Taylan Durmuş* / Londra – Britanya’ geride kalan hafta, iç siyasetin uluslararası gelişmelerin birbirine nenkqdar bağımlı olduğunu kez daha gösterdi. ABD’ Demokratların Kongre’nin her iki kanadında çoğunluğu kazanması, Washington kadar Londra’nın hesaplarını etkileyebilecek gelişmeydi. İngiltere Merkez Bankası artan enflasyona karşı faiz yükseltirken hükümet göç politikalarında kapsamlı değişiklikler açıkladı. Haftanın sonunda The Guardian’ın Ankara Anlaşması kapsamındaki oturum başvurularına ilişkin araştırması dikkat çekti. Polonya’ altı kişinin yaşamını yitirdiği saldırı ise Avrupa güvenliğini yeniden gündeme taşıdı.
ABD seçimleri: Trump’a Kongre’den fren3 Kasım’ yapılan ABD ara seçimleri, Başkan Donald Trump Cumhuriyetçi Parti açısından önemli siyasi kayıpla sonuçlandı. Demokratlar hem Temsilciler Meclisi’nde hem Senato’ çoğunluğu elde ederek Cumhuriyetçilerin Kongre üzerindeki kontrolüne son verdi.
Demokratların kazanımları yalnızca geleneksel rekabet bölgeleriyle sınırlı kalmadı. Texas, Kansas South Carolina gibi Cumhuriyetçilerin uzun yıllardır güçlü olduğu eyaletlerde Senato sandalyeleri el değiştirdi.
Seçim sonrası araştırmalar, seçmenlerin özellikle yaşam maliyetlerinden, enflasyondan Orta Doğu’daki savaşın ekonomik sonuçlarından duyduğu rahatsızlığa işaret ediyor. Sonuçlar, Trump’ın başkanlığının kalan iki yılında Kongre ilişkilerinin daha karmaşık hâle geleceğini gösteriyor.
Demokratların Kongre çoğunluğunu elde etmesi, Trump’ın başkanlık yetkilerini ortadan kaldırmıyor. Veto hakkı dış politikadaki geniş yürütme yetkileri devam ediyor. Ancak bütçe, kamu harcamaları, üst düzey atamalar Kongre denetimi gibi alanlarda yeni güç dengesi oluşuyor.
Peki gelişme Britanya için ne anlama geliyor?
Londra açısından üç temel başlık öne çıkıyor: Ticaret, Avrupa güvenliği Orta.
ABD’nin gümrük tarifeleri ticaret politikaları, Britanya ekonomisini doğrudan etkiliyor. Kongre’deki yeni denge, Trump’ın ticaret kararları üzerinde daha yoğun siyasi denetim oluşturabilir. Ancak tarifelerin kendiliğinden kaldırılacağını düşünmek doğru olmaz.
Ukrayna’ya Amerikan desteği NATO içindeki savunma harcamalarının ımı Londra için önemini koruyor. Öte yandan Orta Doğu’daki savaşın seyri, enerji fiyatları üzerinden Britanya’daki enflasyonu etkiliyor.
Washington’daki siyasi değişimin uluslararası gerilimleri azaltıp azaltmayacağı henüz belirsiz. Ancak Londra, Amerikan yönetimiyle ilişkilerinde artık iki partili Kongre dengesiyle karşı karşıya olacak.
Ankara Anlaşması: Türk vatandaşlarının oturum haklarında endişe verici gelişmeler8 Kasım’ The Guardian gazetesinde yayımlanan araştırma, Britanya’daki Türkiye kökenli toplum açısından haftanın en önemli haberlerinden birini gündeme taşıdı.
Habere göre Ankara Anlaşması olarak bilinen Avrupa Topluluğu Ortaklık Anlaşması (ECAA) kapsamında Britanya’ yaşayan Türkiye vatandaşlarının süresiz oturum izni (Indefinite Leave to Remain – ILR) başvurularında ciddi sorunlar yaşanıyor.
İçişleri Bakanlığı verilerine göre 2025’in ilk altı ayında kategoride 3.378 kişiye süresiz oturum izni verilirken, 2026’nın aynı döneminde sayı 745’e geriledi. verilen izin sayısında yüzde 78’lik düşüş anlamına geliyor.
Burada önemli ayrım yapmak gerekiyor: oran, başvuruların yüzde 78’inin reddedildiğini göstermiyor. Böyle sonuca ulaşmak için toplam başvuru, sonuçlandırılan dosya bekleyen başvuru sayılarının bilinmesi gerekiyor.
Ancak idari incelemeye alınan dosyaların 2025’teki 145 seviyesinden 2026’nın ağustos ortasına kadar 395’e yükselmesi, ret kararlarının yeniden değerlendirilmesine yönelik başvurulardaki artışı ortaya koyuyor.
The Guardian’ın görüştüğü hukukçular, özellikle Eylül 2025’ten sonra yapılan başvurularda daha sert değerlendirme uygulamalarıyla karşılaştıklarını belirtiyor.
Haberde aktarılan örnekler dikkat çekici. işletmenin sosyal medya hesabı bulunmadığı gerekçesiyle başvurusunun reddedildiği, başka dosyada başvuranın Britanya dışında geçirdiği gün sayısının yanlış hesaplandığı belirtiliyor. Türkiye’ kanser tedavisi gören kadına üç çocuğuna, oturum başvurusunun reddedilmesinin ardından ülkeyi terk etmelerinin söylendiği aktarılıyor.
Eski Dışişleri Bakanı Tottenham milletvekili David Lammy, yaşananları 2018’ ortaya çıkan Windrush skandalıyla karşılaştırarak İçişleri Bakanlığını uygulamalarını yeniden değerlendirmeye çağırdı.
Windrush skandalında, Britanya’ya yasal olarak yerleşmiş Karayip kökenli çok sayıda kişi, oturum haklarını belgelemekte yaşadıkları sorunlar nedeniyle haksız göçmenlik yaptırımlarına maruz kalmıştı.
İçişleri Bakanlığı ise ECAA başvurularına uygulanan kurallarda değişiklik yapılmadığını her dosyanın mevcut mevzuat çerçevesinde ayrı ayrı değerlendirildiğini savunuyor.
Mevcut bilgiler, sistematik hukuka aykırılığın kesin olarak gerçekleştiğini göstermiyor. Ancak bildirilen hatalı kararlar artan itirazlar, uygulamaların şeffaf biçimde incelenmesi gerektiğine işaret ediyor.
Yıllardır Britanya’ işletme kuran, çalışan, vergi ödeyen aileleriyle yerleşik hayat oluşturan insanlar açısından mesele yalnızca göçmenlik statüsü değil; hukuki öngörülebilirlik kamu kurumlarına duyulan güven meselesi.
Göçmenlikte yeni dönem: Kalıcı oturum artık daha zorAnkara Anlaşması tartışmalarının yaşandığı hafta, İçişleri Bakanı Shabana Mahmood 2 Kasım’ daha geniş kapsamlı göç reformu çerçevesi açıkladı.
Yeni earned settlement (hak edilerek kazanılan kalıcı oturum) modelinde standart süresiz oturum süresinin beş yıldan on yıla çıkarılması öngörülüyor. Yüksek gelirli çalışanlar bazı kamu hizmeti mesleklerindekiler için daha kısa süreler korunabilecek. Göçmenlik kurallarını ihlal edenler belirli sığınma kategorilerindekiler içinse daha uzun bekleme dönemleri gündemde.
Hükümet, sistemi ekonomik toplumsal katkıyı ödüllendiren daha adil yaklaşım olarak tanımlıyor. Eleştirmenler ise uzun bekleme sürelerinin düşük ücretli çalışanları aileleri belirsizlik içinde bırakabileceğini savunuyor.
Yeni çerçevenin ayrıntılı uygulama düzenlemeleri henüz tamamlanmış değil. nedenle genel göç reformuyla ECAA başvurularındaki mevcut ret uygulamalarını birbirinden ayırmak gerekiyor.
İngiltere Merkez Bankası faiz artırdı: Enflasyon yeniden yükselişte5 Kasım’ İngiltere Merkez Bankası (Bank of England), politika faizini 0,25 puan artırarak yüzde 3,75’ten yüzde 4’e yükseltti. Ağustos 2023’ten yana ilk faiz artışı.
Kararın arkasındaki başlıca etken, Orta Doğu’daki çatışmaların enerji fiyatlarını yüksek tutması. Eylül ayında yüzde 3,5’e ulaşan yıllık enflasyonun, Bankanın tahminlerine göre 2027 ortasında yaklaşık yüzde 5’e yükselmesi bekleniyor.
Faiz artışı enflasyonu kontrol altına almayı amaçlasa özellikle değişken faizli konut kredileri yeni borçlanmalar açısından maliyetleri artırabilir. Tasarruf sahipleri ise daha yüksek faizlerden yararlanabilir.
Hükümetin önceki hafta açıkladığı enerji destekleriyle Merkez Bankasının faiz artışı, ekonomik politikanın iki farklı yönünü ortaya koyuyor: tarafta vatandaşın faturasını hafifletmeye çalışan maliye politikası, tarafta enflasyonu frenlemek için talebi sınırlayan para politikası.
Orta Doğu’daki çatışmaların süresi, iki hedefin ne kadar uyumlu ilerleyebileceğini belirleyen önemli dış etkenlerden biri olmaya devam ediyor.
Avrupa Birliği’yle yakınlaşma hızlanıyorBrexit sonrası ilişkileri yeniden düzenlemeye çalışan Burnham hükümeti, 20 Kasım’ Brüksel’ yapılacak zirve öncesinde Avrupa başkentlerinden destek görüyor.
7 Kasım’ Almanya, Belçika, Hollanda, Lüksemburg Danimarka’nın liderleri, Britanya özellikle temiz enerji alanında daha yakın işbirliği kurulması çağrısında bulundu.
Tartışılan seçenekler arasında Britanya’nın AB’nin ortak elektrik piyasasına yeniden katılması bulunuyor. Böyle adımın Kuzey Denizi’ndeki rüzgâr enerjisi yatırımlarını elektrik ticaretini kolaylaştırabileceği savunuluyor.
Öte yandan 18–34 yaş grubundaki gençlerin karşılıklı olarak üç yıla kadar çalışma, eğitim veya seyahat amacıyla tarafta bulunabilmesini sağlayacak hareketlilik programı görüşülüyor.
Henüz kesinleşmiş anlaşma bulunmuyor. Ancak ekonomik büyüme enerji güvenliği arayışı, Britanya’nın Avrupa Birliği’yle ilişkilerini giderek daha fazla ekonomik zorunluluklar çerçevesinde değerlendirmesine yol açıyor.
Polonya’ kanlı saldırı: Avrupa güvenliğine yeni uyarı7 Kasım Cumartesi günü Polonya’nın tarihi Kraków kentinin ana meydanında meydana gelen silahlı saldırıda, aralarında Britanya vatandaşının bulunduğu altı kişi hayatını kaybetti. Çok sayıda kişi yaralanırken polisle girdiği çatışmada vurulan saldırgan ağır yaralı olarak gözaltına alındı.
24 yaşındaki Polonyalı şüphelinin aile evinde anne, baba kız kardeşinin cesetleri bulundu. Polonya savcılığı, iki olay arasında bağlantı olduğu şüphesiyle terör soruşturması başlattı.
Yetkililer, saldırganın aşırı sağ ultramilliyetçi görüşlerden etkilenmiş olabileceğini belirtiyor. Ancak saldırının kesin motivasyonu henüz ortaya konmuş değil.
Polonya’ iki günlük ulusal yas ilan edilirken olay, ülkede nadir görülen kitlesel silahlı saldırılardan biri olarak kamuoyunda büyük sarsıntı yarattı. Britanya Dışişleri Bakanlığı Kraków’a ilişkin seyahat uyarılarını güncelledi.
Saldırı, Avrupa güvenliğine yönelik tehditlerin yalnızca devletler arası çatışmalardan kaynaklanmadığını hatırlatıyor. Özellikle dijital ortamlarda radikalleşme, aşırılıkçı ideolojilerin yayılması bireysel şiddet eylemlerinin önlenmesi, Avrupa ülkelerinin ortak güvenlik gündemindeki yerini koruyor.
Ancak terör soruşturmasının sonucunu beklemeden olayın kesin ideolojik nedene dayandığını söylemek doğru olmaz. Saldırı, güvenlik önlemleri kadar toplumsal kutuplaşmayla mücadele erken müdahale mekanizmalarının önemini yeniden gündeme getiriyor.
NHS’ çocuklar için yeni erken uyarı sistemi2 Kasım’ NHS England, çocukların acil servislerdeki sağlık durumlarının kötüleşmesini daha erken fark etmeyi amaçlayan ulusal sistemin yaygınlaştırılacağını duyurdu.
Paediatric Early Warning System (PEWS) adı verilen uygulama; kalp atışı, solunum, tansiyon oksijen seviyesi gibi göstergeleri standartlaştırarak sağlık personelinin riskli durumları daha hızlı belirlemesini amaçlıyor.
Sistem hâlihazırda çocuk servislerinde kullanılıyor; kış acil servislere genişletilecek.
Yeni uygulama hasta güvenliği açısından önemli gelişme olmakla birlikte personel eksikliği uzun bekleme süreleri gibi yapısal sorunların çözümüne tek başına yeterli olmayacak.
Russell Brand davasında mahkûmiyet kararıBritanya’nın eğlence dünyasını yakından ilgilendiren başka gelişmede, komedyen oyuncu Russell Brand, 5 Kasım’ Londra’daki Southwark Crown Court’ta görülen davada tecavüz üç cinsel saldırı suçundan mahkûm edildi.
2004–2009 yıllarındaki olayları kapsayan dört haftalık davada jüri, dört kadına yönelik suçlamalar hakkında mahkûmiyet kararı verdi. Brand’in cezasının 9 Kasım’ açıklanması bekleniyor.
Dava, medya eğlence sektöründe güç ilişkilerinin, işyerindeki istismar iddialarının mağdurların şikâyetlerini dile getirmekte karşılaştıkları engellerin yeniden sorgulanmasına yol.
Rememberence Sunday (Anma Pazarı): Savaşta yitirilenler bugünün gazileri8 Kasım Pazar günü Britanya genelinde savaşlarda hayatını kaybeden askerler siviller anıldı. Londra’daki Cenotaph anıtında geleneksel iki dakikalık saygı duruşu gerçekleştirildi.
Başbakan Burnham, törenler öncesinde yaptığı açıklamada sokakta yaşayan (evsiz) eski askerlerin barınma sorununa dikkat çekti. Hükümet, İngiltere’deki yerel yönetimlerden Noel öncesinde evsiz gazilere konaklama sunulmasına yönelik planlar hazırlamalarını isteyecek.
girişim, savaşta hayatını kaybedenleri anmanın yanında hayatta kalanların karşılaştığı sosyal sorunların kamu politikalarının gündeminde olması gerektiğini hatırlatıyor.
Son sözGeride kalan haftanın haberleri, Britanya’nın hem içeride hem dışarıda değişen koşullara uyum sağlama çabasını gösteriyor.
Washington’daki seçim sonuçları Orta Doğu’daki çatışmalar enerji fiyatlarını etkilerken Merkez Bankası enflasyonla mücadele ediyor. Avrupa Birliği’yle ilişkiler yeniden şekillenirken göçmenlik politikalarının hukuki toplumsal sonuçları daha fazla sorgulanıyor.
Ankara Anlaşması kapsamındaki oturum başvurularıyla ilgili haber, devletin göçü kontrol etme yetkisiyle bireylerin hukuki güvenliği arasındaki dengenin önemini ortaya koyuyor. Kraków’daki saldırı ise Avrupa’ güvenlik politikalarının yalnızca sınırları değil, toplumun kendi içindeki tehditleri dikkate alması gerektiğini hatırlatıyor.
Britanya’nın önündeki mesele yalnızca ekonomik büyümeyi yeniden sağlamak değil; bunu uluslararası belirsizliklerin arttığı dönemde, kamu kurumlarına duyulan güveni toplumsal istikrarı koruyarak başarabilmek.
Başlıca kaynaklar | 2–8 Kasım 2026- Associated Press – ABD ara seçimleri Kongre çoğunluğu
- The Guardian – Türkiye vatandaşlarının süresiz oturum başvuruları, 8 Kasım
- Home Office – Yeni kalıcı oturum reformları, 2 Kasım
- Home Office – ECAA süresiz oturum başvurularına ilişkin resmî rehber
- Bank of England – Kasım 2026 faiz kararı
- Reuters – AB gençlik hareketliliği görüşmeleri, 3 Kasım
- The Guardian – Beş Avrupa liderinden Britanya yakınlaşma çağrısı, 7 Kasım
- Reuters – Kraków saldırısı Polonya’ ulusal yas, 8 Kasım
- The Guardian – Kraków’ terör soruşturması, 8 Kasım
- NHS – Çocuk acil servislerinde erken uyarı sistemi
- Crown Prosecution Service – Russell Brand davası, 5 Kasım
- GOV.UK – Anma Pazarı eski askerlerin barınma sorunu
* 00 44 7500 668 914
yazıya emoji tepki ver
😡0Kızgın🤣0Hahaha👍0dim.❤️0Muhteşem😢0Üzgün😮0İnanılmazÖnceki haberCOP31 öncesi Alman heyetine çağrı: Baskılar gündeme gelsin
