ABD Donanmasına ait iki F-35C Lightning II savaş uçağı, Gerald. Ford sınıfının ikinci gemisi USS John. Kennedy (CVN-79) üzerinde gerçekleştirilen ilk kalkış iniş testlerini tamamladı.

Lockheed Martin tarafından 19 Kasım’ yapılan açıklamaya göre ABD Donanmasına ait iki F-35C Lightning II savaş uçağı, gelecekte hizmete girmesi planlanan USS John. Kennedy uçak gemisinde ilk kalkış iniş testlerini tamamladı.

ABD Donanmasının 251’inci kuruluş yıl dönümü olan 13 Ekim’ başlayan 11 gün süren testler kapsamında iki uçak toplam 34 uçuş gerçekleştirdi. süreçte 122 kalkış iniş icra edildiği aktarıldı. Testlerde kullanılan uçakların, Maryland’deki Patuxent River Deniz Hava Üssü’nde konuşlu VX-23 (Air Test and Evaluation Squadron 23) test değerlendirme filosuna ait olduğu belirtildi.

F-35C savaş uçağının USS John. Kennedy’ (CVN-79 ) Uçak Uyumluluk Testleri (Görsel: Lockheed Martin)

Söz konusu uçuşlar, USS John. Kennedy’nin Uçak Uyumluluk Testleri (Aircraft Compatibility Testing) kapsamında gerçekleştirildi. Defense News tarafından aktarıldığı üzere testlerde geminin kalkış iniş sistemlerinin ABD Donanması tarafından kullanılan uçaklarla uyumluluğu değerlendiriliyor. Donanmanın tığı bilgilere göre F-35C’nin gemiye ilk “yakalamalı inişi” 13 Ekim’ ilk “katapult destekli kalkışı” ise 14 Ekim’ gerçekleştirildi.

Ford sınıfı uçak gemilerinde iniş-kalkış destek sistemleri

Nimitz sınıfı uçak gemilerinde uçakların kalkış iniş operasyonları için buharlı katapultlar hidrolik yakalama sistemleri kullanılırken Ford sınıfında Elektromanyetik Uçak Fırlatma Sistemi (EMALS) Gelişmiş Yakalama Sistemi (AAG) bulunuyor. Lockheed Martin, EMALS’ın daha hassas kontrollü kalkışlara imkân tanıdığını, AAG’nin ise daha geniş yelpazedeki iniş koşullarında kullanılabildiğini belirtti.

Ford sınıfı uçak gemileri, Nimitz sınıfından farklı olarak daha küçük “ada” yapısına sahip. Geminin köprüsünü uçuş kontrol merkezini barındıran yapı, Nimitz sınıfına kıyasla yaklaşık 42,7 metre daha geride konumlandırıldı. Lockheed Martin’e göre ada yapısındaki değişiklikler yeniden tasarlanan uçuş güvertesi; hava akışını, egzoz gazlarının akış düzenini güverte operasyonlarını etkiliyor.

Epic Fury Operasyonu’na katılan Nimitz sınıfı USS Abraham Lincoln uçak gemisinde konuşlu F-35C F/A-18F savaş uçakları.

Denizde gerçekleştirilen testlerden önce Ocak 2024-Mayıs 2025 döneminde kara konuşlu denemeler yürütülmüştü. Şirket, testlerde F-35C’nin yapısal modellerinin doğrulandığını, EMALS AAG sistemlerinde kullanılan yazılım ekipmanların test edildiğini açıklamıştı. bağlamda elde edilen verilerin, Ford sınıfı uçak gemilerinde görev yapacak mürettebatın kullanacağı kalkış iniş talimatlarının hazırlanmasına katkı sağlayacağı belirtilmişti.

Lockheed Martin F-35 Geliştirme Programı Başkan Yardımcısı Sean Jackson, gerçekleştirilen testlerin F-35C, USS John. Kennedy ABD Donanması açısından kritik öneme sahip olduğunu belirterek test aşamasının tamamlanmasıyla donanmanın F-35C’nin tüm uçak gemisi filosunda operasyon gerçekleştirmesine yönelik onay verdiğini ifade.

Ancak Lockheed Martin yetkilileri, uçak gemilerinin F-35C operasyonlarına yönelik hazırlıklarının henüz tamamlanmadığına dikkat çekti. Defense News’e konuşan şirket yetkilisi, kalkış iniş talimatlarının yayımlanmasının ardından uçak gemilerinin F-35C’leri kullanabileceğini ancak gerekli destek ekipmanlarıyla tam donatılmadan operasyonel konuşlandırmaya hazır olmayacağını belirtti. Nihai onay yetkisinin ise ABD Donanmasına ait olduğu aktarıldı.

F-35C, Gerald. Ford sınıfı nükleer tahrikli uçak gemisi USS John. Kennedy’ (Görsel: Lockheed Martin)

Ford sınıfı uçak gemilerinde F-35C entegrasyonu

F-35C, ilk uçak gemisi inişini Kasım 2014’te San Diego açıklarında USS Nimitz üzerinde gerçekleştirmişti. tarihten yana F-35C operasyonlarına yönelik değişiklikler yapılan Nimitz sınıfı uçak gemilerinden konuşlandırıldı. Buna karşın Ford sınıfının ilk gemisi USS Gerald. Ford ise henüz F-35C göreve çıkmadı.

2019 yılında ABD Donanması tarafından yapılan açıklamada, Nimitz Ford sınıfı uçak gemilerinin tasarım itibarıyla F-35C operasyonlarını destekleyebildiği ancak uçağın uzun süreli görevlerde daha etkin kullanılabilmesi için bazı değişikliklere ihtiyaç duyulduğu belirtilmişti. değişiklikler arasında daha dayanıklı uçak egzoz saptırıcıları gizlilik dereceli çalışma alanları bulunuyordu.

Stars and Stripes tarafından Ekim ayında yayımlanan haberde, ABD Donanmasının USS Gerald. Ford’u F-35C operasyonlarına uygun hâle getirmek için modernize etmeyi planladığı aktarılmıştı.

CVN-79 USS John. Kennedy’ F-35C Uçak Uyumluluk Testleri (Görsel: Lockheed Martin)

Ford sınıfının ikinci gemisi USS John. Kennedy ise inşa sürecinde değişiklikleri. ABD Donanması, 2020 yılında geminin inşa sözleşmesini değiştirerek F-35C konuşlandırılabilmesine yönelik düzenlemeleri sözleşmeye dahil etmişti. Defense News tarafından aktarıldığı üzere değişiklik, Kennedy’nin F-35C görev yapabilmesini öngören yasal gerekliliğin karşılanması amacıyla gerçekleştirilmişti.

ABD Donanması, kabul testlerini Ağustos ayında tamamlayan USS John. Kennedy’yi 29 Eylül’ ön kabul sürecinden geçirdi. noktada ön kabul, gemi inşa şirketi kalan çalışmalarını sürdürürken mürettebatın denizde test eğitim faaliyetlerine başlamasına imkan tanıyor.

Donanma, ön kabul sırasında geminin yaklaşık yüzde 99 oranında tamamlandığını açıklamıştı. USS John. Kennedy’nin resmi teslimatının ise 2027 baharında gerçekleştirilmesi planlanıyor.

USS John. Kennedy’ F-35C Uçak Uyumluluk Testleri (Görsel: Lockheed Martin)

İlgili Olarak

ABD’nin yeni uçak gemisi teslimat öncesi denemelerde

ABD uçak gemisi Orta Doğu yolunda

Marmara Üniversitesi Siyaset Bilimi Kamu Yönetimi bölümü öğrencisi.  Uluslararası İlişkiler Savunma Sanayii araştırmacısı.