Windows 11’ açılışta çalışan uygulamaların daha hızlı başlatılmasını sağlayan kayıt defteri ayarı ortaya çıktı. Microsoft’un kullanıcı deneyimini korumak amacıyla uyguladığı başlangıç gecikmesini devre dışı bırakan yöntem, bazı bilgisayarlarda oturum açma sonrasındaki bekleme süresini azaltabiliyor. Ancak işlemci, bellek depolama kaynaklarını aynı anda zorlayabileceği için özellikle donanımı sınırlı sistemlerde Windows’un genel performansını olumsuz etkileyebiliyor.

Microsoft, Başlangıç Uygulamalarını Neden Geciktiriyor?

Windows 11, kullanıcı oturum açtıktan sonra otomatik başlatma listesinde bulunan bütün uygulamaları aynı anda çalıştırmıyor. Microsoft’un teknik belgelerine göre işletim sistemi, Run kayıt defteri anahtarları üzerinden başlatılan programların hangi anda açılacağını garanti etmiyor. Windows, masaüstünün kullanıma hazır hale gelmesi ön plandaki işlemlerin sıkıntısı yaşamaması için bazı uygulamaları bilinçli olarak geciktirebiliyor.

Reddit’te ılan keşif, davranışın kayıt defterindeki belirli değerler değiştirilerek aşılabildiğini gösterdi. Yöntem, Windows’un başlangıç uygulamalarına uyguladığı bekleme süresini azaltarak programların oturum açıldıktan hemen sonra çalışmasını hedefliyor.

Ancak Microsoft’un uyguladığı gecikme yalnızca gereksiz bekleme süresi oluşturmuyor. İşletim sistemi, masaüstü açılırken işlemci, RAM depolama kaynaklarının yoğun biçimde kullanılmasını önlemeye çalışıyor. nedenle gecikmenin kaldırılması, özellikle eski veya düşük donanımlı bilgisayarlarda başlangıç performansını iyileştirmek yerine daha yavaş kullanım deneyimine neden olabiliyor.

Kullanıcılar, Windows Kayıt Defteri Düzenleyicisi üzerinden başlangıç gecikmesini kontrol eden ayara ulaşabiliyor. Bunun için aşağıdaki kayıt defteri konumunun açılması gerekiyor:

HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer\Serialize

Serialize anahtarı sistemde bulunmuyorsa Explorer klasörüne sağ tıklanarak yeni anahtar oluşturulması gerekiyor. Ardından konumda StartupDelayInMSec adlı DWORD (32-bit) değeri eklenerek değer verisinin 0 yapılması başlangıç gecikmesini devre dışı bırakmayı amaçlıyor.

Bazı kullanıcılar ise StartupDelayInMSec değerinin 1 olarak ayarlanmasının kendi sistemlerinde daha iyi sonuç verdiğini bildiriyor. Geliştirici tarafından yapılan açıklamada 0 yerine 1 değerinin tercih edilmesi öneriliyor. WaitForIdleState adlı ikinci DWORD değerinin ise yalnızca Windows 11 24H2 sonraki sürümlerde gerekli olduğu belirtiliyor.

Değişikliklerin uygulanması için kullanıcının oturumu kapatıp yeniden açması veya bilgisayarı yeniden başlatması gerekiyor. Varsayılan başlangıç davranışına dönmek isteyen kullanıcılar StartupDelayInMSec değerini silebiliyor.

Kayıt Defteri Düzenleyicisi yerine PowerShell kullanmak isteyenler, aynı işlemi komutlarla gerçekleştirebiliyor. PowerShell’in yönetici yetkileriyle açılmasının ardından aşağıdaki komutlar Serialize anahtarını oluşturuyor başlangıç gecikmesini değiştiren değeri 0 olarak ayarlıyor:

New-Item -Path "HKCU:\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer\Serialize" -Force Set-ItemProperty -Path "HKCU:\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer\Serialize" ` -Name "StartupDelayInMSec" -Value 0

Varsayılan ayara dönmek için ise aşağıdaki komut kullanılabiliyor:

Remove-ItemProperty -Path "HKCU:\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer\Serialize" ` -Name "StartupDelayInMSec" -ErrorAction SilentlyContinue

Daha kolay yöntem arayan kullanıcılar, Windows özelleştirme aracı Wintoys’un güncel sürümündeki Optimizations bölümünü kullanabiliyor. Uygulama, başlangıç gecikmesini kapatmaya yönelik seçenek sunarak kayıt defteriyle manuel işlem yapma ihtiyacını azaltıyor.

Söz konusu kayıt defteri ayarının etkisi bütün Windows uygulamalarını kapsamıyor. Değişiklik, Başlangıç klasörü üzerinden çalıştırılan uygulamaları etkiliyor. Microsoft Store uygulamalarının büyük bölümü farklı başlatma mekanizmalarını kullanan programlar düzenlemeden etkilenmiyor.

Ayrıca başlangıç gecikmesinin kaldırılması, bilgisayarın açılış süresini her durumda kısaltmıyor. Birden fazla uygulamanın aynı anda çalışmaya başlaması, işlemci RAM kullanımını artırırken depolama biriminde yoğunluk oluşturabiliyor. Özellikle eski donanımlarda masaüstünün daha geç tepki vermesi veya uygulamaların açılış sırasında yavaşlaması gibi sorunlar yaşanabiliyor.

Microsoft’un önerdiği daha güvenli yaklaşım ise gereksiz başlangıç uygulamalarını devre dışı bırakmak. Kullanıcılar Ayarlar menüsündeki Uygulamalar Başlangıç bölümünden veya Görev Yöneticisi üzerinden otomatik çalışan programları inceleyebiliyor. Böylece sistem kaynaklarını gereksiz yere tüketen uygulamalar kapatılırken Windows’un başlangıç sürecini dengeleyen varsayılan mekanizması korunabiliyor.