“Sonunda her şeyi kaybedecek olsak önemli olan onu bulmuş olmak. Ölüm ona dokunamadan her şeyi sevebilmek ayrıcalık.”
Sevmek, başkalarıyla sahici bağlar kurabilmek, gerçek arkadaşlık inşa edebilmek modern toplumda arka plana itiliyor. Sistem aşırı bireyselleşmeyi, kişisel çıkarları pompalıyor; zamanla yalnızlaşan birey birbirine iyi gelme hâlini unutuyor. Oysa başkasına temas etmek onunla şeyleri mak, başka yaşam ihtimalini beraberinde getiriyor.
Berker Güven’in kurucusu olduğu Tiyatro B23’ün ilk yapımı Çok Küçük İhtimalin Hikayesi tam olasılığı anlatan Birbirimizden uzaklaşmaya başladığımız düzende arkadaşlığın sevginin dönüştürücü gücüne inanmak gerçekten ayrıcalık.
Çok Küçük İhtimalin Hikayesi’nin en yakın temsilleri 11 Kasım’ Fişekhane’ 12 Kasım’ Ankara ATS Bilkent Sahnesi’nde.
Konu nedir?
Kenneth (Berker Güven), küçük kasabada yaşayan genç Gündüzleri kitapçıda çalışıyor, akşamları ise müdavimi olduğu Wally’nin Barı’na gidiyor döngüyü 16 yıldır sürdürüyor. Ailesi hayalî arkadaşı Bert (İbrahim Arıcı) dışında kimsesi. Yalnızlaşmış, dünyadan çevreden uzaklaşmış olan Kenneth’in yaşamı, kitapçının kapanmasıyla değişiyor. Yeni iş arayışıyla birlikte karşısına çıkan insanlar, özellikle Corrina (Hare Sürel), kapalı rutin yaşamını sarsıyor, kendisiyle Bert’le yüzleştiriyor. yandan yalnızlığı, yabancılaşmayı, öte yandan arkadaşlığı, insanların birbirlerine temas etmesini, birbirlerine iyi gelmeye çalışmasını anlatıyor. Bugünün şehir hayatında uzaklaştığımız, bulamadığımız kaybettiğimiz duygular çabalar bunlar. yüzden oyun, “ dostluk hikâyesi” tiradıyla başlıyor: “ dostluk hikâyesi. Yeni işe girmenin hikâyesi. sevgi denge zaman hikâyesi. çok ama çok küçük ihtimalin hikâyesi.”
İzlemeden önce bilmemiz gerekenler
Eboni Booth’un yazdığı, 2024 Pulitzer Drama Ödülü’ne layık görülen Çok Küçük İhtimalin Hikayesi, Yelda Baskın yönetmenliğinde sahneleniyor. Çevirisini Fatih Gençkal üstlenmiş. Berker Güven metni iki yıl önce, ABD seyahatinde alıyor okuduktan sonra sahnelemeye karar veriyor. Metnin orijinal adı Primary Trust. ifade iki farklı anlam taşıyor: Biri finans terminolojisinde “güven fonu”; diğeri ise “temel güven” anlamına geliyor. Kenneth, bankada çalışmaya başlamasıyla kendi güven duygusunu inşa ediyor. Dolayısıyla isim, hikâyenin merkezindeki dönüşüme gönderme yapan metaforik anlam taşıyor. Ancak Türkçede iki anlamı birden karşılayabilecek biçimde ifade bulunamamış. Dramaturg Yıldırım Türker’in ismi önermesiyle metne baktıklarında, Kenneth’in temel güvenini inşa edebilmesini “çok küçük ihtimal” olarak görmüşler.
Babasının olmayışı, henüz 10 yaşındayken annesini kaybetmesi, çocukluğunun gençliğinin savrularak geçişi yalnızlaşmasından sonra arkadaşının sayesinde hayata tutunuşu, sahiden “çok küçük ihtimalin hikâyesi”.
İlk intiba?
Sahnede Kenneth karşılıyor bizi hikâyesinin, gökdelenlerin henüz yükselmediği zaman diliminde, herkesin birbirini tanıdığı küçük kasabada geçtiğini aktarıyor. 15 yıl sonra, çalıştığı kitapçının müdavimi olduğu Wally’nin Barı’nın yerini başka şeyler alacağını söylüyor. Akıllı telefonların henüz icat edilmediği, samimi arkadaşlıkların kurulabildiği çağ.
En çok neyi sevdin?
Kenneth’in çocukken yaşadığı kayıp, sonrasında kendisini ait hissettiği “ev” bulamama, giderek yalnızlaşma 30 yaşına kadar hayalî arkadaşına tutunup çevresinden uzaklaşma hâli aslında çok üzücü. Ama metin, gözyaşına oynamayan ajitasyona başvurmayan biçimde yazılmış, sahnelenmiş. seçimi, izleyiciye alan açması farkındalık yaratması açısından çok sevdim. Kenneth’in yaşadıkları benliğini kazanma süreci sancılı olmasına rağmen yıllardır yabancılaştığı dünyayla tanışmasını ise güldürücü biçimde kurgulamışlar. En çok hoşuma giden şeylerden biri buydu. Ama asıl sevdiğim, yazarın Bert’in hayalî arkadaş olmasını sona saklamaması. Klişelerden uzak, odağı sadece oraya çekmeyen tercih.
En çok hangi âna yükseldin?
Corrina, Kenneth’e kasabadaki Fransız restoranına gitmeyi teklifi ediyor. Kenneth, kararsız kalıyor önce; kaygıyla kabul ediyor. Onun için farklı mekânda, gerçek arkadaşla oturmak sohbet etmek yaşamında Corrina’yla gerçek arkadaş oluyorlar akşam. Kenneth çocukluğunu, annesinin ölümünden sonra nasıl savrulduğunu anlatıyor. Corrina’nın hikâyesini dinliyor. Öte yandan böyle restorana gidişinin heyecanı korkusu
Oyunculuk için neler söyleyebilirsin?
Berker Güven, Kenneth’in duygularını, düşüncelerini oldukça gerçekçi rahat biçimde aktarıyor. Duygular arasındaki geçişi çok başarılı; tiratları çok temiz. En yakın arkadaşı Bert’i canlandıran İbrahim Arıcı, hayalî arkadaş rolünü çok ustalıkla üstlenmiş; ikisinin uyumu enerjisi çok yerinde. Hare Sürel, ana karakteri Corrina dışında yaklaşık 20 karakteri hiç zorlanmadan canlandırıyor. Oyunun kadar sıcak olmasını biraz Corrina’ya Hare Sürel’e borçluyuz. Deneyimli oyuncu Tayfun Erarslan’ı önce kitapçı, sonra banka müdürü, arada garson olarak görüyoruz. kadar birbirinden uzak karakterleri kendisine çok yakıştırarak taşımış. Deneyimin verdiği güveni hissediyorsunuz.
Soru işaretleri / varsa açtığı tartışmalar…
“Annem ‘ tane yeter’ der. Hayattaki her şey. arkadaş. dolar. pabuç bile işini görür.” Corrina’nın repliği, kapitalizmi, tüketim toplumunu kültürünü düşündürürken kendimizi sorgulatıyor. Çarkın dişlisi olduğumuz gerçeğini yüzümüze vuruyor. Daha çok aldıkça, daha çok kazandıkça, daha çok edindikçe mutlu olacağımızı dayatan buna bizi inandıran sistemin içindeyiz. Nitelik önemli değil. Bize neyin ya kimin dokunduğu, kimin yalnız hissettirmediği önemli değil. Sosyal medyada binlerce arkadaşımız var ama kaç kişi yanımızda, elimizi tutuyor, destekliyor? Kaç kişiyle gerçek şeyler ıyoruz? Kaç kişiye dokunuyor, onları iyileştiriyoruz?
