Savunma Sanayii Başkanı Görgün: “ zamanlar yalnızca tedarik eden Türkiye’den, bugün tasarlayan, geliştiren, üreten, entegre eden ihraç eden Türkiye’ye geldik.”
Türkiye’nin savunma sanayiinde 2002 yılında 62 olan proje sayısı yaklaşık 1.500’e, 5,5 milyar dolarlık proje hacmi 100 milyar doların üzerine çıktı. Sektörün yıllık Ar-Ge harcamaları 3,5 milyar doları, son 12 aylık ihracatı 11,3 milyar doları, doğrudan istihdamı ise 100 bin kişiyi.
Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB), 41. kuruluş yıl dönümünde Türkiye’nin savunma sanayiinde dışa bağımlılıktan millî teknoloji geliştirme, üretim ihracata uzanan dönüşümünü ortaya koydu.
REKLAMCumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı. Haluk Görgün, 7 Kasım 1985’te temelleri atılan kurumun 41. kuruluş yıl dönümü dolayısıyla Türkiye’nin savunma güvenlik ihtiyaçlarının millî kabiliyetlerle karşılanması hedefi doğrultusunda kat edilen mesafeyi değerlendirdi.
Savunma sanayiinde elde edilen başarıların güçlü kurumların, yetkin insan kıymetinin ortak çalışma kültürünün eseri olduğunu vurgulayan Görgün, “İşte 41 yılın hikâyesi, iki tablo arasındaki büyük dönüşümün hikâyesidir.” ifadesini kullandı.
Görgün, geçmişte savunma güvenlik ihtiyaçlarını karşılamada dış kaynaklara bağımlı olan Türkiye’nin bugün ihtiyaçların büyük bölümünü kendi mühendislik üretim kabiliyetleriyle karşılayan, geliştirdiği çözümleri dost müttefik ülkelerin kullanımına sunan konuma ulaştığını belirtti.
41 YILDA TEDARİKTEN MİLLÎ TASARIMA
1985 yılında Savunma Sanayii Geliştirme Destekleme İdaresi Başkanlığı olarak başlayan kurumsal yolculuk, 1989’ Savunma Sanayii Müsteşarlığına, 2018’ ise Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığına dönüşerek devam.
2002 öncesinde savunma sanayii ihtiyaçlarının karşılanmasında 1990’lı yıllara kadar ağırlıklı olarak yurt dışından hazır alım, 1990’lı yıllarda ise ortak üretim modelleri öne çıkarken, sonraki dönemde yerli tasarım özgün geliştirme esaslı tedarik yaklaşımı giderek güç kazandı.
dönüşümün önemli dönüm noktalarından biri, 2004 yılında Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın başkanlığında gerçekleştirilen Savunma Sanayii İcra Komitesi toplantısı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın liderliğinde özellikle son çeyrek asra yaklaşan dönemde savunma sanayiinde tarihî dönüşüm gerçekleştirildiğini belirten Görgün, 2002 yılında yüzde 20 seviyelerinde bulunan yerlilik oranının bugün yüzde 80’lerin üzerine taşındığını vurguladı.
İnsansız hava araçlarından millî savaş gemilerine, hava savunma sistemlerinden elektronik harp teknolojilerine kadar geniş yelpazede özgün kabiliyetler kazanıldığını belirten Görgün, “ zamanlar yalnızca tedarik eden Türkiye’den, bugün tasarlayan, geliştiren, üreten, entegre eden ihraç eden Türkiye’ye geldik.” değerlendirmesinde bulundu.
DÜNYADA ÖRNEK ALINAN ÖZGÜN KURUMSAL MODEL
Savunma Sanayii Başkanlığının 41 yıllık süreçte yalnızca savunma sistemlerinin tedarikini gerçekleştiren yapı olmaktan çıkarak teknoloji geliştirme, üretim, sanayileşme ihracat süreçlerini bütüncül biçimde koordine eden kuruma dönüştüğüne dikkati çeken Görgün, Başkanlığın kendine özgü kurumsal modelinin uluslararası düzeyde ilgi gördüğünü belirtti.
Görgün, değerlendirmede bulundu: “Savunma Sanayii Başkanlığımız, yalnızca tedarik yapan kurum değil; ihtiyaç makamlarını, kamu kuruluşlarını, özel sektörü üniversiteleri ortak hedefler etrafında buluşturan, Ar-Ge’den tasarıma, üretimden ihracata kadar bütün süreçleri koordinasyon içinde yürüten, dünyada benzerine az rastlanan özgün kurumsal yapıdır. Bugün modelimizin farklı ülkeler tarafından örnek alınması, 41 yıllık kurumsal birikimimizin savunma sanayii ekosistemimizin ulaştığı seviyenin önemli göstergesidir.”
62 PROJEDEN YAKLAŞIK 1.500 PROJEYE, 5,5 MİLYAR DOLARDAN 100 MİLYAR DOLARIN ÜZERİNE
Savunma sanayiinde yaşanan dönüşüm, sektörün ekonomik büyüklüğüne, teknolojik altyapısına insan kaynağına yansıdı.
2002 yılında 56 firmanın faaliyet gösterdiği 62 projenin yürütüldüğü savunma sanayii ekosisteminde bugün 4 binin üzerinde firma faaliyet gösterirken proje sayısı yaklaşık 1.500’e ulaştı. Aynı dönemde 5,5 milyar dolar seviyesinde bulunan toplam proje hacmi, ihale aşamasındaki projeler dâhil olmak üzere 100 milyar doların üzerine çıktı.
Sektörün 2002 yılında yaklaşık 1,1 milyar dolar olan cirosu 25 milyar dolar seviyesine yükselirken yıllık Ar-Ge harcamaları 49 milyon dolardan 3,5 milyar doların üzerine taşındı.
Büyüyen proje portföyü üretim kapasitesi, nitelikli istihdamı artırdı. 2022 yılında yaklaşık 81 bin olan sektör istihdamı bugün 135 bini aşarken 2028 yılına kadar 158 bin kişilik istihdama ulaşılması hedefleniyor.
İHRACATTA 40 KATLIK BÜYÜME: TÜRK SAVUNMA ÜRÜNLERİ KÜRESEL PAZARDA
Savunma sanayiinde geliştirilen millî kabiliyetler, Türkiye’nin ihracat performansına yansıdı.
2002 yılında 248 milyon dolar seviyesinde bulunan savunma havacılık ihracatı, 2025 yılında 10 milyar 54 milyon dolara ulaşarak yaklaşık 40 kat arttı.
2026 yılında artışını sürdüren sektör, ekim ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 61 büyümeyle 1 milyar 140 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Yılın ilk 10 ayında 8 milyar 50 milyon dolara ulaşan ihracat, ekim sonu itibarıyla son 12 aylık dönemde 11 milyar 357 milyon dolara yükseldi.
Son 14 yılda gerçekleştirilen savunma havacılık ihracatı, 2026 yılı ekim sonu itibarıyla yaklaşık 55 milyar dolara ulaştı. Bunun 30 milyar doları aşkın bölümü, 2023-2026 dönemini kapsayan son dört yılda kaydedildi. Böylece söz konusu dört yılın toplam ihracattaki payı yüzde 55’i.
Türk savunma sanayii ürünlerinin NATO üyesi ülkeler başta olmak üzere yüksek kalite teknoloji standartlarının arandığı pazarlarda tercih edilmesi, sektörün uluslararası konumunun güçlenmesini sağladı.
“HİÇBİR GÖREV ÖNEMSİZ, HİÇBİR EMEK GÖRÜNMEZ DEĞİLDİR”
Değerlendirmesinde savunma sanayiinde elde edilen kazanımların arkasındaki insan emeğine özel vurgu yapan Görgün, her başarılı projenin ihtiyaç analizinden tasarıma, sözleşme süreçlerinden testlere teslimata kadar çok sayıda çalışanın ortak gayretiyle hayata geçtiğini belirtti.
“Hiçbir görev önemsiz, hiçbir emek görünmez değildir.” anlayışıyla hareket ettiklerini vurgulayan Görgün, savunma sanayiinde ortaya konulan başarının yalnızca teknolojik ürünlerden değil, aynı hedef doğrultusunda çalışan binlerce insanın bilgi, tecrübe emeğinden güç aldığını ifade.
Güçlü kurumların adil sürdürülebilir çalışma kültürleriyle geleceğe taşınabileceğini vurgulayan Görgün, Başkanlığın 41 yıllık birikiminin gelecek nesillere daha güçlü biçimde aktarılmasının ortak sorumluluk olduğunu kaydetti.
Başkanlığın kuruluş yıl dönümünü kutlayan Görgün, tam bağımsız savunma sanayii hedefine daha güçlü, daha büyük başarılarla ortak çalışma anlayışıyla ilerlemeyi sürdüreceklerini belirtti.
