Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu (Rosatom) Genel Müdürü Aleksey Lihaçev, ABD İran'ın anlaşmaya varması durumunda zenginleştirilmiş uranyum kabul etmeye hazır olduklarını açıkladı.
Gazetecilere açıklama yapan Lihaçev, "Rusya'nın ABD müzakerelerde İran uzlaşması halinde İran'dan zenginleştirilmiş uranyum almaya hazırız".
Lihaçev ayrıca, Rusya'nın benzer deneyime zaten sahip olduğunu hatırlattı.
Haberlerimizi Google’ Takip EdinEn güncel haberlere son dakika gelişmelerine Google üzerinden anında ulaşmak için bizi favorilerinize ekleyin.Google’ tercih edilenolarak ekleyinGözler Diego Garci Üssü'ne çevrildi
Hint Okyanusu'ndaki Chkülliyehaberajansı Adaları'nın en büyüğü Diego Garcia'daki askeri üs, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a saldırı tehditlerinin yoğunlaşması burayı olası saldırı için seçenek olarak görmesi üssü yeniden gündeme getirdi. ABD İngiltere tarafından ortak kullanılan üs, Hint-Pasifik, Orta Doğu Afrika'nın bazı bölgelerinde askeri varlık gösterilmesinde kilit role sahip olarak biliniyor.
Hindistan, Endonezya Madagaskar üçgeninde yer alan en yakın kara parçasına yaklaşık 1600 kilometre uzaklıkta bulunan Diego Garcia Üssü, coğrafi açıdan stratejik konuma sahip oluşuyla dikkati çekiyor. Üste mevcut durumda, büyük askeri kargo uçaklarının kullanabileceği pist uçak gemilerinin demirleyebileceği liman bulunuyor.
ABD İÇİN STRATEJİK ÖNEMİ YÜKSEK
Trump, söz konusu adanın "oldukça stratejik" konuma sahip olduğunu vurgulayarak, İngiltere'ye burayı Morityus'a iade etmemesi çağrısında bulunuyor. Chkülliyehaberajansı Adaları'nın önemini sık sık dile getiren Trump, İngiltere'nin yapacağı anlaşmasının gelecekte bozulması durumunda, "Diego Garcia'daki Amerikan varlığını askeri olarak güvence altına alma hakkını saklı tuttuğunu" dile getiriyor. ABD basını, yönetimin "İran'a karşı" olası saldırıya hazırlık yaptığı iddialarıyla çalkalanırken, göreve gelmesinden yana İran'la kriz içinde olan Trump, adayı saldırı için seçenek olarak görüyor.
Business Insider' yer alan bilgilere göre üs, ABD İngiltere'ye, Hint Okyanusu'ndan Orta Doğu, Hint-Pasifik Afrika'ya kadar hava gücü deniz ulaşımı sağlıyor. Buna göre üste, ABD Donanması, Hava Kuvvetlerinin yanı sıra İngiltere Kraliyet Donanmasından birimler yer alıyor. Coğrafi konumu nedeniyle, askeri uçak gemilerin yakıt ikmali için kritik öneme sahip üste, "B-1 Lancer" tipi bombardıman uçakları, "B-2 Spirit" uzun menzilli hayalet bombardıman uçakları B-52 bombardıman uçaklarının yanı sıra nükleer denizaltıların tespit edildiği belirtiliyor. Sadece askeri araçlarla erişim sağlanabilen üs, Soğuk Savaş'tan yana ABD tarafından operasyonlarda kullanıldı.
Trump, "İran anlaşma yapmamaya karar verirse, ABD'nin son derece istikrarsız tehlikeli rejimin potansiyel saldırısını ortadan kaldırmak için Diego Garcia'yı Fairford' bulunan hava üssünü kullanması gerekebilir." ifadesini kullanmıştı.
Rusya'dan İran açıklamasıKremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, "Siyasi diplomatik yollarla müzakerelerin çözüme ulaşmada etkili olacağını umuyoruz.".
Başkent Moskova' gündemdeki konulara dair gazetecilere açıklamalarda bulunan Peskov, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ABD Başkanı Donald Trump arasında telefon görüşmesinin planlanmadığını kaydetti.
'BENZERİ GÖRÜLMEMİŞ GERGİNLİK'
İran ilgili duruma değinen Peskov, İran konusunda tüm tarafları itidale çağırdıklarını belirterek, değerlendirmelerde bulundu:
"Rusya, İran ilişkilerini geliştirmeye devam ediyor. İranlı dostlarımızı bölgedeki tüm tarafları itidale ihtiyatlı davranmaya, sorunların çözümünde siyasi diplomatik araçları benimseye çağırıyoruz. Bölgede benzeri görülmemiş gerginliğin arttığını görüyoruz."
Sözcü Peskov, İran Rusya'nın Umman Denizi Hint Okyanusu'nun kuzeyinde ortak askeri tatbikat düzenlemesine ilişkin ise " planlı önceden kararlaştırılan tatbikat." diye konuştu.
İsrail ordusu alarm durumundaİsrail ordusu, ABD’nin İran’a yönelik saldırı ihtimali nedeniyle Hizbullah’la yaşanabilecek olası tırmanışa karşı Lübnan olan kuzey sınırında alarm seviyesini artırdı. İsrail Ordu Sözcüsü Effie Defrin’in yaptığı açıklamada, ordunun “ABD’nin İran’a yakın zamanda saldırı düzenleme ihtimaline karşı tam hazırlık halinde olduğunu” söylediği “Eğer saldırıya uğrarsak güçlü şekilde karşılık veririz.” ifadelerini kullandığı belirtildi.
İSRAİL, HİZBULLAH İLE ÇATIŞMA BEKLİYOR
İsrail devlet televizyonu KAN’ın haberinde, İran’a yönelik muhtemel saldırıya yanıt olarak Hizbullah’ın devreye girebileceğinin değerlendirildiği belirtildi. Haberde, değerlendirme üzerine Lübnan sınırında alarm seviyesinin yükseltildiği, çok cepheli tırmanış ihtimaline karşı tüm acil durum birimlerine hazırlık talimatı verildiği kaydedildi.
ABD İSRAİL KOORDİNE OLACAK
KAN’ın isimleri açıklanmayan İsrailli yetkililere dayandırdığı haberinde ayrıca, ABD’nin İran’a karşı herhangi askeri adımı İsrail günler öncesinden yapılacak koordinasyon bildirim olmadan atmayacağı ifade edildi.
Polonya Başbakanı Tusk'tan tahliye emriPolonya Başbakanı Donald Tusk, İran'daki tüm Polonyalıların derhal ülkeyi terk etmesi gerektiğini söyledi.
Saldırı başladıktan sonra tahliyelerin zorlaşacağını belirten Tusk, "Birkaç saat içinde Polonyalıların İran'dan tahliyesi mümkün olmayabilir" ifadesini kullandı.
İsrail' "savaş öncesi son tatbikat"Öte yandan 12 gün süren savaşta İran'In füzeleri vurulan İsrail'in, olası savaşa karşılık yaklaşık aydır yüksek alarm durumunda olduğu hazırlıklarını giderek arttırdığı bildirildi.
İsrail gazetesi Maariv'e konuşan askeri yetkili, İsrail Savunma Kuvvetleri'nin (IDF), süreci yakından tiği gelişmelere göre ordudaki izinleri iptal edeceklerini söyledi.
ABD'nin İran'a yönelik saldırısından önce "erken uyarı" halka bilgi verileceğini belirten yetkili, operasyon ihtimali sebebiyle takviyelerin hızla gerçekleşmesi için yoğun mesai harcandığını vurguladı.
İsrailli emekli Albay Nir Neuman ise ABD İran arasındaki savaşın daha önce eşi benzeri görülmemiş savaşa benzeyeceğini öne sürdü.
Neuman, İran'ın İsrail'deki hayati önem taşıyan enerji santralleri gibi kritik tesisleri hedef alacağını kaydetti halkın ilk yardım çantası, acil durumda aydınlatması, konserve gıdalar gibi malzemelerden oluşanm malzemeleri ellerinin altında tutması gerektiğinin altını çizdi.
Neuman, ayın başlarında IDF tarafından bugüne kadarki en büyük tatbikatın gerçekleştiğini aktarırken askeri ise tatbikatın "savaş öncesi son tatbikat" olduğunu iddia.
Saldırı takvimindeki kritik tarihlerOlası saldırının zamanlamasında 3 tarih belirleyici olacak. Kış Olimpiyatları’nın pazar günü sona erecek olması bazı Avrupalı yetkililer tarafından dikkate alınan unsurlar arasında yer. Bazı yetkililer, tarihe kadar askeri adım atılmayacağına inandıklarını söyledi.
Ramazan ayının çarşamba günü başlaması bölgesel dengeler açısından değerlendirmeye alındı. Ortadoğu’daki bazı ABD müttefikleri, kutsal ay sırasında gerçekleştirilecek operasyonun olumsuz algı oluşturabileceğini dile getirdi. Trump’ın salı günü yapacağı Birliğin Durumu konuşmasının karar sürecine etkisi olup olmayacağı netlik kazanmadı.
Trump son haftalarda İran’ın nükleer silah edinmemesi gerektiğini vurgulamış anlaşma sağlanamaması halinde güç kullanma niyetinde olduğunun sinyalini vermişti. Ancak Trump, olası saldırının ne kadar kapsamlı olacağına ilişkin bilgi mamıştı. Washington’ askeri hazırlıkların tamamlanmasıyla birlikte, İran kısa sürede anlaşma sağlanamaması durumunda Trump'ın saldırı emri vereceği iddia edildi.
Bölgedeki askeri hareketlilik uydu görüntülerine yansıdıBölgede düzinelerce yakıt ikmal uçağı 50’den fazla ek savaş uçağı konuşlandırıldı. Pentagon’un olası İran misillemesine karşı bazı ABD personelini Orta Doğu’dan çektiği aktarıldı. Aynı gazeteye konuşan iki savunma yetkilisi, İsrail’ ABD ortak hava saldırıları ihtimaline yönelik hazırlıkların sürdüğünü bildirdi.
Uluslararası Güvenlik Bilim Enstitüsü tarafından yayımlanan uydu görüntüleri, İran’ın nükleer tesislerinin bölümünü güçlendirdiğini bazı alanları beton toprakla kapattığını ortaya koydu. Tahran yönetiminin askeri baskıya karşı savunma önlemlerini artırdığı ifade edildi.
Natanz Nükleer Tesisi'ndeki hazırlıklar
Pentagon’un bölgede yürüttüğü sevkiyat kapsamında, USS Abraham Lincoln uçak gemisi grubu Orta Doğu’ konuşlandırılmıştı. İkinci uçak gemisi grubu olan USS Gerald Ford’un bölgeye doğru ilerlediği bildirilmişti.
Pentagon: Görüşmeler boşunaAxios'un haberinde, üst düzey Pentagon kaynaklarının Cenevre’ İran yapılan görüşmelerin "boşuna" olduğunu söylediği ifade edildi. Kaynaklar, Pentagon’un haftalar sürebilecek ortak İsrail-ABD saldırısına hazırlandığını aktardı. İran’ın nükleer programıyla ilgili tavizler vermesi için yalnızca şubat ayı sonuna kadar süresi bulunduğu öne sürüldü.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt çarşamba günü düzenlediği basın toplantısında, Trump’ın askeri harekata başlamadan önce İran’a tanıyacağı süreye ilişkin soruya yanıt vermekten kaçınırken, "İran'ın Başkan Trump anlaşma yapması çok akıllıca olurdu,".
Leavitt, Trump yönetiminin "İran'ın nükleer tesislerini tamamen yok ettiğini" ancak "diplomasinin" her zaman başkanın "ilk tercihi" olduğunu sözlerine ekledi. Sözcü ayrıca, salı günü Cenevre’ İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi yapılan görüşmelerde "biraz ilerleme kaydedildiğini" belirterek, "bazı konularda ise anlaşmadan hala çok uzak olduklarını sözlerine ekledi.
ABD ordusu hazırNew York Times'ın haberine göre, ABD ordusu Orta Doğu’ İran savaşmak için yeterli hava deniz gücünü topladı. Bölgedeki askeri unsurların sayısı son günlerde önemli ölçüde artırıldı. Beyaz Saray’a ordunun hafta sonuna kadar saldırıya hazır olabileceği bilgisi verildi. ABD Hava Kuvvetleri'nin bölgedeki askeri yığınağı, 2003'ten yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı.
ABD ordusu, bombardıman uçaklarını Hint Okyanusu'ndaki Diego Garcia Üssü'ne konuşlandırdı.
CBS News, askeri hazırlıkların en üst seviyeye çıkarılması için operasyon takviminin hafta sonunun ötesine sarkabileceğini kaydetti. Çarşamba günü yapılan Durum Odası toplantısında, bölgeye konuşlandırılan tüm ABD güçlerinin mart ortasına kadar yerlerini almış olması gerektiği Pentagon'a bildirildi.
Beyaz Saray savaş için tarih verdiABD ordusu önümüzdeki günlerde saldırı başlatmak için Ortadoğu' yeterli hava deniz gücü topladı. Kaynaklar, askeri seçeneklerin masada olduğunu operasyonun hafta sonu gibi erken tarihte başlayabileceğini belirtti. ABD Başkanı Trump’ın saldırıya ilişkin kararını vermesinde, ramazan ayının başlamış olması, salı günü yapacağı Birliğin Durumu konuşması Kış Olimpiyatları'nın pazar günü tamamlanacak olmasının etkili olacağı kaydedildi.
Beyaz Saray’ çarşamba günü gerçekleştirilen toplantılarda İran’daki gelişmeler ele alındı. Durum Odası’nda yapılan görüşmelere üst düzey ulusal güvenlik yetkilileri katıldı. Toplantıya yakın Trump’ın Özel Temsilci Steve Witkoff damadı Jared Kushner tarafından İran’la gün önce yapılan dolaylı temaslara ilişkin bilgilendirildiğini söyledi.
ABD'nin bölgeye düzinelerce yakıt ikmal uçağı 50'den fazla ek savaş uçağı sevk ettiği bilgisi ıldı. ABD ordusu, Orta Doğu'ya sevkiyatların tamamlanması üzerine Beyaz Saray'a hafta sonuna kadar saldırıya hazır olabileceğini bildirdi. Trump'ın bazen askeri harekattan yana, bazen karşıt görüşler öne sürdüğünü, en iyi hareket tarzının ne olduğu konusunda danışmanları müttefikleriyle görüş alışverişinde bulunduğunu belirtti.
Irak'tan sonraki en büyük hava gücüABD’nin, 2003’teki Irak işgalinden yana Orta Doğu’ya en büyük hava gücünü taşıdığı iddia edildi. Wall Street Journal’ın ABD’li yetkililer eski askerlere dayandırdığı haberinde, Washington’un son günlerde İran’a karşı hava deniz unsurlarını güçlendirdiği belirtildi. yığınakla, “tek seferlik” saldırı yerine haftalar sürebilecek kapsamlı hava savaşı seçeneğinin masada olduğu öne sürüldü.
1991 Irak harekâtında görev alan emekli ABD Hava Kuvvetleri Generali David Deptula, bölgedeki askeri güç artışını “önemli mesaj” olarak nitelendirdi. Deptula, yığınağın İran liderlerini anlaşmaya zorlayabilecek baskı unsuru olabileceğini söyledi.
Haberde, Trump’a sunulan askeri brifinglerin İran rejimine bölgesel vekillerine verilecek zararı en üst düzeye çıkarmayı hedeflediği aktarıldı. Seçenekler arasında İranlı siyasi askeri liderleri hedef alan operasyonlar nükleer balistik füze tesislerine yönelik hava saldırılarının bulunduğu belirtildi.
Uçuş verilerine göre Ürdün Suudi Arabistan’daki üslerde F-35, F-15, F-16, E-3 E-11 uçakları konuşlandırıldı. ABD Donanması’nın Orta Doğu Doğu Akdeniz’ toplam 13 gemi bulundurduğu bildirildi. Bölgede USS Abraham Lincoln uçak gemisi dokuz muhrip görev yaparken, USS Gerald. Ford uçak gemisi dört muhribin bölgeye doğru ilerlediği aktarıldı.
Haberde, mevcut güçlendirmelerin 1991 2003’e kıyasla daha sınırlı olduğu kaydedildi. Olası saldırı durumunda bölgede destek verecek ABD veya müttefik kara kuvvetlerinin bulunmadığına dikkat çekildi. İsrail’in katılımı olmadan geniş uluslararası koalisyonun oluşmasının zor olduğu ifade edildi.
