Çin, Top500 süper bilgisayar sıralamasında 2,2 exaFLOPS performansa ulaşan LineShine sistemiyle liderliğini sürdürüyor. High Performance Linpack (HPL) testinde elde edilen sonuç, ABD’nin en güçlü sistemi El Capitan’ı yaklaşık yüzde 22 geride bırakıyor. Genesis Mission kapsamında yeni süper bilgisayar yatırımlarını hızlandırırken rekabetin odağı geleneksel yüksek performanslı hesaplamadan yapay zekâ destekli bilimsel araştırmalara doğru kayıyor.

Çin’in LineShine Süper Bilgisayarı Top500 Listesinde İlk Sıraya Yerleşti

Çin’in Shenzhen Ulusal Süper Bilgisayar Merkezi tarafından geliştirilen LineShine, Top500 listesinin en üst sırasında yer. Sistem, HPL performans testinde 2,2 exaFLOPS seviyesine ulaşarak ABD Enerji Bakanlığına bağlı Lawrence Livermore Ulusal Laboratuvarı’nın El Capitan süper bilgisayarını geride bıraktı. El Capitan’ın performansına kıyasla yaklaşık yüzde 22 daha yüksek sonuç elde eden LineShine, Çin’in yüksek performanslı hesaplama alanındaki kapasitesini ortaya koydu.

LineShine’ın liderliği, ABD’nin gelişmiş işlemci ihracatına yönelik kısıtlamalarına rağmen elde edildi. Sistem, Amerikan GPU’larına erişim olmadan 45.360 adet LingKun LX2 işlemciyle çalışıyor. Her işlemci, 1,5 GHz frekansında çalışan 304 Arm v9.2 çekirdeği barındırıyor. mimari, geleneksel GPU hızlandırmalı sistemlerden farklı olarak çok sayıda güçlü CPU’nun birlikte çalışmasına dayanıyor.

Süper bilgisayarın performansı yüksek enerji tüketimiyle birlikte geliyor. LineShine, çalışırken 42,2 megavat elektrik gücü kullanıyor. değer, sistemin enerji verimliliği açısından rakipleriyle karşılaştırılmasını önemli hale getiriyor. Ancak Top500 sıralamasında belirleyici ölçüt toplam HPL performansı olduğu için LineShine, yüksek güç tüketimine rağmen ilk sıradaki yerini koruyor.

Sistemin ölçeği, Çin’in işlemci tabanlı süper bilgisayar yaklaşımının temel avantajlarından birini oluşturuyor. LineShine, 22.680 çift soketli düğümden meydana geliyor. Her düğümde iki işlemcinin birlikte çalışması, sistemin toplam hesaplama kapasitesini genişletiyor. LingKun LX2 işlemcilerinin yüksek bellek bant genişliği vektör hesaplama birimleri mimarinin performansına katkı sağlıyor.

ABD, Top500 listesindeki liderliği yeniden kazanmak amacıyla yeni yüksek performanslı hesaplama yatırımlarına yöneliyor. Geçen yılın sonunda duyurulan Genesis Mission kapsamında Enerji Bakanlığı en az dokuz yeni süper bilgisayar sistemi kurmayı planlıyor. Ancak projelerin önemli bölümü geleneksel büyük ölçekli bilimsel hesaplamadan ziyade yapay zekâ odaklı görevler için tasarlanıyor.

Oak Ridge Ulusal Laboratuvarı’nın HPE AMD iş birliğiyle geliştirdiği Lux süper bilgisayarı, yaklaşımın örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Sistem, HPL testinde çift duyarlıklı hesaplamada 220 petaFLOPS performans sunuyor. yalnızca iki yıl önce dünyanın en güçlü ilk 10 süper bilgisayarı arasında yer alabilecek kapasiteye sahipken sonbahar Top500 listesinde 14’üncü sırada bulunuyor.

Lux’ın düşük hassasiyetli FP4 hesaplama performansı ise 20 exaFLOPS seviyesinin üzerine çıkabiliyor. kapasite, yapay zekâ çıkarımı bazı model eğitim görevlerinde önemli avantaj sağlıyor. Ancak çift duyarlıklı hesaplama gerektiren fizik simülasyonları nükleer silah güvenliği araştırmaları gibi görevler, çok daha yüksek FP64 performansı talep ediyor.

ABD’nin yeni nesil sistemlerinden Discovery, LineShine’ın liderliğine doğrudan meydan okuyabilecek kapasitede geliştiriliyor. HPE Cray mimarisini temel alan sistemin AMD Venice işlemcileri Instinct MI430X grafik işlemcilerini araya getirmesi planlanıyor. Henüz teknik ayrıntıları sınırlı olan Discovery’nin, Frontier süper bilgisayarından üç ila beş kat daha yüksek performans sunması bekleniyor.

tahmin, Discovery’nin çift duyarlıklı hesaplama performansını yaklaşık 5,1 ila 8,5 exaFLOPS aralığına taşıyabilir. MI430X işlemcileri, günümüzde yaygın olarak kullanılan birçok GPU’dan farklı biçimde düşük hassasiyetli yapay zekâ hesaplamalarının yanında FP64 performansına ağırlık veriyor. Her çok kalıplı işlemcinin FP64 matris hesaplamasında 200 teraFLOPS seviyesini aşabileceği tahmin ediliyor.

Top500 listesi, uzun yıllar boyunca dünyanın en güçlü bilgisayarlarını karşılaştırmak için temel ölçütlerden biri. Ancak yapay zekâ yatırımlarının hızlanması, geleneksel HPL testinin teknoloji rekabetini tek başına açıklama gücünü azaltıyor. Özellikle düşük hassasiyetli hesaplamalarda yüksek performans sunan sistemler, klasik bilimsel simülasyonlar için tasarlanan makinelerden farklı başarı ölçütüyle değerlendiriliyor.

ABD’ bulunan SpaceXAI’ın Memphis’teki Colossus süper bilgisayarı değişimin örneklerinden. Yaklaşık 300 megavatlık enerji kapasitesine sahip sistem, 200.000 Hopper GPU barındırıyor. Her GPU’nun FP64 hesaplama kapasitesi vektör matris işlemlerine göre 34 ila 67 teraFLOPS arasında değişiyor. Sistem, yalnızca yüzde 25 verimlilikle çalıştığı varsayılsa bile HPL testinde üç exaFLOPS seviyesini aşabilecek kapasiteye sahip.

Buna rağmen Colossus’un Top500 sıralamasında daha üst sıralara çıkması için HPL performansının ölçülmesi gerekiyor. Ancak büyük yapay zekâ kümelerinin ticari kullanımında testin sağladığı prestij, işletme gelirlerinin yanında sınırlı kalabiliyor. Colossus’un Anthropic tarafından Claude modellerinin eğitimi çalıştırılması için kullanılması, yüksek hesaplama kapasitesinin ticari değerini gösteren örneklerden biri olarak değerlendiriliyor. Meta’nın Prometheus OpenAI’ın Starship projeleri yapay zekâ odaklı büyük hesaplama altyapıları arasında bulunuyor.

Geleneksel süper bilgisayarlar, büyük ölçekli fizik simülasyonları karmaşık bilimsel hesaplamalar için yüksek FLOPS değerlerine ihtiyaç duyuyor. Ancak yapay zekâ kümeleri, büyük dil modellerinin eğitimi, çıkarım işlemleri otonom ajanların çalıştırılması gibi farklı görevleri üstleniyor. nedenle yalnızca HPL performansına bakmak, sistemin yapay zekâ uygulamalarındaki gerçek kapasitesini tam olarak yansıtmıyor.

ABD’nin Genesis Mission programında yapay zekâya verilen ağırlık, süper bilgisayar rekabetinin değişen önceliklerini gösteriyor. Yeni yaklaşım, yalnızca daha fazla simülasyon çalıştıran sistemler kurmak yerine araştırma süreçlerini otomatikleştiren altyapılar geliştirmeyi hedefliyor. Yapay zekâ destekli laboratuvarlar, araştırmacıların deney tasarlama, sonuçları analiz etme yeni hipotezleri sınama süreçlerini hızlandırabiliyor.

Geleneksel bilimsel araştırmalarda uzmanlar, karmaşık problemlerin çözümü için yüzlerce veya binlerce simülasyon çalıştırabiliyor. yöntem, doğru sonuca ulaşmak için yüksek hesaplama gücü gerektiriyor. Yapay zekâ destekli analiz sistemleri ise verileri önceden inceleyerek araştırmacıların ilgilenmesi gereken olası sonuçları daraltabiliyor. Otomatik laboratuvar sistemleri deneyleri insan müdahalesi olmadan sürdürebiliyor.

yaklaşım, yüksek performanslı hesaplamanın önemini ortadan kaldırmıyor. Daha güçlü işlemciler hâlâ daha fazla simülasyonun daha kısa sürede tamamlanmasını sağlıyor. Ancak bilimsel araştırmaların ilerleme hızı yalnızca donanım kapasitesine bağlı kalmıyor; sistemleri yöneten araştırmacıların deney tasarlama, sonuçları yorumlama yeni sorular geliştirme kapasitesi belirleyici oluyor.

Çin’in LineShine Top500 zirvesini koruması, geleneksel süper bilgisayar yarışında ölçek işlemci mimarisinin önemini gösteriyor. ABD ise Genesis Mission yeni nesil yapay zekâ altyapılarıyla hesaplama gücünü bilimsel üretkenliğe dönüştürmeye odaklanıyor. Böylece iki ülke arasındaki rekabet, yalnızca dünyanın en hızlı süper bilgisayarını geliştirme hedefinden çıkarak yapay zekâ sistemlerinin bilimsel araştırmaları ne ölçüde otomatikleştirebildiği sorusuna doğru genişliyor.