Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırıları sırasında Polonya hava sahasına giren 3 cisimden birinin Kh-101 seyir füzesi olduğu doğrulandı.
Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı hava saldırıları sırasında Polonya hava sahası üç cisim tarafından ihlal edildi. Polonya Savunma Bakanlığı, Ukrayna sınırına yakın bölgelerde ülke topraklarına düşen cisimlerden birinin Rusya’ya ait Kh-101 seyir füzesi olduğunu doğruladı. iki cisimden birinin ikinci füze, diğerinin ise jet motorlu İHA olduğu değerlendiriliyor.
Polonya Silahlı Kuvvetleri Operasyonel Komutanlığı tarafından yapılan açıklamada, 20 Kasım Cuma sabahı yaşanan hava sahası ihlalinin ardından bölgede arama inceleme çalışmalarının başlatıldığı bildirildi. Polonya Başbakan Yardımcısı Savunma Bakanı Władysław Kosiniak-Kamysz, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik gece saldırıları sırasında üç cismin Polonya hava sahasına girdiğini ülke topraklarına düştüğünü açıkladı.
Cisimlerin bulunduğu noktalar, ülkenin güneydoğusundaki Rudnik nad Sanem, Mołodycz Lublin bölgesine bağlı Nowy Lipowiec olarak belirlendi. Nowy Lipowiec yakınlarında bulunan cismin Kh-101 tipi seyir füzesi olduğu tespit edilirken iki cisimle ilgili incelemelerin devam ettiği aktarıldı. Polonya hükümeti, olayda herhangi can kaybı veya yaralanma yaşanmadığını, kritik altyapıda hasar meydana gelmediğini bildirdi.
CCTV cameras captured the impact of an unknown projectile, believed to possibly be a Russian cruise missile, this morning near the Polish village of Chmielek, in Biłgoraj County, located nearly 30 miles from the border with Ukraine. At the time of the impact, air raid sirens were…./CBq445uabQ
— OSINTdefender () November 20, 2026
Hava sahası ihlalinin ardından Polonya’ güvenlik önlemlerinin artırıldığı bildirildi. Rzeszow-Jasionka Havalimanı’ndaki hava trafik kontrol kulesi geçici olarak tahliye edilirken havalimanındaki uçuş operasyonları daha sonra yeniden başlatıldı. Başbakan Donald Tusk ise hava sahası ihlaliyle bağlantılı olarak bölgede güncel hava saldırısı tehdidi bulunmadığını açıkladı. Tusk ayrıca Bakanların, ordu yetkililerinin güvenlik birimlerinin başkanlarının katılımıyla toplantı gerçekleştirdi.
Army Recognition tarafından aktarıldığı üzere hava sahası ihlali sırasında Polonya’ya ait F-16 savaş uçakları İsveç’e ait Gripen savaş uçakları devriye görevinde bulundu. Söz konusu uçuşlara Hollanda’ya ait havada yakıt ikmal uçağı Polonya’ya ait Saab erken ihbar uçağı destek verdi. Ayrıca Patriot, Poprad Pilica+ hava savunma sistemlerinin “aktif hale getirildiği” ifade edildi.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Polonya Başbakanı Donald Tusk gece boyunca yaşanan hava sahası ihlalleri hakkında görüştüğünü açıkladı. Rutte, ihlale karşılık NATO savaş uçaklarının havalandırıldığını belirterek Polonya dayanışma mesajı verdi.
Tüm bunlara ek olarak hava savunma unsurlarının aktif olması, her durumda angajman gerçekleştirilebileceği anlamına gelmiyor. Devriye görevindeki savaş uçağının önleme pozisyonuna ulaşması belirli süre gerektirirken kara konuşlu hava savunma sistemlerinin angajman gerçekleştirebilmesi için menzilleri içerisinde güvenilir hedef izi elde etmesi gerekiyor.
During the overnight air defence operations over Poland, Swedish JAS Gripens scrambled to defend Allied airspace. The Swedish pilots tracked several targets during the operation and showed great courage as they operated in very difficult weather and low visibility conditions./M1YBaaOwB0
— Försvarsmakten () November 20, 2026
Polonya Savunma Bakanlığının açıklaması, olay sırasında hangi hava savunma unsurlarının görev yaptığını ortaya koysa sistemlerden herhangi birinin Kh-101 füzesine karşı önleme yapabilecek uygun koşullara sahip olup olmadığı henüz bilinmiyor.
Kh-101’in açıklanan hızları dikkate alındığında füze, 50 kilometrelik mesafeyi yaklaşık 3 ila 4 dakikada kat edebiliyor. Polonya Savunma Bakanı Kosiniak-Kamysz cisimlerden birinin Polonya topraklarında yaklaşık 50 kilometre ilerlediğini mesafenin füze tarafından yaklaşık 3 dakikada alınabileceğini belirtti.
Keza seyir füzelerinin alçak irtifada uçabilmesi, tespit takip süreçlerini zorlaştıran unsurlar arasında bulunuyor. Arazi yapısı radar ufku, kara konuşlu radarların füzelere yönelik erken tespit imkanını sınırlayabiliyor. Havadan erken ihbar radarları ise gözetleme alanını genişleterek tehditlerin değerlendirilmesi için daha fazla zaman sağlayabiliyor.
Neden angajman kararı alınamadı?
Polonya Harekât Komutanı General Ireneusz Nowak, olay sırasında angajman için gerekli koşulların tamamının oluşmadığını açıkladı. Nowak, radar görüntülerinde cisimlerin türlerini ayırt etmenin zor olduğunu üç cismin 800 km/sa üzerinde hızlara ulaştığını belirtti. nedenle cisimlerin Kh-101 seyir füzesi veya Geran-5 tipi jet motorlu İHA olabileceğini ifade etmişti.
Ukrayna hava savunması tarafından 2026 yılı başlarında düşürüldüğü aktarılan Geran-5 İHA enkazı.Angajman kararının alınamamasında hedef izinin yeterince güvenilir olmaması veya savaş uçakları kara konuşlu hava savunma sistemlerinin uygun pozisyona geçmesi için yeterli zaman bulunmaması gibi faktörlerin etkili olmuş olabileceği değerlendiriliyor. Ancak Polonya yönetimi, kararın arkasındaki belirleyici faktörü henüz açıklamadı.
Savunma Bakanı Kosiniak-Kamysz ise komutanların pilotların angajman kararı verirken sivil halk açısından oluşabilecek riskleri dikkate aldığını belirtti. kapsamda, önleme gerçekleştirilmesi durumunda füze veya hedef enkazının düşebileceği bölgelerin değerlendirildiğini ifade.
Polonya Başbakanı Donald Tusk, yaşanan olayı muhtemel provokasyon olarak nitelendirdi. Kosiniak-Kamysz Rusya’nın saldırısının zamanlamasının tesadüf olmadığını düşündüğünü belirterek, Ukrayna’ya destek veren ülkelerin oluşturduğu Gönüllüler Koalisyonu’na (Coalition of the Willing) bağlı ülkelerin aynı gün Polonya’nın Nowa Dęba bölgesinde askeri tatbikat gerçekleştirdiğine dikkat çekti.
W związku z naruszeniem polskiej przestrzeni powietrznej zwołałem naradę z udziałem ministrów, przedstawicieli Wojska Polskiego oraz szefów służb./rlK79MJl02
— Donald Tusk () November 20, 2026
Polonya NATO’dan ilave destek isteyecek
Kosiniak-Kamysz, Polonya’nın NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’den ittifakın doğu kanadındaki güvenliği güçlendirmek amacıyla ilave kuvvet talep edeceğini açıkladı. kapsamda NATO’nun Eastern Sentry (Doğu Nöbeti) faaliyeti çerçevesinde ek destek sağlanması gündeme geldi.
Polonya Radyosu tarafından aktarılan bilgilere göre Polonya’nın talepleri arasında havadan erken ihbar uçağının görevlendirilmesi bulunuyor. Havadan erken ihbar uçağının sağlayacağı ilave gözetleme imkanının, yaklaşan hava hedeflerinin daha erken tespit edilmesine kimliklerinin belirlenmesine katkı sağlaması amaçlanıyor.
Polonya yönetimi ayrıca yaşanan olay hakkında tüm NATO müttefiklerinin bilgilendirilmesini ittifak bünyesinde olağanüstü toplantı düzenlenmesini talep edecek. Olayın ardından Polonya hava sahasında Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarıyla bağlantılı olarak yürütülen askeri hava operasyonlarının sona erdiği hava savunma sistemlerinin standart operasyonel faaliyetlerine döndüğü açıklandı.
Enkaz görüntüsüKh-101 seyir füzesinin özellikleri
Rusya’nın uzun menzilli hava saldırılarında kullandığı Kh-101, kara hedeflerine yönelik olarak geliştirilen havadan fırlatılan seyir füzesi olarak öne çıkıyor. Rusya’ya ait Tu-95MS Tu-160 stratejik bombardıman uçaklarından fırlatılabilen füze, turbofan motoru sayesinde ses altı hızda uçuş gerçekleştirebiliyor.
Stratejik Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) tarafından yapılan tahminlere göre Kh-101, 2.500 ila 2.800 kilometre menzile sahip. Füzenin seyir hızı yaklaşık 700 km/sa, bildirilen azami hızı ise 950 km/sa seviyesinde bulunuyor. Ataletsel uydu seyrüsefer sistemlerinden yararlanan füze, uçuş sırasında arazi optik görüntü güncellemelerini kullanıyor.
Army Recognition tarafından aktarıldığı üzere yaklaşık 450 kilogram ağırlığında konvansiyonel harp başlığı taşıyan Kh-101’in nükleer harp başlığına sahip versiyonu ise Kh-102 olarak adlandırılıyor.
Füzenin uzun menzili taşıdığı harp başlığı, NATO ülkelerinin hava savunması açısından önem taşıyor. Nitekim Kh-101, fırlatıldığı bombardıman uçağından çok uzaktaki sabit hedefleri vurabilecek şekilde tasarlandı. kapsamda hava üsleri, komuta merkezleri lojistik tesisler füzenin hedef alabileceği unsurlar arasında yer alıyor. Enerji altyapısına yönelik olası saldırılar ise sivil hizmetlerde kesintilere neden olabiliyor. Bununla birlikte Polonya hava sahasına giren füzenin hedefi sınırı geçme nedeni henüz doğrulanmadı.
Polonya’nın hava savunma ağı
Polonya, hava sahasının korunması amacıyla kara konuşlu radarlar, havadan erken ihbar gözetleme unsurları, savaş uçağı devriyeleri farklı menzillerdeki hava savunma sistemlerinden oluşan katmanlı yapı kuruyor.
yapının uzun menzilli katmanını Wisła programı kapsamında tedarik edilen Patriot hava savunma sistemleri oluşturuyor. PAC-3 MSE hava savunma füzeleri donatılan sistemler, Entegre Muharebe Komuta Sistemi (IBCS) üzerinden farklı sensör silah sistemleriyle bağlantılı şekilde çalışıyor. Patriot sistemleri, seyir füzeleri taktik balistik füzelere karşı angajman gerçekleştirebiliyor.
Orta kısa menzilli hava savunma ihtiyacına yönelik Narew programında ise CAMM füze ailesi kullanılıyor. Poprad Pilica+ sistemleri daha yakın mesafedeki tehditlere karşı koruma sağlıyor. Polonya Savunma Bakanlığı, söz konusu katmanlı hava savunma ağının henüz kurulum aşamasında olduğunu bazı unsurların teslimatının beklendiğini belirtiyor. Sistemlerin koruma kapsamı, konuşlandırıldıkları bölgelere öncelikli koruma altındaki varlıklara göre değişiklik gösteriyor.
İlgili Olarak
Polonya Patriot füzelerinin bakım merkezine ev sahipliği yapacak
Marmara Üniversitesi Siyaset Bilimi Kamu Yönetimi bölümü öğrencisi. Uluslararası İlişkiler Savunma Sanayii araştırmacısı.