Ana SayfaTÜRKİYEAYM, genelev faaliyetlerini düzenleyen 96 yıllık kanun hükmünü iptal ettiTÜRKİYEAYM, genelev faaliyetlerini düzenleyen 96 yıllık kanun hükmünü iptal ettiBBC Türkçe – Anayasa Mahkemesi (AYM), genelevlerin devlet gözetimi denetimi altında faaliyet göstermesinin yasal zeminini oluşturan 96 yıllık kanun hükmünün iptaline hükmetti.

17 Kasım 2026 tarihli Resmi Gazete’ yayımlanan karara göre, 24 Nisan 1930 tarihli 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun 128. maddesinin iptal edildi.

Söz konusu madde, kanunda dönem “umumi evler” olarak tanımlanan genelevleri yasal olarak tarif ediyor, mekanların devlet gözetimi denetimi altında faaliyet göstermesinin zeminini oluşturuyor.

Resmi Gazete’ yayımlanan kapsamlı gerekçeye göre, AYM kararı 16 Temmuz 2026’ oybirliğiyle.

Söz konusu hükmün, Anayasa’nın devletin temel amaç görevlerini belirleyen 5. maddesi kişinin maddi manevi varlığını koruma hakkını düzenleyen 17. maddesine aykırı olduğu kaydediliyor.

Resmi Gazete’ yayımlandığı 17 Kasım itibarıyla yürürlüğe giren hükmün pratikte nasıl uygulanacağı sonuçlarının ne olacağı henüz net değil.

Başvurular birleştirildi

İptal süreci, bazı konut işyerlerinin belirli sürelerle mühürlenmesine ilişkin idari işlemlere iptal davalarının açılmasıyla başladı.

Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi, Mardin 3. İdare Mahkemesi Danıştay 4. Dairesi, söz konusu işlemlerin hukuki dayanağını oluşturan kanun hükmünün Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle AYM’ye başvurdu.

Başvurularda, Sağlık Bakanlığı İçişleri Bakanlığına verilen düzenleme yetkisinin sınırlarının kanunda yeterince açık biçimde çizilmediği savunuldu.

Genelevlerin çalışma esasları seks işçilerinin tabi olacağı koşulların temel çerçevesinin kanunla belirlenmediği kaydedildi.

AYM üç başvuruyu birlikte inceledi.

İptal edilen madde ‘devlet gözetiminin tek yasal dayanağı’

madde, genel olarak genelevlerin devlet gözetimindeki faaliyetini düzenliyor.

128. maddenin birinci fikrasının birinci cümlesinde Sağlık Bakanlığı İçişleri Bakanlığının ortak yönetmelik yayımlayarak seks işçileri genelevlerin tabi olacakları hükümler bulaşıcı hastalıkların bulaşmasını önleyecek tedbirleri tespit ederek birlikte uygulayacakları belirtiliyor:

“Sıhhat İçtimaî Muavenet Dahiliye Vekâletleri müştereken yönetmelik neşrederek umumî kadınlar evlerin tâbi olacakları hükümler fuhuş yüzünden intişar eden hastalıkların bilhassa zührevî hastalıkların sirayetine mâni olacak tedbirleri tesbit yine müştereken tatbik ederler.

“Umumî kadınlarla umumî evler bunlara benzer mahaller yönetmelikte tarif tahdit olunacaktır.”

Resmi Gazete’ yayımlanan kararda, hukukta fuhuş genelevlerin devletin gözetimi denetimi altında yapılabilmesinin tek yasal dayanağının itiraz konusu kural olduğu kaydediliyor:

“Hâl böyle olunca fuhşun insan onuru bağdaşmayan niteliği dikkate alındığında devletin gözetimi denetimi altında fuhuş yapılmasına imkân tanıyan kuralın kişilerin maddi manevi varlığını koruma geliştirme hakkı doğrudan ilgisi bulunduğu, buna göre Anayasa’nın 5. 17. maddeleri kapsamında incelenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.”

Kararın gerekçesi

Resmi Gazete’ yayınlanan kararın kapsamlı gerekçesinde fuhuş, “sosyal ekonomik boyutları olan, toplum sağlığı ahlaki değerleri üzerinde etkileri bulunan, nedenle yalnızca bireyleri ilgilendirmeyen çok boyutlu olgu” olarak tanımlanıyor.

Kararda, “Günümüzde fuhşun insan onuru bağdaşmadığı kabul edilmektedir” denilerek Birleşmiş Milletler’in insan ticaretine karşı sözleşmelerinden örnekler veriliyor.

Kararda ayrıca seks işçiliğinin yalnızca kişisel tercih çerçevesinde değerlendirilemeyeceği, kişilerin içinde bulunduğu toplumsal ekonomik koşulların dikkate alınması gerektiği ifade ediliyor yoksulluk, ekonomik çaresizlik, istismar insan ticareti gibi etkenler altında verilen rızanın ne ölçüde özgür olduğunun sorgulanması gerektiği belirtiliyor.

AYM kararında, seks işçiliğinin meslek olarak tanınmasının insan bedenini, özellikle kadın bedenini ekonomik pazarın parçası haline getirebileceği belirtiliyor.

Sosyal politikalar vurgusu

Mahkeme kararında devletin öncelikli sorumluluğunun, “insanları seks işçiliğine yönelten yapısal sorunları ortadan kaldıracak sosyal politikalar geliştirmek faaliyetlerden kazanç sağlayan aracılarla mücadele etmek” olduğunu kaydetti.

Kararda, Fuhuş faaliyetlerinin yasal kurallara bağlanmasının, faaliyeti kendiliğinden insan onuruyla bağdaşır hâle getirmeyeceği vurgulandı.

Kararda altı çizilen nokta “ekonomik çaresizlik içindeki kişilerin durumundan yararlanılan alanın devlet tarafından düzenlenmesinin, bireyin maddi manevi varlığını koruma yükümlülüğüyle örtüşmediği”.

AYM kararında ayrıca, “bireylerin kendi rızalarıyla fuhuş yapması” tartışmalarına değindi bireyin kendi bedeni üzerinde tasarruf hakkına sahip olmasının, “ hakkı herhangi sınırlama olmaksızın kullanabileceği anlamına gelmediğini” belirtti.

habere emoji tepki ver

😡0Kızgın🤣0Hahaha👍0dim.❤️0Muhteşem😢0Üzgün😮0İnanılmazÖnceki haberGenel seçim anketi: Partilerin oy değişimi nasıl oldu?Sonraki haberMeyve sepetinde başkanın evine para taşımışlar!

En Son Haberler

Meyve sepetinde başkanın evine para taşımışlar!Genel seçim anketi: Partilerin oy değişimi nasıl oldu?TÜİK’e göre bile işsizlik arttı, istihdam düştüArda Güler: 2032’ye kadar Real MadridliyimKapitalizm dahilinde iklim kriziyle, ekolojik yıkımla başa çıkmak neden mümkün değildir?