Artı Gerçek - TBMM Plan Bütçe Komisyonu’nda Çalışma Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın 2027 yılı bütçesi görüşülüyor. Komisyonda DEM Parti Grubu adına söz alan Diyarbakır Milletvekili Halide Türkoğlu, kadınların çalışma yaşamında karşılaştığı güvencesizlik, kayıt dışılık hak ihlallerine dikkat çekti.
Konuşmasına, 8 Kasım 2025’te Kocaeli’nin Dilovası ilçesinde Ravive Kozmetik’e ait parfüm dolum tesisinde çıkan yangında yaşamını yitiren yedi işçiyi anarak başlayan Türkoğlu, davanın duruşmasıyla bütçe görüşmelerinin aynı güne denk geldiğini hatırlattı.
Bakanlığın denetim politikasının işçilerin yaşam hakkını koruma sorumluluğunun sorgulanması gerektiğini belirten Türkoğlu, “Çünkü bugün burada konuştuğumuz Bakanlığımızın bütçesinin karşısında alınmayan önlemler, yapılmayan denetimler geri getirilemeyecek hayatlar var”.
‘KAYIT DIŞI ÇALIŞAN KADINLARI GÖRMEZDEN GELDİNİZ’Kadınların ekonomik özgürlüğünün önündeki engellerden birinin nitelikli kalıcı iş olanaklarının yaratılmaması olduğunu söyleyen Türkoğlu, ev işçiliği yapan kadınların çalışma koşullarına dikkat çekti.
Ev temizliği, çocuk yaşlı bakımı işlerinde çalışan kadınların taciz, şiddet iş kazası riskiyle karşı karşıya kaldığını belirten Türkoğlu, Çalışma Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’a şöyle seslendi:
“Hayatta kalabilmek için kayıt dışı işlerde çalışan kadınları kez daha Bakanlığınızın bütçesinde görmezden geldiniz.”
Ev işçilerinin sendikal örgütlenmesinin engellendiğini çalıştıkları evlerde uğradıkları taciz hak ihlallerine karşı başvurabilecekleri mekanizma oluşturulmadığını söyleyen Türkoğlu, kadınların yoğun olarak çalıştığı iş kollarında sendikalaşma oranlarının düşük olduğunu ifade.
Bakanlık verilerine göre dokuma, hazır giyim deri iş kolunda işçi sayısı artarken sendikalı işçi sayısının 4 bin 862 azaldığını belirten Türkoğlu, iş kolunda çalışan kadınların yüzde 5,91’inin, iletişim iş kolunda çalışan kadınların ise yüzde 5,54’ünün sendikalı olduğunu söyledi.
DEPREM BÖLGESİNDEKİ KADINLARIN İSTİHDAM SORUNLARIMalatya, Adıyaman Hatay’ın sigortalı çalışan sayısındaki düşüşün en yüksek olduğu iller arasında yer aldığını belirten Türkoğlu, Adıyaman’ görüştüğü tütün işçisi kadınların yaşadığı ekonomik sorunları aktardı.
Kadınların artan mazot, gübre, su elektrik giderlerini karşılamakta zorlandığını, başka geçim kaynakları olmadığı için tütün üretimini sürdürdüğünü söyleyen Türkoğlu, üretim dışında iş arayan kadının arıcılık başvurusunun kabul edildiğini ancak gönderilen arıların yıl bile yaşamadığını anlattı.
“Sizin bütçenizde görmediğimiz tam kadınların emeğidir” diyen Türkoğlu, depremde geçim kaynaklarını kaybeden kadınlar için hangi istihdam politikalarının geliştirildiğini, tarımda çalışan kadınların sosyal güvence emeklilik hakkına erişimi için bütçede ne öngörüldüğünü sordu.
Ankara’nın Polatlı ilçesinde 22 Ekim’ pancar hasadı sırasında pancar sökme makinesine sıkışarak yaşamını yitiren Türkan Keskin’i anan Türkoğlu, Bakanlığın iş sağlığı güvenliği programının tarımda çalışan kadınlara ulaşmadığını söyledi.
GÖÇMEN KADINLARIN ÇALIŞMA KOŞULLARINA DİKKAT ÇEKTİGöçmen kadınların sınır dışı edilme korkusuyla uğradıkları hak ihlallerini dile getiremediklerini belirten Türkoğlu, kadınların düşük ücretle uzun saatler boyunca çalıştırıldığını, şiddet sömürüye maruz kaldığını ifade.
Göçmen kadınların güvenceli işlere erişimini sağlama çalışma koşullarını denetleme sorumluluğunun Bakanlığa ait olduğunu söyleyen Türkoğlu, “ bütçede onların hakkı, emeği yaşam güvencesi olmak zorundadır”.
EV İŞÇİLİĞİ İÇİN YASAL GÜVENCE TALEBİİŞKUR aracılığıyla yürütülen projelerde işe alımlarda yaş sınırı uygulanmasını eleştiren Türkoğlu, ev işçiliğinin İş Kanunu kapsamına alınmasını ev işçilerinin sigorta sağlık güvencesi giderlerinin genel bütçeden karşılanmasını istedi.
Türkoğlu, taleplerini şöyle sıraladı:
“Ev işçiliği İş Kanunu kapsamına alınmalıdır. Ev işçileri sigortalı olarak görünmeli, sigorta sağlık güvencesi giderleri genel bütçeden karşılanmalıdır. Belli yaştan sonra kadınların iş bulmasını engelleyen yaş sınırlaması uygulamaları ortadan kaldırılmalıdır. Ev içi ücretsiz emek tanınmalıdır sosyal güvence ilişkilendirilmelidir.”
Türkoğlu ayrıca babalık izni dahil olmak üzere hak kaybı yaratmayan ebeveynler arasında devredilemeyen izinlerin kanunla düzenlenmesini istedi. İş sağlığı güvenliği politikalarında kadınların çalışma koşullarının ayrıca ele alınması gerektiğini belirten Türkoğlu, “İş cinayetleri davalarında cezasızlık politikalarına son verilmelidir”.
