların yarattığı güvensizlik yalnızca iyi niyet çağrılarıyla aşılamaz. Sürece katılan herkesin birbirinden peşinen güven beklemek yerine, güveni birlikte üretecek koşulların oluşmasına katkıda bulunması gerekir.
'NELER YAPILABİLİR, NEREDEN BAŞLANABİLİR?'Yılların biriktirdiği sorunlar, iç içe geçmiş düğümler gibidir. düğümleri zorlayarak çözmeye çalışmak, bazen onları daha sıkılaştırır. nedenle düğümleri çözerken izlenecek usul, kullanılacak dil üslup büyük önem taşıyor. konuda halen yeterli olgunluğa, yapıcı tarza maalesef ki ulaşılamadı. Herkesin konuya azami özen göstermesi siyasi, ahlaki vicdani zorunluluktur.
Atılması gereken en acil adımsa Sayın Öcalan’ın rolünü oynayabileceği statüsünün, imkanlarının koşullarının netleşmesidir. adımın atılması uzadıkça süreç gelgitler yaşamaya devam edecektir. Sayın Öcalan’ın süreçte üstlendiği rolün gerektirdiği çalışma iletişim koşullarının sağlanması yalnızca kendisiyle ilgili mesele değildir. Silahsızlanma kararının uygulanması, ortaya çıkabilecek sorunların çözülmesi sürecin farklı aktörleri arasında sağlıklı iletişimin kurulması bakımından gereklidir. Sorumluluk üstlenmesi beklenen aktörün sorumluluğu yerine getirmesini sağlayacak koşulların oluşturulması, sürecin kendi iç tutarlılığının gereğidir.
Sayın Öcalan’ın koşullarının netleştirilmesi için DEM Parti başta olmak üzere tüm muhalefetin pozitif dille yapıcı siyaseti hakim kılması önemlidir. Aynı zamanda PKK’nin daha yapıcı, cesur kararlı duruşla silahsızlanma aşamasına hız vermesi, sürecin ilerlemesini aktörlerin adım atmasını kolaylaştıracaktır. Herkes bulunduğu yerin zorluklarını, zorunluluklarını en iyi kendisi bilir.
'ORTAK GELECEK İÇİN ORTAK SORUMLULUK'Kimsenin adına konuşamam, ahkam kesemem fakat şunu kabul etmeliyiz ki sorunların çözümü, krizlerin aşılması için herkes tam bulunduğu yerden pozitif çaba göstermek, yerinden kıpırdamak, değişmek zorundadır. Çözüm süreci bisiklet sürmeye benzer, ilerlemek dengeyi korumak için pedalları çevirmeye devam etmek gerekir.
Toplumsal desteği güçlendirmeyen çözümün kalıcı olması güçtür. Geçmişin yarattığı korkuları güvensizlikleri aşmak, toplumun geleceğe ilişkin umutlarını büyütmek toplumsal desteği güçlendirmek gerekir. Çünkü barışı yalnızca sürecin aktörleri kuramaz, nedenle toplumun barışın öznesi haline gelmesi gerekir.
Sürecin başarısıyla ortaya çıkacak siyasi, ekonomik jeostratejik fırsatları Türkiye’nin, tüm Kürtlerin Orta Doğu halklarının ortak kazanımına dönüştürebilmenin yolu, bugünden iş birliği zeminleri yaratabilmekten geçer.
Önce riskleri beraber göğüsleyelim, handikapları el birliğiyle aşalım ki sonra meyveleri tüm halklar hep beraber toplayabilelim, hep birlikte kazanalım.
3 Kasım 2026
Selahattin Demirtaş
