Çatı katında ilk sigaramı içtiğim yaz tatilinin tamamı sigara içmekle geçti. Neredeyse her gün sigara içiyordum. Tabii hiçbirimizin paket sigara alacak parası yoktu. yüzden tilt makinelerinde oynamak için takıldığımız ̈fenin sahibi Abu George'dan on Lübnan sentine birer dal alırdık. Bazen aldığımız sigaraları ır, sırayla içerdik. Yavaş yavaş bağımlı hale geliyordum. İnanın, Lübnan' sigaraların tadı başka oluyordu. Nedenini bilmiyorum. Kanada'daki, Winstons, Marlboro Kent gibi tanıdık markaların tadı gibi değillerdi. Yine markaları sevmeye başladım zamanla.

Kanada'ya taşınıncaya kadar zaten çoktan bağımlısı olmuştum. Ailemden gizliyordum. Toronto'daki ilk yazımda, paket alıp birkaç tane içtikten sonra, ailemin fark etmemesi için paketi attığımı anlatmıştım. Bazen duş almadan önce banyoda içerdim. Sıcak suyu açar, buhar çıkmasını beklerdim. Buharın tütün kokusunu maskeleyeceğine inanıyordum. seferinde sıcak su buharının yoğunluğunda kadar hızlı içtim ki az kalsın bayılacaktım. Başım dönmüştü, kusacak gibi olmuştum. Alelacele kapı kilidini açıp dışarı atmıştım kendimi. Kardeşim Hraç beni halde görünce anlamıştı tabii her. vesileyle öğrenmiş oldu sigara içtiğimi. Yine gammazlanmamıştım çünkü kendini çabuk ele veren tipti. sigara içiyordu!

Anne-babanın, ̈yük kardeşlerin yanında sigara içmenin saygısızlık olarak görülmesi Ortadoğu kültürüne özgü Böylece gizli içici olmaya devam etmek zorunda kaldım. Kardeşlerim sorun etmediler. Onlardan yana içim rahattı. Ne var ki tipik Ermeni ebeveynlerin sorun olarak gördüğü çoğu şeye karşı nispeten daha liberal tutum sergileseler ailemin tepkisinden çekiniyordum. Sonunda öğrendiklerinde, gerçekten daha özgürlükçü yaklaşımları olduğunu gördüm. Babamın sigara içtiğimi keşfetme hikâyesi anneminkine kıyasla komik diyebilirim.

düğün günü, grup erkek oturmuş, çiftin gelmesini bekliyorduk. 18 yaşında ya vardım ya yoktum. Babam, bazı ̈yük aile dostları, iki kardeşim Hoş sohbet masaydı. Sonra babam sigara içmek için paketini çıkardı. Önce gruptaki herkese ikram. Sıra bana geldiğinde beni es geçip sonraki kişiye uzattı paketi. Keyfim yerindeydi birdenbire şakayla karışık “Beni unuttun!” dedim. Benden tarafa bakıp gülmeye başladı. “Vay alçak vay” dedi, ''Ben neden ceketinin cebinde kutu kibrit tuttuğunu merak ediyordum''. Bunu duyunca, “Ne işin vardı ceketimin cebinde?” diye karşılık verdim. Herkes kahkahalara boğuldu. Sonunda paketinden sigara çıkardı, bana ikram etti, “Tamam zaman! Senin için yakayım”. Çakmağı yakıp bana uzattı. İçimdeki buzlar erimişti. günden sonra onun önünde sigara içmekten çekinmedim.

Annemin öğrenişine böyle rahat, eğlenceli hikâye diyemem. anı başka tona sahip. Toronto' ilk yılımızdı. gün okuldan eve geldiğimde, Arsen adında genç adamla tanıştırıldım. Annemin uzak akrabasının oğluymuş. Halep'teki başka akrabadan almış adresimizi. Habersiz gelmişti, süre bizimle kalacaktı. Onunla daha önce hiç tanışmamış olmama rağmen hemen sevmiştim. Sonuçta, ben hâlâ Kuzey Amerika kültürüne yapaylığına asimile olmamış, toy insandım. bizim için akraba dediğin gökten düşmüş olsa doğal olarak sevdiğin, sevmen gereken kişidir.

Sessiz biriydi Arsen, mahzun mizacı vardı. gece annem bana Arsen'in karısını aramak için Toronto'ya geldiğini söyledi. Görünüşe göre karısı biriyle birlikte Kuzey Amerika'ya kaçmış. Hangi şehir olduğunu bilmiyordu ama orada tek akrabaları bizlerdik. yüzden Toronto'dan başlamaya karar vermiş. 16 yaşında olsam Arsen'in durumu benim için akıl almazdı. Karısının hangi ülkede olduğunu bile bilmiyordu. Şehri geçtim Amerika Kanada bile belirsizdi. Koca kıtanın neresinde olduğu bile belirsiz olan eşini aramak ne demekti? Yine acısını hissetmiş, üzülmüştüm. Bizimle kaldığı hafta boyunca her günü ̈ onunla geçirdim. Gittiğim her yere onu götürdüm. Toronto, Montreal New York'taki akrabalarımızla iletişime geçtim. Böylece arkadaş olmuştuk. şekilde bağ kurmuştuk. Bunu zorunlu bağ olarak görmüyordum. Sonuç olarak yardıma ihtiyacı vardı ona yardım edebilecek tek biz vardık.

Uzun lafın kısası, hafta sonu karısının Montreal' olduğunu öğrendik. Cumartesi öğleden sonra onu otobüs terminaline götürdüm. Karısını bulan Montreal'deki kuzenlerimizden biriyle buluşmak için yola çıktı. Arsen gittikten sonra annem benim içimiz parçalandı. Yaşadıkları yüreğimizi burktu. Hem ağlaşıp hem gülüşmüştük ama haftada ikimiz Arsen'e bağlanmıştık. Annemle bunları konuşurken, sohbet arasında kederlenip sigara içmek istedim. Annem durmadan sigara içiyordu. “Benim sigara içmem gerek galiba” dedim. Paketine uzandım, çok dü ̈nmeden sigara çıkarıp yaktım. sadece, “İç oğlum,. Belki daha iyi hissedersin”. Hepsi kadardı. Hiç tereddüt etmemişti.

Zaman zaman gençlik halimi özlüyorum. İnsanlara karşı mantığımın süzgecinden geçirmeden beslediğim saf, dürtüsel şefkat duygusunu arıyorum. İhtiyacı olan, zor durumdaki insanlara uzanma. Görev icabı değil, kalpten onlara acıdığım. Gençliğimden yana yıllar geçti. Yaş aldıkça ruhum değişti, evrildi. Artık koşulsuz sevme hali, duygusal yaklaşımlar yerini karşıdakinin durumunu değerlendirip mantık süzgecinden geçirmeye bırakmış durumda. Ben dahil olmak üzere çoğumuz, ne yazık ki, ̈pheci önyargılı hale geldik veya buna sürüklendik. Geldiğimiz nokta beni çok üzüyor.