3–5 yaş aralığında 47 sağlıklı çocuk üzerinde gerçekleştirilen araştırmada ailelerden alınan günlük ekran kullanımı süreleri, beyne ait görüntülerle karşılaştırıldı. Çocukların beyinleri manyetik rezonans görüntüleme (MRI) yöntemiyle incelenirken, beyaz madde bütünlüğünü ölçmek için difüzyon temelli görüntüleme teknikleri kullanıldı. Elde edilen sonuçlar, ekran süresi arttıkça beyindeki bazı bağlantı yollarında yavaşlamalar görülebildiğini ortaya koydu.
Gözden KaçmasınKışa veda ediyoruz: İlk cemre düştüHaberi görüntüleAraştırmayı yürüten ekibin lideri olan. Mike Nagel, bulguların küçük yaşta yoğun pasif ekran maruziyetinin nörogelişimsel süreçleri etkileyebileceğini ancak ekran içeriği, ebeveyn eşliği, sosyoekonomik faktörler ev içi etkileşim düzeyi gibi değişkenlerin gelişim üzerinde etkili olabileceği belirtti.
class='medyanet-inline-adv'>Haberlerimizi Google’ Takip EdinEn güncel haberlere son dakika gelişmelerine Google üzerinden anında ulaşmak için bizi favorilerinize ekleyin.Google’ tercih edilenolarak ekleyin
10 ADIMDA UZAK DURMA YOLLARI
Dijital Bağımlılıkla Mücadele Derneği Genel Başkanı Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi. Tuncay Dilci, ekrandan çekilen zamanı “boşluk” olarak değil, çocuğun beyin gelişimini destekleyen gerçek yaşantılarla doldurulacak “fırsat alanı” olarak görmek gerektiğini söyledi önerilerde bulundu:
1) SERBEST OYUN
Çocuğun kendi oyuncağını seçtiği, oyunun senaryosunu kurduğu, rol dağıtıp kuralları belirlediği serbest oyun; beynin planlama, karar verme problem çözmeyle ilişkili alanlarını çalıştırıyor.
2) AÇIK HAVA DOĞA
Parkta yürüyüş, bahçede toprakla uğraşma, yaprak toplama, suyla oynama gibi aktiviteler çocukların duyusal düzenleme becerilerini güçlendiriyor.
Gözden KaçmasınSipariş getiren kurye mahsur kalan çocuğu kurtardıHaberi görüntüle3) KİTAP OKUMA
Sadece okumak değil; sayfada “Ne görüyorsun?”, “Sence şimdi ne olacak?”, “ karakter ne hissediyor?” gibi sorularla okuma sürecini sohbet alanına çevirmek, dil gelişimini ciddi şekilde destekliyor.
class='medyanet-inline-adv'>4) ROL OYUNLAR
Rol oyunları çocuğa hem sosyal kuralları hem duyguları “prova etme” fırsatı veriyor. “Doktor oldum, sen hastasın” gibi oyunlarda çocuk iletişimi, sıra beklemeyi, karşısındakini anlamayı kendini ifade etmeyi öğreniyor, aynı zamanda günlük yaşam becerileri güçleniyor.
5) EL BECERİSİ
Hamur, boyama, kesme-yapıştırma, lego, boncuk dizme, basit origami gibi etkinlikler ince motor gelişimini destekliyor. Amaç “mükemmel ürün” değil; süreçte sabır, odaklanma el-göz koordinasyonunun güçlenmesi.
6) MÜZİK RİTİM
Şarkı söylemek, ritim tutmak, basit enstrümanlarla tempo yapmak; algıyı güçlendiriyor. Gün içinde “2 şarkı 1 dans” gibi kısa rutinler bile ekran isteğini azaltabiliyor.
class='medyanet-inline-adv'>Gözden KaçmasınDijital oyunlara yönelik düzenleme hazırlığıHaberi görüntüle7) FİZİKSEL HAREKET
Zıplama, tırmanma, denge çalışmaları, top oyunları; hem motor gelişim hem dikkat için güçlü destek.
8) SOHBET
Çocuğun gününü konuşmak, duygu kartlarıyla “Bugün ne hissettin?” diye sormak, oyuncaklara “konuşturma oyunu” yapmak hem duygusal zekâyı hem ifade becerisini geliştiriyor.
9) BASİT EV İŞLERİ
Sofra kurmak, peçete dağıtmak, çamaşırları renklerine göre ayırmak, bitki sulamak gibi küçük görevler çocuklarda “işe yarama” duygusunu artırır.
10) SESSİZLİK ‘SIKILMA’ ALANI
Sıkılmak, çocuğun kendi içinde çözüm üretmesi için fırsat. Ekran, sıkılma hissini anında “kapatır”; ama asıl kapattığı çoğu zaman yaratıcılığın kapısıdır. nedenle “biraz sıkılabilirsin ama yapacak şey bulursun” mesajı, iç motivasyonu destekler.
